«Ἕλληνες ἀεί παῖδες ἐστε, γέρων δέ Ἕλλην οὐκ ἔστιν» (Πλάτων, Τίμαιος, 22b).


"Ὁμολογεῖται μὲν γὰρ τὴν πόλιν ἡμῶν ἀρχαιοτάτην εἶναι καὶ μεγίστην καὶ παρὰ πᾶσιν ἀνθρώποις ὀνομαστοτάτην· οὕτω δὲ καλῆς τῆς ὑποθέσεως οὔσης,
ἐπὶ τοῖς ἐχομένοις τούτων ἔτι μᾶλλον ἡμᾶς προσήκει τιμᾶσθαι. 24. Ταύτην γὰρ οἰκοῦμεν οὐχ ἑτέρους ἐκβαλόντες οὐδ' ἐρήμην καταλαβόντες
οὐδ' ἐκ πολλῶν ἐθνῶν μιγάδες συλλεγέντες, ἀλλ' οὕτω καλῶς καὶ γνησίως γεγόναμεν ὥστ' ἐξ ἧσπερ ἔφυμεν, ταύτην ἔχοντες ἅπαντα τὸν χρόνον διατελοῦμεν,
αὐτόχθονες ὄντες καὶ τῶν ὀνομάτων τοῖς αὐτοῖς οἷσπερ τοὺς οἰκειοτάτους τὴν πόλιν ἔχοντες προσειπεῖν".
(Ἰσοκράτης, Πανηγυρικός, στίχοι 23-24).

Τα άρθρα που φιλοξενούνται στον παρόντα ιστότοπο και προέρχονται απο άλλες πηγές, εκφράζουν αποκλειστικά και μόνον τις απόψεις των συγγραφέων τους.

Καθίσταται σαφές ότι η δημοσίευση ανάρτησης, δεν συνεπάγεται υποχρεωτικά αποδοχή των απόψεων του συγγραφέως.


ΕΑΝ ΘΕΛΕΤΕ, ΑΦΗΝΕΤΕ ΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΣΑΣ, ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΚΑΘΕ ΑΡΘΡΟ-ΑΝΑΡΤΗΣΗ (΄κλίκ΄ στο "Δεν υπάρχουν σχόλια"). ΣΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΟΥΜΕ.

Ακολουθήστε μας στο Facebook

Σάββατο 7 Σεπτεμβρίου 2013

"Όμνυμι Απόλλωνα Ιητρόν" - Πώς προέκυψε ο ιατρικός όρκος



Επιμέλεια: Δρ Δημήτρης Περδετζόγλου



Πρώτος Ιατρός Θεραπευτής ήταν ο θεός του λευκού φωτός, ο Λύκειος Απόλλων. Η θεϊκή του λάμψη μετουσιώθηκε κάποτε σε μουσική με την οποία θεράπευε. Με τον ύμνο του, τον Παιάνα, καθαρίζονταν πολιτείες ολόκληρες από τις επιδημίες της πανούκλας και της χολέρας. Με τη λύρα του έπαιρνε τη φλόγα των πυρετών. Γι’ αυτό οι γιατροί ορκίζονται σ’ αυτόν. "Όμνυμι Απόλλωνα Ιητρόν" -λένε- και στον υιό του τον Ασκληπιό και στην εγγονή του την Πανάκεια...




Ο θεός έφθασε κάποιο λυκαυγές απ' το δρόμο του ήλιου. Την άμαξά του -μας πληροφορεί ο Αλκαίος- την έσερναν κύκνοι. Και τη στιγμή της άφιξής του στους Δελφούς, τα αηδόνια κελαηδούσαν, τα χελιδόνια και τα τζιτζίκια τετέριζαν και από την Κασταλία πηγή έρεε ασήμι. Με το τόξο του σκότωνε τους υβριστές, τους υπερόπτες, τους υπερφίαλους, τους αλαζόνες. Αυτούς που δεν εφάρμοζαν το μέτρο.

Πρώτα σκότωσε τον υπερβολικό Τυφώνα,
που τον γέννησε η Ήρα, χωρίς τον Δία, από θυμό.
Η λέξη τυφών παράγεται από ρίζα *τυφ- απ' όπου το ρήμα τύφω, που σημαίνει σκοτίζω. 

Ο ανεμοστρόβιλος αυτός τυφλώνει.
Τυφλός ονομάζεται αυτός που οι οφθαλμοί του καλύπτονται από το νέφος, τη σκόνη και τον ατμό του τυφώνα. Τυφλός επομένως είναι αυτός που δεν βλέπει. 


Ομόρριζη είναι και η λέξη τύφος, η νόσος «τύφος», που με τους πυρετούς και τις παραισθήσεις της προκαλεί παρόμοια συμπτώματα.

