Λέει ο άγιος Ιωάννης Χρυσόστομος: Όταν θέλεις να κοινωνήσεις, βρες μια εκκλησία που να τελεί την Θεία Ευχαριστία και είσελθε να κοινωνήσεις.
Όταν όμως θες να μιλήσεις για την καρδιά σου, πρόσεχε, που και σε ποιόν θα πας.
Να ιδρώσεις πριν επιλέξεις το πρόσωπο που θα δει και θα ακούσει τις πιο εσώτερες παρθενικές φωνές σου.
Εγώ δεν είμαι άγιος, μα θα πω κάτι επιπλέον.
Εαν από μικρό παιδί κουβαλάς την πληγή της ενοχής, εάν βαστάς το μαρτύριο της ευαισθησίας, εαν τα μάτια σου δακρύζουν στην ομορφιά και την αγάπη, εαν ζητάς μια αγκαλιά να ξαποστάσεις τους εφιάλτες της ύπαρξης σου, πρόσεξε σε ποιον παπά θα εξομολογηθείς ή θα ζητήσεις συμβουλές.
Προσευχήσου, αναζήτησε, όχι τον σπουδαίο, το όνομα, τον "αγιορείτη", τον διορατικό, προορατικό και θαυματοποιό. Τίποτε απο αυτά.
Έναν παπά που να ζεί τον Χριστό στην καρδιά και την ζωή του. Που σημαίνει, αγαπητικό και ταπεινό, αυτό που λεει το γεροντικό, να έχει καρδιά!!! Καρδιά ανθρώπου!!!
Άκου τον άγιο Ιωάννη της Κλίμακος, "μην αναζητάτε προγνώστας, μα ταπεινούς ανθρώπους της καρδιάς".
Πρόσεχε μη σε γεμίσουν ενοχές και μόνο για το οτι ζείς και αναπνέεις. Μην προβάλουν πάνω σου τις δικές τους σκιές.
Εγώ έκανα πολλά λάθη στις επιλογές μου και τα πλήρωσα ακριβά.
Μια φορά, ένας παππούλης, απο αυτούς που γνωρίζουν εμπειρικά και βιωματικά τον Θεό, για αυτό και έχουν αγάπη, ταπείνωση και απίστευτη ελευθερία, μου, είπε σχεδόν με δάκρυα στα μάτια "το ύφασμα σου, ήταν απο μετάξι. Στο τράβηξαν άτσαλα και βίαια και το έσκισαν. Τώρα θα προσπαθήσουμε να το ράψουμε. Μα η πληγή θα φαίνεται........ ".
Σήμερα συμπληρώνονται τρία έτη, απο την εις ουρανόν εκδημίαν του Οσίου Γέροντος και πνευματικού Πατρός ημών, Μελετίου Αρχιερέως...
Ο Μακαριστός, εκοιμήθη στα 79 του χρόνια, την Πέμπτη 21η Ιουνίου 2012, 5.45΄ π.μ. Το κενό που άφησε είναι τεράστιο. Ήταν επι περίπου τριάντα έτη, για τον γράφοντα, αληθής πνευματικός πατήρ, απλούστατος, ασκητής Επίσκοπος, ανάργυρος, τίμιος, ηθικότατος, πατερικότατος, ευλαβούμενος πάρα πολύ τον Κύριο μας, την Παναγία Μητέρα Του, τους Αγίους Του...
και πνευματικού Πατρός ημών, Μελετίου Αρχιερέως...
Ο Μακαριστός, εκοιμήθη στα 79 του χρόνια, την Πέμπτη 21η Ιουνίου 2012, 5.45΄ π.μ. Το κενό που άφησε είναι τεράστιο. Ήταν επι περίπου τριάντα έτη, για τον γράφοντα, αληθής πνευματικός πατήρ, απλούστατος, ασκητής Επίσκοπος, ανάργυρος, τίμιος, ηθικότατος, πατερικότατος, ευλαβούμενος πάρα πολύ τον Κύριο μας, την Παναγία Μητέρα Του, τους Αγίους Του...
Κάποια μέρα επισκέφθηκα ένα μικρό, και φτωχικό κελί. Εκεί ζει φτωχικά, απλά, ένας ιερομόναχος. Λέω φτωχικά, διότι δεν είχε τί να με κεράσει. Μού προσέφερε μόνο δύο-τρία σύκα, τα όποια τα έκοψε εκείνη την στιγμή από μία συκιά πού είχε στον κήπο του. Τα θαυμαστά μ' αυτόν τον ιερομόναχο είναι τα έξης:
1) Ενώ στο κελί του υπήρχε μία ακαταστασία, δηλαδή, δεν χρησιμοποιούσε, π.χ. σκούπα και φυσικά δεν είχε λουτρό, αυτός ήταν καθαρός, τουτέστιν τα ράσα του ήταν πεντακάθαρα.
2) Έπεσε κάποτε από την σκεπή τού κελιού του, από ύψους 6-7 μέτρων, και έμεινε μόνος του 6 ώρες σε αφασία και μετά χωρίς γιατρό σηκώθηκε και πήγε στο Μοναστήρι.
3) Όταν τον επισκέφθηκα ήταν αρχές Σεπτεμβρίου και μου είπε: — Πέρυσι τον Σεπτέμβριο απουσίασα για λίγες μέρες και ήλθε κάποιος, έσπασε το τζάμι από το παράθυρο του κελιού μου με σκοπό να πάρει ότι βρει. Όμως δεν βρήκε τίποτε. Όταν επέστρεψε επειδή δεν είχα τζάμι, έβαλε αυτό το χαρτοκούτι.
Άρα, αγαπητέ άναγνώστα, ό εν λόγω Γέροντας, πέρασε ένα ολόκληρο έτος, τουτέστιν και τον δριμύ χειμώνα, με σπασμένο το τζάμι. Και επί πλέον να σου ειπώ Ζωσιμά, μέσα από το παράθυρο πού ήταν καλυμμένο με το χαρτόκουτο, ήταν το κρεβάτι και το προσκέφαλο του.
4) Ό εν λόγω Ιερομόναχος ερχόταν συχνά, δηλαδή κάθε είκοσι μέρες, στην Ιερά Μονή του Αγίου Παντελεήμονα, όπου έλεγε τούς λογισμούς του, τουτέστιν εξομολογείτο στον πατέρα Γαβριήλ τον Μολδαβό. Κάποια ήμερα συνάντησα τον ανωτέρω ιερομόναχο στον άρσανά τού Μοναστηριού.
Εκεί στον άρσανά, μέχρι να έλθει το πλοίο, όπου θα έπιβιβάζετο για να επιστρέψει στο κελί του, μού μίλησε διορατικά. Δηλαδή, για λίγα λεπτά της ώρας μού μίλησε συμβουλευτικά για ένα θέμα πού με απασχολούσε εκείνο τον καιρό. Ύπ' όψιν, δεν του είπα ότι με απασχολεί το τάδε θέμα. Αυτός μόνος του άρχισε να ομιλεί και φυσικά κατηύθυνε την συζήτησι ή μάλλον περιέφερε τον μονόλογο του γύρω από τον λογισμό μου. πηγή-apantaortodoxias
και πνευματικού Πατρός ημών, Μελετίου Αρχιερέως...
Ο Μακαριστός, εκοιμήθη στα 79 του χρόνια, την Πέμπτη 21η Ιουνίου 2012, 5.45΄ π.μ. Το κενό που άφησε είναι τεράστιο. Ήταν επι περίπου τριάντα έτη, για τον γράφοντα, αληθής πνευματικός πατήρ, απλούστατος, ασκητής Επίσκοπος, ανάργυρος, τίμιος, ηθικότατος, πατερικότατος, ευλαβούμενος πάρα πολύ τον Κύριο μας, την Παναγία Μητέρα Του, τους Αγίους Του...
Το ετήσιο μνημόσυνο του Μακαριστού Μητροπολίτου Νικοπόλεως και Πρεβέζης Μελετίου, τέλεσε το πρωί της Κυριακής 16.6.2013, η Ιερά Μητρόπολη Νικοπόλεως και Πρεβέζης στον Ιερό Ναό του Αγίου Κωνσταντίνου στην Πρέβεζα.
Μέσα σε κλίμα συγκίνησης, βαθιάς κατάνυξης και παρουσία πλήθους πιστών που τον γνώρισαν, τον έζησαν, τον αγάπησαν και δεν ξέχασαν την προσφορά του Μακαριστού Μελετίου στην εκκλησία και τον τόπο, η Ιερά Μητρόπολη τέλεσε το μνημόσυνο προεξάρχοντος του Μητροπολίτη Χρυσοστόμου, ενώ μαζί του συλλειτούργησαν ο Επίσκοπος Σαλώνων Αντώνιος και ο Μητροπολίτης Νέας Σμύρνης Συμεών.
(Μνημόσυνο Μητροπολίτου Νικοπόλεως και Πρεβέζης Μελετίου)
γράφει ο κ.Νικόλαος Μπιτζιλέκης,
Καθηγητής Νομικής – Πρόεδρος Τμήματος Νομικής Παν. Θεσσαλονίκης
Ένας χρόνος απουσίας, και καθώς ο χρόνος θα κυλά, όλο και περισσότερο η ανάμνηση θα φωτίζει το παρελθόν με τη μορφή του και το παρόν με τα ελλείμματά μας.
Οι νεώτεροι θα μας ρωτούν για τον γέροντα που ήρθε ξένος σε μια πνευματικά άγονη και χέρσα γη για να υπηρετήσει επί τριάντα δύο χρόνια ανθρώπους και εμείς θα αναρωτιόμαστε γιατί δεν ήπιαμε περισσότερο νερό από «τους ποταμούς που έρρεαν εκ της κοιλίας του».
Σε μια δύσκολη, μικρή επαρχιακή πόλη, στιγματισμένη από το παρελθόν της, ένας επίσκοπος κλήθηκε να στήσει εκκλησία.
Δούλεψε δίχως τις γνωστές επιτηδευμένες εικόνες παρωχημένου ευσεβισμού ή προσποιητής σεμνότητας, δίχως χρεοκοπημένα κηρύγματα, ανούσιες ηθικολογίες ή ψυχαναγκαστικά διλήμματα κληρικαλιστικών βεβαιοτήτων.
Δούλεψε με μεθοδική καλλιέργεια ψυχής, με τιμιότητα και ειλικρινείς πράξεις αγάπης.
Δούλεψε με έναν καθαρό, λιτό αλλά και κοφτερό λόγο: με «το ναι ναι και το ου ου». Έναν καθαρό λόγο που έβγαινε από ένα καθαρό πρόσωπο και εξέφραζε μια καθαρή ψυχή.
Δούλεψε με την παράδοση ως ελευθερία και όχι ως δέσμευση, ως ευθύνη και όχι ως εφησυχασμό, για να μιλήσει και να ανακουφίσει τον ταλαιπωρημένο και απελπισμένο άνθρωπο της σύγχρονης εποχής.
Και έφτιαξε εκκλησία, όχι οργάνωση άκαρπου ακτιβισμού, ούτε ομήγυρη οπαδών αρρωστημένου γεροντισμού, ούτε κοινωνικό θεσμό διατήρησης χριστιανικών εθίμων ή γλωσσικών στερεοτύπων, αλλά έμπρακτη απάντηση στην καθημερινή αναζήτηση νοήματος ζωής, ζωντανό οδοδείκτη του δρόμου που μας ελευθερώνει.
Ξένη υπήρξε η παρουσία του Μελέτιου στη σύγχρονη κοινωνία της αδιαφορίας και του ατομισμού, ξένη στην εποχή του πληθωρικού βερμπαλισμού και των άτολμων μετριοτήτων, αλλά και ξένη στο εκκλησιαστικό περιβάλλον της εξωτερικής θρησκευτικότητας, των πανηγυριών, του άναλου άλατος, όπως και εκείνη του Ξένου, «του εκ βρέφους ως ξένου ξενωθέντος εν κόσμω». Ξένη υπήρξε η παρουσία του Μελέτιου σε όσους έμειναν προσηλωμένοι σε σύμβολα, σχήματα, σε έννοιες και συνήθειες που κρύβουν την κενότητα, εξυπηρετούν την αυταρέσκεια ή καλύπτουν ακόμη και την υποκρισία, ξένη σε κάθε τι που μας απαλλάσσει από την ευθύνη ή μας αυτό-δικαιώνει, αποξενώνοντάς μας από εκείνον τον Ξένον, «όστις οίδεν ξενίζειν τους πτωχούς και τους ξένους».
Ξένη όμως έμεινε και η απουσία του Μελέτιου σε όσους συνηθίζουν γρήγορα να ξεχνούν, αποφεύγοντας έτσι τις ενοχλητικές συγκρίσεις και τα ζωντανά πρότυπα βίου που μας ελέγχουν, ξένη όπως εκείνη του Ξένου, «ον τω φθόνω αποξένωσαν κόσμω».
Σε μας μένουν πια λίγα λόγια ευγνωμοσύνης και αγάπης για εκείνον που με το παράδειγμα ζωής του μας έδειξε να ξεπερνάμε σχήματα, σκιές και πρόσωπα και να ζητάμε, να ζητάμε με ελπίδα: «Δός μοι τούτον τον Ξένον».
Τον είχα γνωρίσει πριν είκοσι περίπου χρόνια. Ήμουν πρωτοετής φοιτητής θεολογίας, τότε. Συνεργαζόμουν με ένα χριστιανικό φοιτητικό περιοδικό. Με έστειλαν μαζί με κάποιο συνάδελφο μου φοιτητή θεολογίας να του πάρουμε συνέντευξη γύρω από το ζήτημα του θεολογικού διαλόγου μεταξύ ορθοδόξων και αντιχαλκηδονίων.
Ο Μητροπολίτης βρισκόταν για λίγες μέρες στην Αθήνα. Θα μας δεχόταν σε ένα μικρό διαμερισματάκι στο κέντρο της πόλης. Χτυπήσαμε την πόρτα και μετά από λίγο πρόβαλε μπροστά μας μια λιπόσαρκη φιγούρα ιερωμένου.
Ήταν λευκασμένος, αλλά τις κινήσεις του τις χαρακτήριζε νεανική ευκινησία και ορμή.Το βλέμμα του εύστροφο και διεισδυτικό. Τα μάτια του φωτεινά. Η παρουσία του σε κέρδιζε αμέσως με την απλότητα και την καλοσύνη της.
Μας δέχτηκε σε κάποιο μικροσκοπικό σαλονάκι με στοιχειώδη επίπλωση. Μας πρόσφερε ένα λιτό κέρασμα: ένα τυποποιημένο γλύκισμα, δυο ποτήρια νερό.
Στις ερωτήσεις μας απαντούσε με μια ήρεμη, αργή φωνή. Καλλιεργημένος, βαθύς, γαλήνιος. Λόγος βαθιά θεολογικός. Έδειχνε άνθρωπος βαθύτατα ασκητικός, απέπνεε λεβεντιά και ήθος.
Στα χρόνια που ακολούθησαν, είχα την ευκαιρία να τον συναντήσω κάμποσες φορές. Κάθε φορά που έσκυβες να πάρεις την ευχή του -οποίος κι αν ήσουν- αγκάλιαζε με το δεξί του χέρι το σκυμμένο σου κεφάλι και το ακουμπούσε πατρικά στο στήθος του.
Πλημμύριζες καλοσύνη και αγάπη Χριστού! Σου μιλούσε με τέτοια στοργή, που ένιωθες πως θα ήθελες να γίνεις καλύτερος για να την αξίζεις.
Η κατάλευκη ασκητική μορφή του ήταν μια διαρκής αφορμή έμπνευσης. Στο πρόσωπο του βλέπαμε πάλλουσα την προσευχή, ζωντανή την Εκκλησία, την Εκκλησία πού καθιστά μέσα μας «καιόμενες» τις καρδιές μας (πρβλ. Λούκ. 24, 32).
Στη Μητρόπολή του, οι άνθρωποι τον σέβονταν και τον αγαπούσαν απεριόριστα. Οι ιερείς του τον λάτρευαν για την αγάπη του και το πατρικό του ήθος. Ζούσε με απλότητα. Λιτός και απέριττος σε όλα του. Χωρίς επιδείξεις, φανφαρονισμούς και λόγια παχιά.
Κάθε φορά που συνερχόταν στην Αθήνα η Ιεραρχία της Εκκλησίας της Ελλάδος, εκείνος προσερχόταν μοναχικός και σιωπηλός –ασυνόδευτος από οδηγούς, διάκους και παρατρεχάμενους. Έλαμπε αθόρυβα στους διαδρόμους του συνοδικού μεγάρου.
Μια ασκητική, μετρημένη φιγούρα μέσα στο πλήθος με τα φαρδομάνικα, αμέτοχος εξεζητημένων διαχύσεων. Έλεγε λίγα. Απέφευγε την «ευσεβή» επιτήδευση. Καταδεκτικός και εύχαρις με τους λίγους σοβαρούς συνεπισκόπους του. Τυπικά ευγενής με τους υπολοίπους. Αδιαπέραστος από ελαφρότητες και ακκισμούς.
Είχε μεγάλη καλλιέργεια. Όχι μόνο θεολογική. Ήταν πολύγλωσσος. Διάβαζε λογοτεχνία και θέατρο από τα Αγγλικά, τα Γαλλικά, τα Ρωσικά.
Κι από θεολογική σπουδή ήταν άφταστος ανάμεσα στους συνεπισκόπους του. Βαθύς γνώστης των έργων των Πατέρων και της διδασκαλίας τους. Για τα μέτρα του κόσμου ήταν ένας άνθρωπος ξεχωριστής ευφυΐας και μοναδικής παιδεύσεως.Με τα μέτρα της Βασιλείας του Θεού υπήρξε χριστιανός εγνωσμένης αγιότητας. Με τα μέτρα της στρατευόμενης Εκκλησίας, υπήρξε ποιμενάρχης πού αγωνίστηκε όσο ελάχιστοι σύγχρονοι του να σαρκώσει στο εδώ και τώρα το πρόσωπο του Χριστού.
Δίχως επιπολαιότητα ή προπέτεια, μα και δίχως φόβο για τη διακινδύνευση, δίχως δειλία απέναντι στις δυσκολίες. Με πίστη, διακριτικότητα, ανυποχώρητη ευλάβεια, λεβεντιά και ήθος Χριστού. Αγωνίστηκε για τη σημερινότητα του ευαγγελικού κηρύγματος. Πάλεψε να γεννήσει στο πρόσωπό του το πρόσωπο του Σωτήρα Χριστού, και να ανάψει στις ψυχές των ανθρώπων που του εμπιστεύτηκε ο Θεός, τη φλόγα της αναζήτησής Του με τα μέτρα της συγχρονικότητάς μας. Δεν έκρυψε ποτέ τον πλούτο της εκκλησιαστικής παράδοσης, πού γνώριζε και πρόβαλλε όσο λίγοι.
Μα και δεν κρύφτηκε ποτέ πίσω από αυτή, για να αρνηθεί το βαρύ χρέος του σήμερα, επαναπαυόμενος στις δάφνες του «δοξασμένου» παρελθόντος.
Στις παλιές ερωτήσεις, έδινε νέες απαντήσεις. Στις νέες αναζητήσεις, αποκρινόταν με τη σοφία της παλιάς παραδόσεως. Όχι με ευκολίες, όχι ασύστολα. Με διάκριση και αγωνία. Με προσευχή και φόβο Θεού. Παραδειγμάτισε με την τόλμη του. Χάραξε δρόμους ευθύνης. Άφησε πίσω του παράδειγμα σπάνιο...
Κοιμήθηκε εν Κυρίω τό 2012. Και σε τούτο το Μικρό Γεροντικό, δεν είναι απλά ένας κάποιος «ανώνυμος» επίσκοπος κάποιας «άγνωστης» επαρχίας.
Είναι ο Μητροπολίτης Νικοπόλεως Μελέτιος Καλαμαράς...
* * *
Γιατί ήταν μεγάλος...
του πρωτοπρεσβυτέρου Βασιλείου Θερμού
Για τον αοίδιμο μητροπολίτη Νικοπόλεως και Πρεβέζης Μελέτιο, ήδη γράφτηκαν και θα γραφτούν ακόμη πολλά. Και δικαίως. Ότι υπήρξε ασκητής και νηστευτής, ότι αναδείχθηκε σοφός θεολόγος, ότι απετέλεσε εμπνευστή του μοναχισμού και της ενοριακής ζωής.
Όλοι αυτοί οι τίτλοι τιμής είναι αληθινοί. Αλλά στις ιδιότητές του αυτές ο μακαριστός δεν ήταν μόνος. Και άλλοι ποιμένες, επίσκοποι και πρεσβύτεροι, καλλιέργησαν την άσκηση, τη θεολογία, την εκκλησιαστική αναδιοργάνωση. Όχι όσοι θα θέλαμε, όχι όσοι θα είχαμε ανάγκη, αλλά πάντως και άλλοι.
Έχοντας για λίγο συναναστραφή με τον απελθόντα ιεράρχη και έχοντας γίνει κοινωνός του τρόπου σκέψης του, ας μου επιτραπή να διατυπώσω μιαν άλλη εκδοχή γιατί αυτός ο άνθρωπος υπήρξε μεγάλος. Υποκειμενική μεν, που όμως την πιστεύω ακράδαντα, γι’ αυτό και ωθούμαι να τη μοιραστώ με το πλήρωμα της Εκκλησίας.
Ο επίσκοπος Μελέτιος υπήρξε από τους ελάχιστους που συνέλαβε την οδυνηρή πραγματικότητα της ιδρυματοποίησης της Εκκλησίας μας. Είχε την οξύνοια να αντιληφθή ότι το βάρος μιας δήθεν ‘παράδοσης‘ συνθλίβει το γνήσιο ευαγγελικό μήνυμα.
Διέθετε τη διανοητική εντιμότητα να καταλάβει πως έχουμε δημιουργήσει μιαν "ατμοσφαιρική" Ορθοδοξία, κατάλληλη μόνο για ψυχολογική επανάπαυση ή για "ευλαβή" πολεμική. Υπήρξε τόσο διορατικός ώστε να επισημάνει ότι τελικά έχουμε δημιουργήσει μια Εκκλησία χωρίς Χριστό. Γι’ αυτό και οι θέσεις, τα κηρύγματα, τα γραπτά του, οι πρωτοβουλίες του, στόχευαν κυρίως στην επαναφορά της Χριστοκεντρικότητας. Απέβλεπαν στην υπονόμευση της σχηματικής, εξωραϊσμένης ως δήθεν "βυζαντινής", ευσέβειας, η οποία εν τέλει υποτάσσεται σε (ή και ταυτίζεται με) σχήματα "του αιώνος τούτου του καταργουμένου".
Ακόμη και η θαρραλέα και ιστορικής σημασίας απόφασή του να προχωρήσει σε μετάφραση των λατρευτικών κειμένων στα νέα ελληνικά, στόχευε ακριβώς στην αποκατάσταση του πραγματικού νοήματος του Σώματος του Χριστού. Ήθελε να εντάξει και τη διάνοια στη δοξολογική και ικετευτική προσέγγιση του Θεού από τον πιστό, ώστε να μην παραδίδεται σε ομιχλώδεις "μεθέξεις" που γίνονται συχνά το άλλοθι της οκνηρής διαφυγής από την αλήθεια. Επιθυμούσε να "αιχμαλωτίζεται παν νόημα εις την υπακοήν του Χριστού". Θα μπορούσα να αφιερώσω το σημείωμα ετούτο αποκλειστικά στην πρωτοβουλία του για τη μετάφραση, μια και πρόκειται για ένα εγχείρημα το οποίο συμμερίζομαι και στηρίζω. Δεν το κάνω διότι το θεωρώ μέρος ενός γενικώτερου οράματός του που περιέγραψα πιο πάνω.
Αποτελεί πολύτιμο και αναντικατάστατο βέβαια τμήμα, όμως τμήμα μόνο μιας σύλληψης η οποία θα έπρεπε να είναι αυτονόητη, αλλά που δυστυχώς καταντήσαμε να μάς φαίνεται παράξενη και τολμηρή μετά από τη σκουριά που οι αιώνες επισώρευσαν στις νοοτροπίες μας. Στις νοοτροπίες εκείνες οι οποίεςχειρίζονται με άνεση και αυτοϊκανοποίηση τα προϊόντα της δήθεν ‘παράδοσης’ (προϊόντα πολιτισμικά, κατ’ ουσίαν), ενώ κρατούν Εξόριστο τον Χριστό και τις εντολές Του.
Διακινδυνεύω την πρόβλεψη ότι ο Επίσκοπος Μελέτιος, θα πιστωθεί από τον ιστορικό του μέλλοντος, με το στεφάνι της πρωτοπορίας. Σ’ εμάς εναπόκειται τώρα να μην έχει κοπιάσει "εις κενόν". Παρηγοριά μας η πληθύς των ομοφρόνων του, "βλαστών κύκλω της τραπέζης του", κληρικών, στους οποίους ευχόμαστε αδελφικά και ολόψυχα να επαυξήσουν την κληρονομιά του.
Θερμώς και εκ μέσης καρδίας ευχαριστούμε τους δύο πνευματικούς αδερφούς και φίλους, Ιωάννη Νικολαΐδη και Ιωάννη Αυγερινό, αμφότεροι εξαίρετα τέκνα του εκλιπόντος Οσίου Γέροντος, δια την άμεση ανταπόκριση και αποστολή φωτογραφιών δια το παρόν λιτό, απειροελάχιστο αφιέρωμα στον ΕΝΑ για την ζωή μας, πνευματικό Πατέρα.
Ο Μακαριστός Μητροπολίτης Νικοπόλεως και Πρεβέζης κυρός Μελέτιος (Καλαμαράς), γεννήθηκε το 1933
στην Αλαγονία Καλαμάτας. Είναι πτυχιούχος Θεολογίας και Φιλολογίας-Φιλοσοφίας
του Πανεπιστημίου Αθηνών. Χειροτονήθηκε
διάκονος και πρεσβύτερος υπό του
αοιδίμου Μητροπολίτου Μεσσηνίας Χρυσοστόμου Α΄ (Δασκαλάκη 1945–1961).
Διετέλεσε Ιεροκήρυκας της Μητροπόλεως Μεσσηνίας και Γραμματεύς της Ιεράς
Συνόδου επί των Διεκκλησιαστικών Σχέσεων.
Εξελέγη και χειροτονήθηκε Μητροπολίτης την 1.3.1980. Ήταν συγγραφεύς πολλών εποικοδομητικών βιβλίων και έχει βραβευθεί από την Ακαδημία
Αθηνών για το βιβλίό του «Η Ε΄ Οικουμενική Σύνοδος».
Ως απειροελάχιστο φόρο τιμής στην οσία μνήμη του μακαριστού Γέροντός μου, δημοσιεύουμε ένα μικρό ανθολόγιο άρθρων του.
Ο ΝΙΚΗΤΗΣ
Ὁ Χριστός πέθανε στόν σταυρό. Ὅπως τό πόθησαν οἱ ἐχθροί Του! Καί Τόν ἔβαλαν στόν τάφο, ὅπως τό θέλησαν, ἐκεῖνοι πού μίσησαν τήν παρουσία Του.
Μά, αὐτό τό γενικό, μόνο του ΔΕΝ ἀρκεῖ! Πρέπει καί ἐμεῖς, ὁ καθένας μας, νά Τόν δεχθῆ νά᾿ρθῆ σέ σχέση προσωπική μαζί Του. Πρέπει νά γίνει πιστός χριστιανός. Πιστός στόν Χριστό!
Η πίστη και η χριστιανική αρετή δεν πάει ούτε με τα χρόνια, ούτε με τα χρήματα, ούτε με τα αξιώματα.
Έχομε γέρους αθεόφοβους, τελείως αθεόφοβους και παιδιά νεαρά γεμάτα πίστη και ευσέβεια.
Έχομε φτωχούς υπερήφανους και βλάσφημους και βασιλιάδες γεμάτους ταπείνωση.
Έχομε πλούσιους ανελεήμονες και φτωχούς γεμάτους καλωσύνη και συμπόνια.
Η πίστη και η αρετή, είναι κόπος και αγώνισμα του κάθε ένα μας.
Θέλει ο άνθρωπος και έχει πίστη.
Θέλει και έχει αγάπη και αρετές.
Ήταν κάποτε ένας μεγάλος βασιλιάς. Είχε βαθειά πίστη. Απέραντη ευλάβεια. Και ταπείνωση.
Κάποια ημέρα χρειάστηκε να πάει να μείνει στο σπίτι ενός κατωτέρου του. Φυσικά, εκείνος το θεώρησε μεγάλη του τιμή. Και κυριολεκτικά «έγινε κομμάτια», για να τον περιποιηθή! Έκαμε ό,τι καλύτερο μπορούσε για να τον ευχαριστήσει.
Φεύγοντας την άλλη μέρα ο βασιλιάς, τον κράτησε από το χέρι και του είπε:
- Σε ευχαριστώ πολύ. Έκαμες ό,τι καλύτερο μπορούσες για χάρη μου. Παρ’ όλο που το ξέρεις, και το ξέρω, ότι είμαι ένας απλός άνθρωπος και εγώ. Σε μένα έδωσες τόση αξία και σημασία! Στον Θεό που είναι ο Κύριός μας και Σωτήρας μας, όσο ήμουν στο σπίτι σου, το έβλεπα, δεν δίνεις καμμία σημασία! Πρόσεξε, αδελφέ. Λάθος κάνεις. Ζημία για σένα. Κακό για σένα. Μετά από λίγες ημέρες έρχονται τα Χριστούγεννα. Έρχεται ο Χριστός σε μας. Είναι πολύ μεγαλύτερος από εμένα. Άκουσέ με. Δείξε την φιλοτιμία σου. Βάλε την καλή σου διάθεση. Να τον δεχθής «στο σπίτι σου», τουλάχιστον όπως δέχθηκες σήμερα εμένα.
Τον εφίλησε και έφυγε.
Μένοντας μόνος του ο άρχοντας εκείνος ντράπηκε τα λόγια του βασιλιά του. Και φρόντισε να δεχθή τον Χριστό όσο πιο καλά μπορούσε:
Με νηστεία.
Με εξομολόγηση.
Με προσευχή.
Με θεία κοινωνία.
Αποκτώντας κάθε ημέρα μεγαλύτερη επίγνωση, για το πόσο λάθος του ήταν η μέχρι τότε ζωή του και νοοτροπία του.
(Λυχνία Νικοπόλεως-Δεκέμβριος 2002)
Η γλώσσα μας
Πολύ συχνά η συζήτηση, ανάμεσα σε ανθρώπους με φόβο Θεού, στρέφεται γύρω από τις διάφορες αμαρτίες.
Ψάχνουν να βρουν, σε τι βαθμό είναι βαρειές και ασυγχώρητες και σε τι βαθμό είναι συγγνωστές.
Μια φορά η συζήτηση είχε στραφεί γύρω από τα αμαρτήματα της γλώσσας: κατάκριση, βρομόλογα βλαστημίες και άλλα. Και φυσικά, μερικοί τα αμαρτήματα της γλώσσας τα εύρισκαν, όλα, μικρά και ελαφρά!
Στεκόταν δίπλα τους, μαζί τους, και ο όσιος Σισώης. Τον ερώτησαν, τι γνώμη είχε. Και τους απάντησε: - Εγώ, τριάντα χρόνια τώρα, ένα έχω προσευχή! Για ένα και μόνο παρακαλώ τον Κύριο: να με φυλάει από την γλώσσα μου! (Γεροντικό, αββά Σισώη)
Τι ήθελε να μας ειπεί με τα λόγια του αυτά ο όσιος Σισώης († 6 Ιουλίου);
Ήθελε να μας ειπεί:
- Είναι λάθος μας, να θεωρούμε τα αμαρτήματα της γλώσσας μικρά. Αντίθετα. Είναι αμαρτήματα πολύ βαριά! Μας το λέει, στο Ευαγγέλιο, ο Χριστός: «Εκ του περισσεύματος της καρδίας λαλεί το στόμα» (Ματθ. 12, 34). Δηλαδή: Ό,τι έχει κανείς στην καρδιά του, αυτό βγαίνει στο στόμα του.
Με λίγα λόγια ο όσιος Σισώης τα είπε όλα!
Είναι προτιμότερο να έχεις βρώμα στο σώμα, παρά στην καρδιά!
Είναι μεγάλο κακό, μεγάλο κρίμα, να έχεις καρδιά γεμάτη βρώμα και βούρκο!
Τι χειρότερο από το να έχωμε βρώμικη και μολυσμένη καρδιά;
Πώς θα έλθει ο Χριστός μέσα μας;
Πού θα βρει τόπο να σταθή, να καθήσει;
Έχομε χρέος να τα διορθώσωμε τα αμαρτήματα της γλώσσας μας.
Δεν είναι αστεία υπόθεση.
Δεν είναι παρωνυχίδα.
Είναι θέμα πολύ σοβαρό!
Γι’ αυτό αγωνιζόταν με τόση περίσκεψη και τόσο επίμονα ο άγιος Σισώης.
(Λυχνία Νικοπόλεως, Φεβρουάριος 2003)
Άνθη εύοσμα από τον λειμώνα του οσίου Σεραφείμ *
Ο όσιος Σεραφείμ του Σάρωφ είναι ένας από τους πιο μεγάλους αγίους της Εκκλησίας.
Επήρε από τον Κύριο πολλά χαρίσματα. Και το χάρισμα να διδάσκει με γλύκα και χάρη.
Μια φορά ο όσιος Σεραφείμ είδε ένα όραμα. Και το διηγήθηκε. Αλλά, με τι ταπείνωση! Και με τι γλυκύτητα!
Είπε: – Ο Κύριος μου φανέρωσε, τι θα γίνει «στις έσχατες ημέρες».Τότε οι αρχιερείς μας, εδώ στη Ρωσία, και μαζί τους και άλλοι υψηλόβαθμοι κληρικοί, θα πάψουν να ζουν την ορθόδοξη πίστη και ζωή σε όλη τους την καθαρότητα. Και η οργή του Κυρίου θα πέσει επάνω τους!
Εγώ, όταν είδα το όραμα αυτό, τρεις ολόκληρες ημέρες παρακαλούσα τον Κύριο γονατιστός, να τους λυπηθή. Τον παρακαλούσα, να τιμωρήσει εμένα, τον τρισάθλιο Σεραφείμ, και να μου στερήσει την βασιλεία Του• όχι τους αρχιερείς μας.
Αλλά ο Κύριος δεν με εισάκουσε, τον άθλιο. Και μου είπε: Δεν θα τους λυπηθώ. Γιατί τα λόγια τους και η διδαχή τους θα είναι ανθρώπινα. Και η καρδιά τους θα απέχει από εμένα και από το θέλημά Μου».
Κάποια άλλη φορά ο όσιος είπε:
Φρόντισε να αποκτήσεις μέσα σου ειρήνη
• φρόντισε να αποκτήσεις πνεύμα ειρήνης
•πνεύμα ειρηνικό
•και γύρω σου θα σώζονται χιλιάδες!
Και πρόσθεσε:
- Όσο πιο πολύ ένας άνθρωπος γεμίζει τον εσωτερικό του κόσμο με διάθεση ειρήνης, με πνεύμα ειρήνης, τόσο πιο πολλά χαρίσματα θα παίρνει. Και να το ξέρει: θα τα παίρνει με την αγία λαβίδα, μαζί με την θεία κοινωνία, κάθε φορά που θα κοινωνάει.
Και επεξήγησε:
- Αν θέλεις να έχεις μέσα σου ειρήνη, μην κρίνεις, και μην κατακρίνεις, ποτέ, κανέναν, με κανέναν τρόπο!…
Και αν θέλεις να μάθεις, να μην κρίνεις και να μην κατακρίνεις, πρόσεχε! Μην αφήνεις ποτέ τον εαυτό σου να επηρεάζεται από τους άλλους. Μη συμφωνείς με αυτά που λένε. Και γίνε κουφός και νεκρός για αυτά που σου λένε!
(Λυχνία Νικοπόλεως-Μάρτιος 2003)
Είμαι άξιος;
Πριν από μερικούς αιώνες, ένας άγιος, ο άγιος μητροπολίτης Αλέξιος, γονατιστός τη νύχτα μπροστά στην εικόνα της, ικέτευε τη μητέρα του Χριστού:
-Πάρε μας, μητέρα, υπό την προστασία Σου! Άπλωσε επάνω μας την σκέπη Σου! Δείξε και σε μας την στοργή Σου!
Και τότε άκουσε φωνή αγγέλου, που του έλεγε:
-Έρχεται! Έρχεται η Παναγία! …
Έσκυψε και ακούμπησε το πρόσωπό του στην γη. Και σκέπασε τα μάτια του, με τα χέρια του.
Έκανε τη σκέψη:
Είμαι εγώ άξιος, να ιδώ το πρόσωπό της;
-Εκείνη – τιμιωτέρα των Χερουβείμ∙ και ενδοξοτέρα ασυγκρίτως των Σεραφείμ∙ και πάσης κτίσεως τιμιωτέρα!
Και εγώ; Αμαρτωλός και τρισάθλιος. Γεμάτος ρύπο και δυσωδία.
-Εκείνη, υπηρέτησε την σωτηρία όλου του κόσμου!
-Και εγώ; Αδιαφορώ ακόμη και για την δική μου σωτηρία!
-Εκείνη, είχε το θάρρος και έλεγε: Εποιησέ μοι, μεγαλεία ο δυνατός. Τα μεγαλεία; Μετά τόκον παρθένος∙ και μετά θάνατον ζώσα. Ζωντανή κατά Θεόν. Γεμάτη πίστη. Γεμάτη χάρη. Γεμάτη αγάπη. Γεμάτη καλοσύνη. Γεμάτη ζωή. Γεμάτη ενδιαφέρον, για την ζωή και για την σωτηρία όλων, όλου του κόσμου! Και των αμαρτωλών. Γυρίζει όλον τον κόσμο. Και ψάχνει για μας. Να μας ξαναφέρει κοντά στον Χριστό!
-Και εμείς; Αλλοίμονό μας, αν δεν έχομε αγάπη και πίστη! Γιατί τότε, δεν είμαστε τίποτε! Γιατί τότε είμαστε κάτι χειρότερο από παλιοτενεκέδες∙ πεταμένοι στον σκουπιδοτενεκέ.
Ομιλία του Μακαριστού Μητροπολίτη Νικοπόλεως και Πρεβέζης κυρού Μελετίου. Έγινε στον Μητροπολιτικό Ναό Αθηνών (Κυριακή τῆς Ὀρθοδοξίας, 8.3.2009), με θέμα: "Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΩΣ ΠΑΡΕΛΑΒΕ" "Ἐξοχώτατε κύριε Πρόεδρε, Μακαριώτατε, πατέρες, ἀδελφοί. Λέγει ἕνας σύγχρονος ποιητής-τροβαδοῦρος τῆς ἀνθρωπιᾶς: «Τό ξέρω, πώς ὅλα χάθηκαν τώρα. Τό ξέρω, τό κάστρο σου ἔχει καεῖ. Τό ξέρω, πώς ψάχνεις μιά ἄγνωστη χώρα, μιά χώρα καινούργια, πού κρύβεται ἐκεῖ, μετά τό σκοτάδι, μετά τήν σιωπή!... Καί ὅπως πάλι ἀνοίγει ἡ παλιά πληγή, ὁ θυμός σέ πνίγει γιά τά χρόνια, πού ἔχουν πιά χαθεῖ». (Νίκος Πορτοκάλογλου) Ἐμᾶς, πότε θά μᾶς πνίξει ὁ ἅγιος αὐτός ὁ θυμός γιά τά χρόνια πού ἔχουν χαθῆ; Πρέπει νά μᾶς πνίξει! Ἀλλοίμονο, ἄν δέν μᾶς πνίξει! Λέει ἕνας σοφός πρόγονός μας, ὁ μεγάλος φιλόφοφος Πλάτων: Ὁ ἄνθρωπος, πού δέν ἔχει διάθεση νά κάμει κάτι γιά τίς ἰδέες του, δείχνει ἕνα ἀπό τά δύο: ἤ ὅτι οἱ ἰδέες του δέν ἀξίζουν δεκάρα· ἤ ὅτι ὁ ἴδιος δέν ἀξίζει δεκάρα. Κάτι δέν πάει καλά. Κάτι πρέπει νά κάμωμε! Ἀσφαλῶς. Ἡ συνειδητοποίηση τοῦ προβλήματος εἶναι δεῖγμα γνησιότητας. Καί ἡ βούληση γιά ἀγώνα γιά ὀρθοπόδηση, εἶναι ζῆλος ἀποστολικός, φρόνημα ἀποστολικό".
Χαιρετισμός
του Μακαριστού Μητροπολίτη Νικοπόλεως και Πρεβέζης, Μελετίου στο 4ο Φεστιβάλ
παραδοσιακού χορού "καλοκαίρι και πολιτισμός" στις 21 Ιουλίου 2005
στο Κανάλι Πρέβεζας.
Αξίζει να ακούσετε τα ουσιαστικά και σοφά λόγια, που απευθύνει στο κοινό της
εκδήλωσης, χωρίς να πλατυάζει για τη θρησκεία, όπως συνηθίζει η πλειονότητα των
ιεραρχών.
Αναφέρει χαρακτηριστικά:
"Όσο είναι Παρθενώνας, όσο είναι τα έγγραφα του Θουκυδίδη και του
Αριστοτέλη, άλλο τόσο πολιτισμός των Ελλήνων είναι οι χοροί τους, τα ρούχα
τους, η ομιλία τους και το πνεύμα τους. Ίσως περισσότερο από τα άλλα. Τα άλλα
είναι καρπός αυτού του πνεύματος, το οποίο ζει, όχι μόνο μέσα σε οριμένες
μεγάλες προσωπικότητες, αλλά σε όλο ανεξάρτητα το λαό μας, ο οποίος ακριβώς,
επειδή έχει αυτές τις πολιτιστικές ρίζες, έχει αυτό το μοναδικό μεγαλείο μέσα
στους λαούς του κόσμου"
Ο Μελέτιος ήταν ένας ιεράρχης που αφουγκράζονταν την κοινωνία. Ζούσε μέσα σε
αυτή και προσπαθούσε να δώσει λύσεις στα καυτά της θέματα τόσο με τα λόγια του,
αλλά πολύ περισσότερο με τα έργα του.
Ήταν μια σπάνια πνευματική φυσιογνωμία και πρωτοπόρος στην Ορθόδοξη εκκλησία,
αφού μετέφρασε τα ιερά κείμενα στη δημοτική γλώσσα.
Μάλιστα στους ναούς της Μητρόπολης Νικοπόλεως και Πρεβέζης οι ευχές και το ιερό
Ευαγγέλιο διαβάζονταν στη δημοτική γλώσσα, κάνοντας κατανοητό το κείμενο στους
πιστούς.
Η εκδημία του είναι μεγάλη απώλεια για τον τόπο και το κενό του θα είναι
δυσαναπλήρωτο.
Αιωνία του η Μνήμη.
Θα είναι πάντα στο νου και στην καρδιά μας.
Αὐτή ἡ ἀναγέννηση τῆς ἐπισκοπῆς, τόσο πολύ ἐντυπωσίασε τόν ἀμερικανό ὀρθόδοξο, λαϊκό, θεολόγο καθηγητή Stephen R. Lloyd- Moffett, ὥστε συνέγραψε τήν διδακτορική του διατριβή (σσ. 224) μέ αὐτό τό θέμα, τό πῶς δηλαδή ὁ Μητροπολίτης Μελέτιος κατάφερε νά ἀναγεννήσει τήν Μητρόπολή του. Τίτλος διατριβῆς του: «Beauty for ashes. The spiritual Transformation of a Modern Greek Commumity». (St. Vladimir’s Press Crestwood, New York, 2009).
.jpg){kind=small}
.jpg){kind=small}