Δεύτερος εχθρός του θεού ήταν ο Φλεγύας,
που τού έκαψε το ναό. Η ρίζα *φλεγ- παράγει ακόμα το φλέγω, τον φλέγμονα και όλες τις φλεγμονές.

Τρίτος κατά σειράν ήταν ο μαντικός δράκοντας Πύθωνας.
Τον σκότωσε και αυτόν ο αργυρότοξος γενάρχης των γιατρών. Ο Πύθωνας έμεινε εκεί, στους Δελφούς, και σάπισε. Έτσι από την ρίζα *πυ- έφτασαν στο πύθω: σαπίζω και στο πύον. Η σήψη πλέον άρχισε να παράγεται από το πύθειν και από το πύον της πληγής του Πύθωνα. [Το μέρος όπου σάπισε ο μαντικός δράκος το είπαν Πυθώ και απ' αυτή τη λέξη αργότερα έφτασαν στο πυ-ν-θ-άν-ομαι: "ερωτώ να μάθω" και στην Πυθία.]

Το πύον, λοιπόν, τη φλεγμονή και την τύφλωση των θνητών θεράπευσε και θεραπεύει ο Απόλλων.
Με τη μαντική (ή διαγνωστική) του ακόμα, εντοπίζονταν τα μιάσματα που προκαλούσαν τη νόσο και την επιδημία. Οι εξαγνιστές θεραπευτές του στη συνέχεια, καθόριζαν τα καθαρτήρια λουτρά, τα ραντίσματα και τα θειαφίσματα ή και την πυρά, ανάλογα με το αίτιο, για την τελική απολύμανση.

Σε μία επιδημία πανούκλας
στο στρατόπεδο των Αχαιών, διαβάζουμε: "οί δ' απελυμαίνοντο καί εις άλα λύματα βάλλον" (Ιλιάδα Α 313). Οι στρατιώτες απολυμαίνονταν και τα απονίμματα (τα λύματα) στη θάλασσα τα ‘ριχναν. Μετά θυσίαζαν στον Απόλλωνα.

Αλλά και ο υιός του Απόλλωνα,
ο ήπιος θεός ο χωρίς σκληρότητα: Ασκλ-ηπιός και η κόρη του, η εγγονή του Απόλλωνα, η Πανάκεια θεραπεύουν.

Η πανάκεια για κάθε νόσο σχετίζεται με τη ρίζα *ακ-, που υποδηλώνει την αιχμή του βέλους.
Το πρώτο χειρουργικό εργαλείο που είχε ο Μαχάονας, ο γιος του Ασκληπιού, στα πεδία των μαχών της Ιλιάδας (Μαχάων, μάχη: ομόρριζες). Από την *ακ- παράγονται ακόμα: η άκανθα, τοάκρον, η ακέστρα (η βελόνη), ο άκων, το ακόντιον αλλά και διάφορα άλλα αρχαία χειρουργικά εργαλεία.

Έρχονται όμως και οι στιγμές που ο θεός χάνει εντελώς όλη τη θεραπευτική του τέχνη. Είναι εκείνες οι στιγμές όταν ο ίδιος σκοτώνει. Ο αιφνίδιος θάνατος των ανδρών λ.χ. αποδίδονταν εις τα "αγανά αυτού βέλεα". Άλλοτε τα βέλη του προκαλούν φοβερές επιδημίες λοιμού. Γι’ αυτές τις περιπτώσεις δεν υπάρχει κανένα γιατρικό κι ο Παιάνας του δεν μπορεί να θεραπεύσει.

Ανάλογα και ο σημερινός γιατρός
χάνει αυτή την ικανότητα για ίαση, όταν υπηρετεί ως ερευνητής τον βιολογικό πόλεμο λ.χ. ή όταν χορηγεί αδιακρίτως διάφορα ισχυρά αντιβιοτικά, που ευοδώνουν την ανάπτυξη διαφόρων ανθεκτικών στελεχών μικροβίων, κ.ο.κ.

Για να μη χάνει όμως ο ίδιος ο Απόλλωνας
(αλλά και κάθε γιατρός που ορκίζεται στο όνομά του) τις ιαματικές και τις εξαγνιστικές του ιδιότητες, διακηρύσσει το "Γνώθι σαυτόν" και το "Μηδέν άγαν". Αυτά τα δύο ρητά ήταν χαραγμένα στο Δελφικό Μαντείο του. Το να γνωρίζει δηλαδή κάποιος τον εαυτό του και να μην ξεπερνάει ποτέ το μέτρο και τα ανθρώπινα όρια του.



πηγή



"κλίκ" επάνω στις εικόνες, για μεγέθυνση


Δεν υπάρχουν σχόλια: