Περιμένει ο Θεός...

Μέσα στην ευτυχία μας, στην καθημερινότητά μας ξεχνούμε τον Θεό. Όταν όλα μας πάνε καλά ξεχνούμε τις ευεργεσίες Του. Ακόμα και αυτήν την ευτυχία που έχουμε, ξεχνούμε ότι σ’Αυτόν την οφείλουμε. Τον θυμόμαστε ίσως σε κάποιες δύσκολες στιγμές. Τότε ίσως γονατίσουμε.

Πολλές φορές όμως γονατίζουμε και πάλι για να Τον κατηγορήσουμε.

Τον κατηγορούμε ότι μας ξέχασε, ότι δεν ενδιαφέρεται για μας.

Τον θυμόμαστε για να Τον κατακρίνουμε. 

Τί φοβερό! 

Και αφού Τον κατηγορήσουμε συνεχίζουμε την προσευχή μας, όχι για Τον γνωρίσουμε, όχι για να συναναστραφούμε μαζί Του, όχι για να καταλάβουμε, όχι για να φωτιστούμε, αλλά μόνο για να πάρουμε αυτό το «κάτι» απ’ Αυτόν. 

Αυτό το «κάτι» που θεωρούμε ότι μας είναι απαραίτητο. 

Αυτό το «κάτι» για το οποίο Τον κατηγορούμε ότι μας το στέρησε! 

Τον αναζητούμε μόνο για να Τον χρησιμοποιήσουμε. 

Τον θυμόμαστε δυστυχώς μόνο για να μας εκπληρώσει τα αιτήματά μας, για να Τον ελέγξουμε για την αδικία που υποστήκαμε από Αυτό, τον Απαθή και Πανάγαθο Θεό μας. 

Και μετά, πάλι Τον ξεχνούμε. 

Τον αφήνουμε στο πέλαγος της λήθης μας. 

Παίρνουμε αυτό το «κάτι», λέμε ένα στεγνό «ευχαριστώ» και Τον παρατάμε· ή δεν το παίρνουμε και τότε Τον αναθεματίζουμε και Τον ξεγράφουμε μιας και καλή από την ζωή μας. 

Δεν αντιλαμβανόμαστε τι κάνουμε. 

Δεν καταλαβαίνουμε το λάθος μας. 

Δεν συνειδητοποιούμε με Ποιον έχουμε να κάνουμε. 

Κι όμως Εκείνος περιμένει. 

Περιμένει να συνέλθουμε. 

Περιμένει λοιπόν ο Θεός να δει τουλάχιστον μία πρόθεση από μέρους μας. 

Λίγο φιλότιμο… 

Στέκει ατάραχος και προσμένει. 

Μας προσμένει, όχι γιατί μας έχει ανάγκη, αλλά γιατί μας αγαπά. 

Είναι αυτό που λέγει ο γέροντας Αιμιλιανός ο Σιμωνοπετρίτης: 

«Όταν κάποιος με παρατηρεί με πολλή αγάπη αλλά εγώ κοιτάζω αλλού και δεν έχω καμία κοινωνία μαζί του, αυτός δεν μπορεί να με κάνει μέτοχο της αγάπης του.

Μπορεί μόνο να περιμένει με το χέρι υψωμένο, ώστε, μόλις του ρίξω το βλέμμα μου, αμέσως εκείνος να με προσκαλέσει και να έχω κοινωνία μαζί του.

Αλλά πόσες φορές μπορούμε εμείς οι άνθρωποι να το υπομείνουμε αυτό;

Το Πνεύμα το Άγιο όμως το κάνει· παραμένει σε αυτή την θέση ίσως και σε όλη την ζωή μας, περιμένοντας κάποτε να ελκύσει τα όμματα της καρδιάς μας».

Aρχιμ.Παύλος Παπαδόπουλος

dogma.gr

πηγή-perivolipanagias

Διαβάστε περισσότερα... »

Οφείλω μια συγνώμη στο Θεό...

Οφείλω μια συγνώμη στο Θεό για όσα μου χάρισε και δεν τα χάρηκα. Για εκείνα που μου έδωσε και δεν τα πήρα. Μα κι γι αυτά που μου ζήτησε και δεν του έδωσα. Πάνω από όλα θέλω να κλάψω στην αγκαλιά Του, για όλες εκείνες τις μέρες που δεν έζησα και απλά επιβίωσα.

Να πω συγνώμη για όσα σε αγαπώ δεν είπα, σε αγκαλιές που δεν έδωσα, σε πόρτες που έκλεισα, σε τηλέφωνα που δεν σήκωσα, σε μάτια που δεν αντίκρισα, σε φιλιά που δεν σαρκώθηκαν και σε προσευχές που δεν ειπώθηκαν…

Τέλος να πω, ότι εάν βρήκες έναν άνθρωπο να σε νιώσει, να σε καταλάβει, να σε αγαπήσει, κράτα τον, κι ας είναι στην άλλη άκρη της γης. Φτάνει που τον βρήκες…. Δεν θα σου τύχει πολλές φορές στην ζωή. Και να θυμάσαι, οτι στα δώρα λες ευχαριστώ κι ας μην τα ξετυλίξεις ποτέ..

π.λίβυος

πηγή-plibyos

Διαβάστε περισσότερα... »

Οι άνθρωποι μπαίνουν στη ζωη μας για κάποιο λόγο

Κάποτε ήταν ένα αγοράκι που ήθελε να γνωρίσει τον Θεό…

Ήξερε ότι το ταξίδι ως το μέρος που ζούσε ο Θεός, θα ήταν μακρινό κι έτσι έβαλε στην βαλίτσα του μερικά σοκολατάκια και χυμους και ξεκίνησε το δρόμο του.

Αφού είχε περπατήσει λίγο, συνάντησε ένα ηλικιωμένο κύριο.

Ο άντρας καθόταν σε ένα παγκάκι στο πάρκο και τάιζε περιστέρια.

Ο μικρός έκατσε δίπλα του και άνοιξε τη βαλίτσα του για να πιει ένα χυμό.

Ακριβώς τότε παρατήρησε ότι ο ηλικιωμένος έμοιαζε πεινασμένος κι έτσι του προσέφερε ένα σοκολατάκι.

Ο ηλικιωμένος δέχτηκε με ευγνωμοσύνη και χαμογέλασε στο μικρό.

Το χαμόγελο του ήταν τόσο όμορφο, που το αγόρι, θέλοντας να το ξαναδεί, του προσέφερε και ένα χυμό.

Ο γέροντας χαμογέλασε ξανά στον μικρό .

Το παιδί ήταν τρισευτυχισμένο!

Πέρασαν μαζί όλο το απόγευμα, τρώγοντας και χαμογελώντας, μα χωρίς να ανταλλάξουν ούτε μία λέξη…

Όταν άρχισε να νυχτώνει, το αγόρι κατάλαβε πως έπρεπε να ξεκινήσει το δρόμο για το σπίτι του .

Σηκώθηκε κι αφού έκανε μόλις λίγα βήματα, γύρισε πίσω, έτρεξε προς το μέρος του ηλικιωμένου και τον αγκάλιασε σφιχτά.

Κι ο γέροντας του χάρισε το πιο όμορφο χαμόγελό του!

Όταν το παιδί έφτασε σπίτι του, η μητέρα του παρατήρησε το βλέμμα χαράς στο πρόσωπό του.

Το ρώτησε: ”Τι έκανες σήμερα και είσαι τόσο χαρούμενος;”

Ο μικρός είπε: ” Έφαγα σοκολατάκια στο πάρκο με το Θεό!”

Και πριν η μαμά προλάβει να απαντήσει ο μικρός πρόσθεσε:

“Και ξέρεις κάτι; Ο Θεός έχει το πιο όμορφο χαμόγελο που έχω δει !”

Εν τω μεταξύ, ο ηλικιωμένος ακτινοβολώντας και ο ίδιος από χαρά, επέστρεψε στο σπίτι του.

Ο γιος του, παρατηρώντας το βλέμμα ευτυχίας και αγαλλίασης στο πρόσωπό του τον ρώτησε:

“Πατέρα , τι έκανες σήμερα και είσαι τόσο χαρούμενος;”

Κι ο γέροντας είπε:

“Έφαγα σοκολατάκια στο πάρκο με τον Θεό!”

Και πριν ο γιος του προλάβει να απαντήσει , ο γέροντας πρόσθεσε:

“Και ξέρεις κάτι; Είναι πολύ νεότερος απ΄όσο πίστευα!”

Πολύ συχνά υποτιμάμε τη δύναμη ενός αγγίγματος, ένα χαμόγελο, μια καλή κουβέντα, ένα αυτί έτοιμο να μας ακούσει, ένα ειλικρινές κοπλιμέντο, ή την πιο μικρή πράξη ενδιαφέροντος όλα εκ των οποίων μπορούν να αλλάξουν ριζικά τη ζωή μας.

Οι άνθρωποι μπαίνουν στη ζωή μας για κάποιο λόγο, για λίγο ή για μια ζωή.

Ας τους δεχτούμε με τον ίδιο ενθουσιασμό!

πηγή-enaparamithi

Διαβάστε περισσότερα... »

«για όλα τα πλάσματά Του φροντίζει ο καλός Θεός…»

πηγή: Το σπιτάκι της Μέλιας

Διαβάστε περισσότερα... »

Ο Θάνατος και η Ανάσταση του Έρωτα... Το ζευγάρι είναι ίσως η ομορφότερη εικόνα του Θεού!

Olivier Clement - Stan Rougier

Είναι θλιβερό να σκεφτούμε ότι οι Χριστιανοί, συχνά στον τομέα αυτόν, εκφράστηκαν ηθικολογικά, με λύπη και ενοχή. Ενώ διαθέτουν απεριόριστα αποθέματα, για να αποκατασταθεί η σεξουαλικότητα σαν μυστήριο της αγάπης.

Διάβαζα τελευταία σε μια επιθεώρηση, που μάλιστα είναι αντιθρησκευτική, αυτό το κείμενο του Giraudoux: «Το ζευγάρι υπήρχε από πάντα. Ο Θεός δεν εδημιούργησε τον άνδρα και την γυναίκα τον ένα μετά τον άλλον… Δημιούργησε δύο σώματα δίδυμα, ενωμένα με σαρκικά δεσμά που τα χώρισε σε μια έξαρση εμπιστοσύνης την ημέρα που δημιούργησε την τρυφερότητα».

Αντηχεί εδώ ο θεμελιώδης λόγος: «Και ο Θεός ἐποίησεν τόν ἂνθρωπο κατ’ εικόνα εαυτοῦ· ἂρσεν και θῆλυ ἐποίησεν αὐτούς».

Το ζευγάρι είναι ίσως η ομορφότερη εικόνα του Θεού. Αυτός που αναρωτιέται πάνω στο πρόβλημα της Φύσης του Θεού και της Ουσίας του, αν ζήσει μια μεγάλη αγάπη δεν του μένουν πια ερωτήματα. Μέσα σ ’αυτή την ανταλλαγή βλεμμάτων, που το ένα βυθίζεται στο άλλο μέχρι το κέντρο που ονομάζουμε ψυχή, υπάρχει μια ολοζώντανη εικόνα της Τριάδος του Θεού- Αγάπη για τον οποίο μιλά ο Δάντης: «η Αγάπη που κινεί τον ήλιο, και τ’ άλλα αστέρια.»

Ο Θεός χρησιμοποιεί την ανθρώπινη αγάπη για να εισέλθει απαρατήρητος μέσα στη ζωή των ανθρώπων. Η χαρά που δίνει κανείς στο αγαπημένο πρόσωπο, είναι τόσο δυνατή γιατί μέσα της, δίνεται ο ίδιος ο Θεός… γιατί μέσα απ’ αυτήν οι αγαπημένοι χορταίνουν την αιωνιότητα του Θεού.

Ίσως γι’ αυτό η βεβήλωση της αγάπης είναι κάτι σαν ιεροσυλία… Η λατρεία της σάρκας για την σάρκα είναι σαν την λατρεία του χρυσού μόσχου. Ο Μωυσής τρελός από οργή κομματιάζει το μόσχο και τον δίνει σ’ αυτούς που τον λατρεύουν, να τον φάνε.

...

Από τότε που η ανθρώπινη αγάπη εκφυλίστηκε, η ανθρώπινη ζωή έχασε τ’ αλάτι της, τη γεύση της, τ’ άρωμά της, τα χρώματά της… Τελευταία ήμουν σε μια νεανική συγκέντρωση. Αυτό το λέγανε γιορτή. Βρίσκονταν εκεί τρεις ή τέσσερις χιλιάδες, ξαπλωμένοι στο χορτάρι, σε βαθιά πλήξη. Ήτανε για κλάματα. Αλλά αν στη συμπεριφορά αυτή του κορεσμού και της απογοήτευσης, δεν έχουμε να αντιτάξουμε, παρά επιπλήξεις, η κατάσταση θα χειροτερέψει…

Το σατανικό μικρό αυτό παιγνίδι, η κραιπάλη, νομίζω ότι έχει ένα σκοπό: να σπρώξει τον άνθρωπο σ’ ένα μίσος για τον εαυτό του, να τον φτύσει κατάμουτρα. Γι’ αυτό το ζήτημα, ο Bernanos έχει να μας πει σημαντικά λόγια:

«Η ανηθικότητα δεν αναιρεί την γνώση του Θεού, εκμηδενίζει την ανάγκη της. Δεν πιστεύετε πια, γιατί δεν επιθυμείτε πια να πιστέψετε. Δεν επιθυμείτε πια να γνωρίσετε τους εαυτούς σας. Αυτή η βαθιά αλήθεια, η δική σας αλήθεια δεν σας ενδιαφέρει πια… Δεν επιθυμείτε πια την δική σας χαρά. Δεν μπορείτε να αγαπήσετε παρά εν Θεώ, δεν αγαπιέστε πια».

Πρέπει οι συγγραφείς και οι ποιητές να μας βοηθήσουν να ξαναβρούμε το μυστικό νόημα της αγάπης. Ο υποβιβασμός της ένωσης του ζευγαριού στο καθήκον για την διαιώνιση του είδους, η ποινικοποίηση, ο εξευτελισμός για τα ολισθήματα και τις παραβάσεις είναι ίσως αυτές οι καταχρήσεις που προκάλεσαν και τις αντίστροφες. 

Πρέπει να ξαναπούμε, σ’ όλους τους τόνους, ότι η σεξουαλικότητα δεν είναι για τους Χριστιανούς ένας χώρος καταραμένος, αλλά μια από τις τελευταίες οάσεις ποίησης, δροσιάς, ελευθερίας, δημιουργίας, μυστηρίου μέσα σ’ αυτόν τον κόσμο του τσιμέντου και της βίας.

Olivier Clement

Ίσως ένας ανανεωμένος Χριστιανισμός μπορεί σήμερα να κάνει πολλά για να ξαναβρεθεί η αγάπη. Μερικές φορές σαν Χάρη. Στην αρχική του κατάσταση που πρέπει να θυμηθούμε ότι ήταν παραδεισιακή, ο έρωτας είναι αξεχώριστος από την Πνοή της ζωής, από το Άγιο Πνεύμα που οδηγεί το κάθε τι να βρει την πλήρωσή του, μέσα στην ομορφιά. Ο έρωτας δεν βρίσκει το νόημά του παρά στην μακρόθυμη συνάντηση δύο προσώπων, η οποία δίνει περιεχόμενο στην ζωή ολόκληρη, στην γη ολόκληρη και μέσα απ’ αυτήν ανοίγεται στην Χάρη.

Βέβαια με την αγωνία και την αλαζονεία, με την φυγή μακριά από τον Θεό ο έρωτας βρίσκεται μπλεγμένος με τον θάνατο. Από τότε όμως που το πάθος μεταμορφώθηκε από ένα Άλλο Πάθος, ο Θάνατος – Ανάσταση του έρωτα προσφέρθηκε όχι μόνο στον μοναχό, αλλά στον άνδρα και την γυναίκα που ψηλαφούν τον δρόμο για μια φιλία πιστή και που η επιθυμία γι’ αυτήν γίνεται γλώσσα. 

Αυτή είναι η παραδοσιακή αντίληψη του «λευκού γάμου», που αργά ή γρήγορα, δεν μπορεί να προχωρήσει, χωρίς μια άσκηση το ίδιο απαιτητική με εκείνη των μοναχών. Η επιθυμία μπλεγμένη με τον θάνατο αγνοεί το μυστικό του προσώπου. Το μυστικό το βρίσκουμε στον Θεό. Ο Χριστός μας το αποκαλύπτει στην Κανά, όταν μεταμορφώνει το «ὒδωρ» του πάθους, το νερό που όπως αναζωογονεί έτσι και πνίγει, σε ευχαριστιακό οίνο.

Η επιθυμία μπλεγμένη με τον θάνατο, αγνοεί τον άλλον, γιατί προσμένει από τον άλλον, το απόλυτο.

Η επιθυμία περασμένη από τον Θάνατο – Ανάσταση, ανοίγεται λίγο-λίγο στην ταπεινή και σπαρακτική αποκάλυψη του άλλου.

Η επιθυμία μπλεγμένη με τον Θάνατο ονειρεύεται ένα αρχέγονο ανδρόγυνο.

Η επιθυμία περασμένη από τον Θάνατο – Ανάσταση, μαθαίνει πως η ένωση βρίσκεται εν Θεώ και πως ο άνδρας και η γυναίκα πρέπει να γνωρίσουν και να σεβαστούν ο ένας τον άλλον με αμείωτη ένταση για να συναισθανθούν την ένωση αυτή.

...

Στο « Άσμα ασμάτων» η δόξα των σωμάτων έχει την θέση της, σε μια μακρόχρονη και δύσκολη ιστορία αγάπης. Το Άσμα συμβολίζει την αγάπη του Θεού και του λαού Του, την αγάπη της ψυχής και του Θεού της και γι’ αυτό ακριβώς μπορεί να εκφράσει, ακόμη, την αγάπη ενός άνδρα και μιας γυναίκας.

Stan Rougier

...

Ναι είναι η μόνη γλώσσα ταυτόχρονα συμφωνική και ανοιχτή στη σιωπή, που δεν προδίνει ούτε τον άλλο, ούτε την γη, ούτε τον Θεό…

Ο Θάνατος – Ανάσταση της επιθυμίας γίνεται ύστερα όρκος που δεν τηρείται. Όλα αλλάζουν, όλα πεθαίνουν και πρώτα απ’ όλα το πάθος. Να ισχυριστούμε ότι ο γάμος θεμελιώνεται στο πάθος, όπως το θέλησε η εποχή, σημαίνει την καταδίκη του κι αυτό το κατάλαβαν καλά οι νέοι. Εκείνο που δεν ξέρουν, γιατί κανείς δεν τολμά πια να τους το πει, είναι ότι ο όρκος αυτός είναι δυνατός, πέρα από κάθε συναισθηματισμό, αν μπορέσει να αγκυροβολήσει στην αιωνιότητα του ζώντος Θεού. 

Αυτό σημαίνει ότι η ανθρώπινη αγάπη, με την χάρη του μυστηρίου, χάρη που αποκαλύπτει και απελευθερώνει την πιο βαθιά της πραγματικότητα, μπορεί να περάσει από την αμφίβολη ιερότητα της επιθυμίας στην μυστική ιερότητα και καθαρότητα των προσώπων. Στην πνευματική ζωή του καθενός, οι καιροί της ξηρασίας και της ερήμωσης, δεν είναι αναγκαστικά αποτυχίες, αλλά επιτρέπουν τις απαραίτητες ρωγμές. Με τον ίδιο τρόπο στην πορεία του ζευγαριού, οι περίοδοι της απομάκρυνσης και της αβεβαιότητας μπορεί να καταλήξουν, αν η πίστη είναι ζωντανή σε μια ανανεωμένη συνάντηση. 

Στον Χριστό, η θεία αγάπη και συγνώμη προηγούνται και θεμελιώνουν για μας, την δυνατότητα της ανθρώπινης αγάπης και συγχώρεσης. Η αποτυχία είναι πιθανή. Ο Χριστιανικός γάμος δεν είναι νόμος αλλά χάρη και είναι δυνατόν να μην ανταποκριθούμε σ’ αυτό. Το ζευγάρι γίνεται τότε, τόπος που κυριαρχεί το μίσος και η φθορά. «Υπάρχουν καταστάσεις – έλεγε ένας Ρώσος θρησκευτικός φιλόσοφος ο Berdyaev – όπου το διαζύγιο δεν είναι δικαίωμα, αλλά καθήκον». 

Αλλά είναι επίσης δυνατό, ένα βαθύτερο πλησίασμα, η βίωση του «εις σάρκαν μίαν», κατά το κέλευσμα της Γένεσης που επανέλαβε ο Χριστός, ενώ παραμένει σαφής η ακεραιότητα των δύο υπάρξεων. Με το πέρασμα της ηλικίας, αν παραμεριστεί η οξύτητα και ο εκχυδαϊσμός μιας σχέσης, ο σεβασμός και η συντροφικότητα αυξάνουν και απλώνονται στις σχέσεις όπου ο καθένας έχει αφοσιωθεί. 

Να που ανάμεσα σε δύο υπάρξεις, δεν υπάρχει πια, όπως ήταν πάντα, ο θάνατος αλλά μια ανατολή. Ένα ηλικιωμένο ζευγάρι, όπως αυτό των Kadmine που περιγράφει ο Solzhenitsyn στην «Πτέρυγα καρκινοπαθών», οι εξόριστοι αυτοί που είχε συναντήσει στην κεντρική Ασία, γίνονται τώρα για όλους «οίκος» ευλογίας.

Ο Θάνατος – Ανάσταση του έρωτα είναι τελικά η ικανότητα να υπηρετείς, να δέχεσαι, να δημιουργείς από κοινού. Χωρίς να πέφτουμε σε λυρισμό και σε όρια αυστηρά περιορισμένα. Δύο στοιχεία μου φαίνονται βασικά: Από την μία μεριά η μοναχική βίωση του μυστηρίου από τον καθένα, αυτό το μοναχικό κελί που κάθε άνδρας και κάθε γυναίκα οφείλει να χτίσει μέσα του, όπου ο άλλος δεν μπαίνει, αλλά απ’ όπου ο καθένας αντλεί την ανανεωμένη δύναμη της συνάντησης. 

Από την άλλη μεριά η ευχαριστιακή κοινότητα, όπου συγκεντρώνονται οι οικογένειες, όπου και οι άγαμοι έχουν την θέση τους και όπου βιώνεται η εμπειρία της φιλίας και της αλληλοβοήθειας. Το ζευγάρι, η οικογένεια (πραγματικότητες που δεν πρέπει να ταυτίζονται εντελώς) έχουν επίσης ανάγκη από τον δικό τους ιδιαίτερο χώρο και από τον δικό τους χρόνο. Αλλά πρέπει να μάθουν να ζωογονούνται είτε με την περισυλλογή όσο απλοϊκή κι αν είναι, — ας πούμε σαν τον περίπατο κάτω από τ’ αστέρια – είτε στην καρδιά μιας ανοιχτής κοινότητας, όπως θα όφειλε να είναι η εκκλησιαστική κοινότητα…

Μέσα σ’ αυτήν την πνευματική γονιμότητα του ζευγαριού, εγγράφεται η μορφή του παιδιού. Η τεκνοποίηση δεν συνιστά ούτε την δικαίωση, ούτε και την αποτυχία του έρωτα. Οι Χριστιανοί δεν είναι ούτε κτηνοτρόφοι, ούτε γνωστικοί. Δεν είναι δικαίωσή του, γιατί το πρόσωπο και η συνάντηση των προσώπων, βαραίνουν περισσότερο από την διαιώνιση του είδους: ένα ζευγάρι στείρο βιολογικά μπορεί να είναι γόνιμο πνευματικά… 

Δεν είναι ούτε αποτυχία του, γιατί ο έρωτας στην χριστιανική προοπτική, δεν είναι η αναζήτηση μιας αρχέγονης πληρότητας που χάθηκε εδώ στην γη με τον χωρισμό των φύλων. Ο έρωτας μπορεί να προσφερθεί στον απόλυτο Άλλο, τον ζώντα Θεό, για να φανερωθεί σε ένα άλλο απόλυτο το παιδί, αυτός ο μυστηριώδης καλεσμένος του ζευγαριού…

Το ζευγάρι γνωρίζει λιγότερο ή περισσότερο την χαρά μιας κάποιας αμοιβαιότητας. Με το παιδί βρισκόμαστε σε βιολογική και ψυχολογική εγγύτητα — γοητευτική μερικές φορές, αλλά που ωστόσο πρέπει να το προετοιμάσουμε από την αρχή, μέσα στην ελευθερία. Του προτείνουμε την πίστη, αλλά κυρίως η πίστη απαιτεί την ελευθερία. 

Έρχεται η στιγμή, όπου δεν θα υπάρχει παρά ο σεβασμός μια αναπόφευκτης απόστασης, το παράδειγμα ίσως και προσφερόμενη υποδοχή, και κυρίως η προσευχή, και κυρίως ο πόνος μπροστά στον πόνο που κανείς δεν μπορεί να εμποδίσει — δηλαδή γι’ άλλη μια φορά προσευχή. Τότε αισθανόμαστε αυτό που είναι η αγάπη, και πως η αγάπη δεν είναι η επιθυμία.

περιοδικό "Ερουρέμ", χειμώνας 1985

πηγή-antifono.gr (απόσπασμα)

Διαβάστε περισσότερα... »

Πώς είναι ο Θεός;

Ένας νέος πήγε σ ‘ έναν σοφό γέροντα και τον παρακάλεσε θερμά:

-Με απασχολεί το ερώτημα: Υπάρχει Θεός; Ειπέ μου, σε παρακαλώ! Εσύ το πιστεύεις ότι υπάρχει Θεός;

-Και βέβαια το πιστεύω, του απάντησε ο γέροντας.

-Και ότι ο Θεός δημιούργησε τον κόσμο, το πιστεύεις κι αυτό;

-Και βέβαια, το πιστεύω.

-Και τον Θεό ποιος τον έφτιαξε;

-Εσύ, του απάντησε σοβαρά και ξερά ο γέροντας.

Ο νεαρός σοκαρίστηκε με την απάντηση του γέροντα.

Τον ρώτησε και πάλι λοιπόν:

-Γέροντα, εγώ σε ρωτάω σοβαρά, του είπε. Κι εσύ μου λες πως εγώ έφτιαξα το Θεό.

-Μα κι εγώ σοβαρά σου μιλάω, του απάντησε ο γέροντας. Πολύ σοβαρά. Και πρόσεξε γιατί. Εσύ μ’ όλ’ αυτά που με ρωτάς, δείχνεις πως δεν ψάχνεις να βρεις το Θεό όπως είναι. Εσύ ψάχνεις να βρεις έναν Θεό όπως τον θέλεις εσύ, όπως τον φαντάζεσαι εσύ, κομμένον στα μέτρα σου. Αυτόν τον Θεό λοιπόν θα τον έχεις φτιάξει εσύ. Δεν θα είναι ο αληθινός Θεός. Και πρόσθεσε ο άγιος αυτός γέροντας:

-Ψάξε να βρεις τον αληθινό Θεό, παιδί μου. Να Τον δεχτείς όπως είναι. Μην Τον θέλεις όπως εσύ τον φαντάζεσαι. Προσπάθησε να γίνεις εσύ όπως σε θέλει ο Θεός. Προσπάθησε να Τον καταλάβεις όπως είναι. Και ν’ αγαπήσεις το θέλημά Του, όπως είναι.

πηγή-tokandylaki

Διαβάστε περισσότερα... »

Τι δεν είναι ο Θεός;

«Λέμε λοιπόν ότι η των πάντων αιτία, που όλα τα υπερβαίνει, ούτε ουσία είναι, ούτε χωρίς ζωή ούτε χωρίς λόγο ούτε χωρίς νου ούτε σώμα είναι. Ούτε σχήμα έχει ή είδος (μορφή) ή ποιότητα ή ποσότητα ή όγκο.

Ούτε βρίσκεται σε ορισμένο τόπο, ούτε βλέπεται, ούτε έρχεται σε επαφή, ούτε αισθάνεται, ούτε γίνεται αισθητή, ούτε συγχύζεται, ούτε ταράζεται, ούτε ενοχλείται από υλικά πάθη, ούτε από... αδυναμία υπόκειται σε πάθη των αισθήσεων, ούτε έχει ανάγκη από φως, ούτε παθαίνει αλλοίωση ή φθορά ή μερισμό ή στέρηση ή ροή, ούτε τίποτε άλλο απ' όσα παθαίνουν τα αισθητά, ούτε είναι τίποτε από αυτά.

Και ανερχόμενοι λέμε ότι ούτε ψυχή είναι, ούτε νους.

Ούτε είναι λόγος ούτε είναι νόηση. Ούτε λέγεται ούτε νοείται. Ούτε είναι αριθμός ή τάξη ή μέγεθος ή σμικρότητα ή ισότητα ή ανισότητα ή ομοιότητα ή ανομοιότητα. Ούτε στέκεται ούτε κινείται ούτε ησυχάζει ούτε έχει δύναμη ούτε είναι δύναμη ούτε είναι φως. Ούτε ζει ούτε είναι ζωή.

Ούτε είναι ουσία, ούτε είναι αιώνας, ούτε είναι χρόνος. Ούτε νοητικά (γνωστικά) μπορεί κανείς να έχει επαφή μαζί Της, ούτε είναι επιστήμη (γνώση) ούτε είναι αλήθεια. Ούτε είναι βασιλεία ούτε είναι σοφία. Ούτε είναι ένα ή ενότητα ή θεότητα ή αγαθότητα ούτε είναι πνεύμα όπως εμείς ξέρουμε.

Ούτε υιότητα, ούτε πατρότητα, ούτε τίποτε άλλο από όσα αφορούν εμάς ή κάποιο άλλο από τα γνωστά όντα. Ούτε ανήκει στα μη όντα, αλλά ούτε και στα όντα και ούτε τα όντα γνωρίζουν τι είναι. Ούτε αυτή γνωρίζει με την γνώση τι είναι τα όντα. Ούτε υπάρχει λόγος γι' αυτήν ούτε όνομα ούτε γνώση.

Ούτε είναι σκοτάδι, ούτε είναι φως. Ούτε πλάνη ούτε αλήθεια. Ούτε μπορεί καθόλου να ορισθεί με την κατάφαση ή την αφαίρεση. Αλλά και όταν τα προερχόμενα από αυτήν προσθέτουμε (καταφατικά) ή αφαιρούμε (αποφατικά), σ' αυτήν ούτε προσθέτουμε ούτε αφαιρούμε τίποτε.

Επειδή η τέλεια και ενιαία Αιτία των πάντων ξεπερνά κάθε ορισμό και κάθε πρόθεση και ξεπερνά κάθε αφαίρεση ή υπεροχή Εκείνου που απλά έχει αποδεσμευθεί από όλα, που τα πάντα υπερβαίνει».

Του Αγίου Διονυσίου, του Αρεοπαγίτου 

πηγή-perivolipanagias

Διαβάστε περισσότερα... »

Χωρίς Οικογένεια, Πατρίδα και Θεό...

πηγή-ermionh

Διαβάστε περισσότερα... »

Τι πιστεύουν οι επιστήμονες για τον Θεό;

Πολλοί νομίζουν ότι οι επιστήμονες είναι άθεοι. Ισχύει; Μάλλον όχι. Νομπελίστες και καταξιωμένοι ερευνητές φαίνεται να έχουν καταλήξει σε ένα κοινό συμπέρασμα – το οποίο απλώς διατυπώνουν με διαφορετικές λέξεις ο καθένας. 

Τα μάτια τους έχουν δει πολλά, επομένως αξίζει να τους προσέξουμε. Κάποιοι μάλιστα από αυτούς ξεκίνησαν ως άθεοι, αλλά στην πορεία ομολόγησαν ότι έμειναν έκθαμβοι από τη σοφία και την πολυπλοκότητα που ανακάλυψαν. Ας δούμε τι έχουν πει κάποιοι κορυφαίοι επιστήμονες για τον Θεό και το θαυμαστό σύμπαν.

Γιατροί: Πρώτα εμείς, μετά αναλαμβάνει ο Θεός

Εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι, ειδικά στην ιατρική, το ποσοστό όσων επιστημόνων πιστεύουν είναι πολύ υψηλότερο από κάθε άλλο κλάδο. Σύμφωνα με τον Δρ. J. Edward Hill, πρόεδρο της Αμερικανικής Ιατρικής Ένωσης, η πίστη σε μία ανώτερη οντότητα είναι ζωτικής σημασίας για έναν γιατρό, γιατί του δίνει την ικανότητα να περιθάλπει σωστά τους ασθενείς του – ειδικά σε περιπτώσεις όπου η ζωή κρέμεται από μια κλωστή. 

Πολλοί γιατροί – κυρίως χειρουργοί – παραδέχονται επίσης ότι στα δύσκολα κάνουν ό,τι μπορούν για να σώσουν έναν άνθρωπο, όμως από ένα σημείο και μετά νιώθουν ότι καθοδηγούνται από κάποιο αόρατο χέρι. Πρώτα εμείς, μετά αναλαμβάνει ο Θεός, λένε χαρακτηριστικά.

Παναγιώτης Δημακάκος: Θρησκεία και επιστήμη αλληλοσυμπληρώνονται

Ο Παναγιώτης Δημακάκος, καθηγητής Αγγειοχειρουργικής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, θεμελιωτής της συγκεκριμένης ειδικότητας στην Ελλάδα και πολύπειρος χειρουργός, έχει δηλώσει σε συνέντευξή του στο περιοδικό «Κ» της Καθημερινής ότι ο πραγματικός ερευνητής αναζητά την αλήθεια – και τελικά εκεί είναι που συναντά και τον Θεό. 

Όπως τονίζει, θρησκεία και επιστήμη είναι άρρηκτα συνδεδεμένες μεταξύ τους – αλληλοσυμπληρώνονται, ποτέ δεν αλληλοαναιρούνται. Χαρακτηριστικά αναφέρει μάλιστα πως, όταν ο χειρουργός αγωνιά (χωρίς όμως να σταματά να ελπίζει) για την έκβαση μιας χειρουργικής επέμβασης, τότε σιγά-σιγά αρχίζει να επικοινωνεί λιγότερο με το περιβάλλον και περισσότερο με τον Θεό, ώστε να επιτρέψει να γίνει η δική Του παρέμβαση.

Μαξ Πλανκ: Στην επιστήμη ο Θεός βρίσκεται στον επίλογο

Ο Γερμανός φυσικός και νομπελίστας Μαξ Πλανκ (Max Planck, 1858-1947), πατέρας της Κβαντικής Θεωρίας, έχει κάνει την εξής εύστοχη παρατήρηση: Δεν είναι τυχαίο ότι οι μεγαλύτεροι στοχαστές όλων των εποχών ήταν βαθιά θρησκευόμενοι. Ο συνδυασμός επιστήμης και πίστης στην ύπαρξη του Θεού είναι αναπόφευκτος, κατά την άποψή του. Απλώς στη θρησκεία κάθε σκέψη ξεκινάει με την παραδοχή της ύπαρξης του Θεού, ενώ στην επιστήμη ο Θεός βρίσκεται στον επίλογο της κάθε θεωρίας, στην ολοκλήρωσή της.

Δαρβίνος: Ένα επιβλητικό και θαυμαστό σύμπαν

Ο πασίγνωστος Άγγλος φυσιοδίφης και γεωλόγος Κάρολος Δαρβίνος (Charles Darwin (1809-1882), θεμελιωτής της Θεωρίας της Εξέλιξης, με σπουδές επίσης στην Ιατρική, τη Βιολογία και τη Θεολογία, εμβάθυνε όσο λίγοι στην ποικιλομορφία των ειδών του πλανήτη μας. Κατά την άποψή του, το πιο βασικό επιχείρημα για την ύπαρξη του Θεού είναι το γεγονός ότι το ανθρώπινο μυαλό δεν μπορεί να…χωνέψει πως όλο αυτό το επιβλητικό και θαυμαστό σύμπαν προέκυψε από καθαρή τύχη.

Αϊνστάιν: Οι νόμοι έχουν νομοθέτη

Ο νομπελίστας φυσικομαθηματικός Άλμπερτ Αϊνστάιν (1879-1955), απαντώντας σε γράμμα νεαρής μαθήτριας (η οποία τον ρωτούσε αν οι επιστήμονες προσεύχονται), της έγραψε ότι οποιοσδήποτε ασχολείται σοβαρά με την επιστήμη, καταλήγει στην εξής πεποίθηση: Οι νόμοι του σύμπαντος αποδεικνύουν ότι υπάρχει ένας Νους – ένα πνεύμα πολύ ανώτερο από το ανθρώπινο. 

Μπροστά του εμείς, με τις περιορισμένες δυνάμεις μας, θα πρέπει να αισθανόμαστε ταπεινοί. Για τον Αϊνστάιν όλα ήταν μαθηματικά. Καθόλου παράξενο λοιπόν που οδηγήθηκε τελικά σε ένα συμπέρασμα πίσω από το οποίο κρύβεται η απόλυτη, τετράγωνη, μαθηματική λογική: Εφόσον υπάρχουν νόμοι που διέπουν το παγκόσμιο στερέωμα, τότε υπάρχει και νομοθέτης.

Ουόλτερ Κον: Σεβασμός, ευλάβεια και μυστήριο

Ο Ουώλτερ Κον (Walter Kohn, 1923-), Αμερικανός θεωρητικός φυσικός αυστριακής καταγωγής και νομπελίστας, βραβευμένος για την επίμονη προσπάθειά του να εξερευνήσει τη δομή της ύλης και τις ηλεκτρονικές της ιδιότητες, έχει δηλώσει ότι βλέπει τη θρησκεία μέσα από τα μάτια του επιστήμονα. Όμως ομολογεί ότι η σκέψη του έχει επηρεαστεί από τα λεγόμενα του Αϊνστάιν πως υπάρχει μια δύναμη πολύ μεγαλύτερη από οποιαδήποτε ανθρώπινη. Ο Κον υπογραμμίζει ότι και εκείνος νιώθει απολύτως το ίδιο, μαζί με μια αίσθηση δέους και ευλάβειας προς ένα μεγάλο μυστήριο.

Πολ Ντέιβις: Κάτι συμβαίνει πίσω από τα πάντα

Ο Πολ Ντέιβις (Paul Davies, 1946-), Άγγλος πανεπιστημιακός καθηγητής Φυσικής, Αστροβιολογίας, Κοσμολογίας και θεωρητικός των κβαντικών πεδίων, έχει αναφέρει σε βιβλία του ότι, κατά την άποψή του, υπάρχουν ισχυρές αποδείξεις πως κάτι συμβαίνει πίσω από τα πάντα. Συγκεκριμένα φαίνεται σαν κάποιος να όρισε τέλεια τους αριθμούς που απαιτούνται για να δομηθεί η φύση, επειδή ήθελε να κατασκευάσει αυτό το σύμπαν. 

Οι νόμοι της Φυσικής μοιάζουν να είναι προϊόν ενός εξαιρετικά ευφυούς σχεδίου. Το σύμπαν δείχνει να επιτελεί κάποιον συγκεκριμένο σκοπό – ο σχεδιασμός του είναι εντυπωσιακός, υποστηρίζει.

Χένρι Σάφερ: Έτσι λοιπόν το έκανε ο Θεός!

Ο Χένρι Σάφερ (Henry Schaefer, 1944-), Αμερικανός πανεπιστημιακός καθηγητής Κβαντικής Χημείας, έχει πλέον συνειδητοποιήσει για ποιον λόγο ασχολείται με την επιστήμη της Χημείας. Σύμφωνα με όσα γράφει στα βιβλία του, για εκείνον η αξία και η χαρά της επιστήμης φανερώνονται τις στιγμές όπου ανακαλύπτει κάτι καινούργιο και λέει στον εαυτό του: «Α, έτσι λοιπόν το έκανε ο Θεός!». Όπως σημειώνει, ο στόχος του είναι να κατανοήσει έστω και ένα τόσο δα κομματάκι από το σχέδιο του Θεού.

πηγή-bimag.gr

Διαβάστε περισσότερα... »

Ο άνθρωπος, βλέπει τα εξωτερικά. Ο Θεός, την καρδιά!

πηγή

Διαβάστε περισσότερα... »

Η ελευθερία είναι μεγάλο δώρο, αλλά και φρικτό!

 

 

Δυο μοναχοί συνομιλούσαν για τη σωτηρία. Ο ένας έλεγε:

- Η ψυχή μου δεν μπορεί να συμβιβαστεί με τη σκέψη ότι κάποιος θα χαθεί αιώνια. Νομίζω πως ο Κύριος θα βρει τρόπο να τους σώσει όλους.

Ο άλλος απάντησε:

- Οι άγιοι Πατέρες λένε ότι ο Θεός μπορούσε να δημιουργήσει τον άνθρωπο χωρίς τη συνέργειά του, αλλά να τον σώσει χωρίς τη συμφωνία και τη συνέργεια του ιδίου του ανθρώπου είναι αδύνατο. Η σωτηρία και η απώλεια βρίσκονται στην ελευθερία του ανθρώπου.

Ο πρώτος:

- Νομίζω ότι ο Θεός με το πλήθος της αγάπης Του θα υπερβεί την αντίσταση του κτίσματος, χωρίς να καταλύσει την ελευθερία του.
 

Ο δεύτερος:

- Μου φαίνεται πως δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η ελευθερία του ανθρώπου είναι δυνητικά τόσο μεγάλη, που και στο επίπεδο του αιώνιου Είναι, μπορεί να προσδιοριστεί αρνητικά απέναντι στο Θεό. Όσοι δεν το γνωρίζουν αυτό ή το λησμονούν, τρέφονται με «ωριγενικό γάλα».

- Αλλά πραγματικά, αυτό είναι μωρία!

- Ναι, μωρία.

Τί λοιπόν να κάνουμε;

- Ο Θεός θέλει να σωθούν όλοι, και εμείς πρέπει να σκεφτόμαστε τη σωτηρία όλων και να προσευχόμαστε για όλους. Αλλά ούτε η αποκάλυψη ούτε η πείρα μας μας δίνουν βάση να ισχυριστούμε ότι όλοι θα σωθούν. 

 

Η ελευθερία είναι μεγάλο δώρο, αλλά φρικτό.

 

 πηγή-imverias

Διαβάστε περισσότερα... »

Η ελευθερία του απροσδιόριστου: οι βιολογικές-φιλοσοφικές και οι καθημερινές προεκτάσεις της

 

 

Έχετε νιώσει πως παίζετε σε προδιαγεγραμμένο σενάριο ταινίας; Αυτή η αίσθηση είχε καταλήξει να μου γίνει έμμονη ιδέα στα εφηβικά μου χρόνια. Κι αυτό, σε σημείο του να νιώθω πως δεν μπορώ παρά να παρακολουθώ σαν θεατής τα γεγονότα που εκτυλίσσονται γύρω μου, συμπεριλαμβανομένων των δικών μου ενεργειών. 

 

Ρίζα αυτής της ασφυκτικής φυλακής μου ήταν ο θετικός τρόπος με τον οποίο σκεπτόμουν (και σκέπτομαι) κι η αδυναμία της λογικής μου να συμβιβάσει την έννοια της αιτιοκρατίας (δηλ. της παραδοχής ότι η φυσική πραγματικότητα λειτουργεί με απαρέγκλιτους νόμους) μ' αυτήν της προσωπικής μου ελευθερίας.

Το σκεπτικό ήταν το εξής: Εφ' όσον η φύση λειτουργεί βάσει κάποιων νόμων και κάθε αίτιο δεν μπορεί παρά να έχει ένα συγκεκριμένο αποτέλεσμα, κάθε εκδήλωση των πραγμάτων, είτε αυτή είναι οι καιρικές συνθήκες, είτε η εκδήλωση αγάπης από μέρος κάποιου φίλου, δεν είναι παρά το μαθηματικό αποτέλεσμα κάποιων πολύπλοκων φυσικοχημικών εξισώσεων. 

 

Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα απ΄ την αρχή.

Η κλασσική φυσική δέχεται ότι κάθε φυσικό φαινόμενο καθορίζεται από κάποιο νόμο. Η τροχιά των πλανητών γύρω από τον ήλιο καθορίζεται από το νόμο της παγκόσμιας έλξης και την αδράνεια, η βροχή προκαλείται από τη ψύξη των μορίων των υδρατμών στα σύννεφα, η ζέστη της φωτιάς οφείλεται στην απελευθέρωση της ενέργειας που προξενεί η χημική αντίδραση της καύσης. 

 

Προχωρώντας τώρα σε πολυπλοκότερα συστήματα, το κύμα στην ακτή της αμμουδιάς, ο ρυθμός ή η αρρυθμία του, το σχήμα η δύναμη του κι ο ήχος που κάνει όταν σκάει στην άμμο, όλ' αυτά θα ήταν απόλυτα προβλέψιμα αν υποθέταμε πως ξέραμε όλους τους νόμους κι όλες τις παραμέτρους της φυσικής πραγματικότητας. 

 

Έτσι, και το κύτταρο είναι απλά μια τέλεια χημική μηχανή κι όλες οι συναρπαστικές εκδηλώσεις του είναι αποτέλεσμα κάποιων μηχανιστικών νόμων της φύσης. 

 

Ο άνθρωπος δεν είναι παρά μια καταπληκτικά οργανωμένη ομάδα τέτοιων κυττάρων και δεν μπορεί παρά να υπακούει στην ίδια νομοτέλεια που κυριαρχεί στα δομικά του στοιχεία. 

 

Μ' αυτό το σκεπτικό, δεν μπορεί να επιλέξει αν θα αγαπήσει ή δεν θ' αγαπήσει, αν θα σπουδάσει, θα περπατήσει, ή αν θα γράψει ένα άρθρο, όπως ακριβώς η φωτιά δεν μπορεί να διαλέξει να μην εκπέμπει θερμότητα. 

 

Οι ίδιες οι ζωές μας καταλήγουν με αυτό το σκεπτικό να είναι μια ταινία με προδιαγεγραμμένο σενάριο το οποίο είχε ήδη καθοριστεί από την πρώτη στιγμή της ζωής του σύμπαντος. Λειτουργούμε σαν τα ντόμινο που στήθηκαν στη σειρά και όλη η πορεία της πτώσης τους καθορίζεται από το στήσιμο τους και το σπρώξιμο του πρώτου. Η συνείδηση κι η βούληση δεν είναι παρά ψευδαισθήσεις, μια αυταπάτη πολύπλοκων συμπλεγμάτων της ύλης που «κατάφεραν» να πείσουν τον εαυτό τους πως είναι ελεύθερα.

Εδώ, βέβαια, ακούμε συνήθως μιαν απάντηση που μου φαίνεται κάπως αφελής. Ότι δηλαδή ο άνθρωπος έχει πνεύμα και ότι η αρχή της αιτιότητας, που μπορεί να ισχύει στη φύση, δεν μπορεί να επεκτείνεται στον πνευματικό κόσμο. Ότι τελικά το αν υπάρχει αυστηρή ή όχι σύνδεση αιτίων και αιτιατών στον κόσμο του πνεύματος δεν πρέπει να σχετίζεται με το πως λειτουργεί ο φυσικός κόσμος. 

 

Η δική μου αντίρρηση είναι η εξής: Αν η ψυχή του ανθρώπου εκδηλώνεται και μέσω των πράξεων του (δηλαδή μέσω της επίδρασης των ενεργειών του στον υλικό κόσμο), η ελευθερία του δε θα παραβίαζε την υποθετική αιτιοκρατία της υλικής πραγματικότητας; 

 

Αν π.χ. οι νόμοι της χημείας και της βιοηλεκτρονικής καθόριζαν ότι ο εγκέφαλος μου θα λειτουργούσε έτσι ώστε ν' «αποφασίσει» να δολοφονήσει κάποιον, η ψυχή δεν θα παραβίαζε αυτή την αιτιοκρατία αν οδηγούσε αυτό το συνοθύλευμα της ύλης, που αποτελεί το σώμα μου, στο να μην το κάνει; 

 

Μ' αυτό το σκεπτικό, η παραδοχή της ελευθερίας της ψυχής του ανθρώπου έχει σαν πόρισμα την απόρριψη της αρχής της αιτιότητας στο σύμπαν. Κι αντίστροφα (για την ακρίβεια, αντιθετοαντίστροφα), η αρχή της αιτιότητας φαίνεται να μην αφήνει περιθώρια ελευθερίας στον άνθρωπο. Γιατί λοιπόν να καταβάλουμε προσπάθεια για οτιδήποτε; Αφού αν είναι έτσι, ό,τι είναι να γίνει, θα γίνει...

Η φυσική του 20ου αιώνα (και συγκεκριμένα η κβαντομηχανική με την αρχή της αβεβαιότητας) άνοιξε μια προοπτική σ' αυτό το «αδιέξοδο». Ένα βασικό αξίωμα της κβαντομηχανικής ορίζει ότι ο ταυτόχρονος και απεριόριστα ακριβής προσδιορισμός όλων των παραμέτρων μιας κατάστασης (π.χ. της ταχύτητας και της θέσης ενός σωματιδίου) είναι αδύνατος. 

 

Έτσι, για να ξεπεραστεί η απροσδιοριστία που προκύπτει, εισάγεται η έννοια της πιθανότητας. Και είναι θεμελιακής σημασίας το γεγονός ότι ο πιθανοκρατικός χαρακτήρας της κβαντομηχανικής δεν είναι αποτέλεσμα ατέλειας των μετρικών μας οργάνων ή έλλειψης επαρκούς υπολογιστικής ακρίβειας, αλλά είναι μέσα στην ίδια τη φύση των πραγμάτων. Έτσι, λοιπόν, προκύπτει ένα νέο δεδομένο. 

 

Αφού η ίδια η φύση των πραγμάτων -ή έστω, για να μην είμαστε απόλυτοι, η αδυναμία της ανθρώπινης σκέψης- δεν μπορεί να μας δώσει ακριβή στοιχεία αντίληψης των φαινομένων, ποιοι λόγοι επιβάλλουν την παραδοχή της αρχής της αιτιότητας; 

 

Το να δεχτούμε πλέον ότι η φύση λειτουργεί αιτιοκρατικά, θα ήταν το ίδιο αυθαίρετο, από επιστημονική άποψη, με το να υποστηρίξουμε ότι δεν λειτουργεί αιτιοκρατικά. Κατ' ανάγκη καταλήγουμε στο ότι αυτό το ζήτημα είναι κάτι πέρα και πάνω από την επιστήμη, καταντά δηλαδή θέμα της μεταφυσικής και της φιλοσοφίας.

Η αρχή της αιτιότητας, λοιπόν, στην οποία επί χιλιετίες στηρίζονται οι φυσικές επιστήμες απορρίφθηκε σταδιακά από την πλειοψηφία των επιστημών. Η ανθρώπινη σκέψη έμοιασε να παλινδρομεί σ' ένα σκεπτικό που για τον επιστήμονα του 19ου αιώνα φαινόταν αφελές έως παράλογο: στο ότι κάθε συγκεκριμένο αίτιο μπορεί να έχει διάφορα αποτελέσματα. Πράγματι μοιάζει άτοπο. 

 

Το σύμπαν μοιάζει να στερείται λογικής, να στερείται αρχής. Κι αν δεν κάνω λάθος, αυτό ήταν το σκεπτικό που οδήγησε τον Αϊνστάιν στο περίφημο «Δεν μπορώ να πιστέψω πως ο Θεός παίζει ζάρια». Ωστόσο, νιώθω πως αυτή η απροσδιοριστία θα μπορούσε να γίνει κατανοητή σαν η ελευθερία του Θεού μέσα στον κόσμο (Sorry Einstein -πάντα ήθελα να το πω αυτό). Ίσως δηλαδή, αυτή η πραγματικότητα να μην είναι ένδειξη τυχαιότητας, αλλά μιας παρουσίας.  

 

Ίσως είναι ένδειξη πως ο Θεός δεν άφησε τον κόσμο στη μοίρα του, όπως υποστηρίζει η φιλοσοφία του Δεϊσμού, αλλά ότι ενεργεί διαρκώς μέσα σ' αυτό ακόμη και σε μικροσωματιδιακό επίπεδο.

Αν τώρα συνδυάσουμε αυτά τα δεδομένα με τα πορίσματα της θεωρίας του Χάους, αυτή η επίδραση στον μικρόκοσμο θα μπορούσε να έχει δραματικές «επιπτώσεις» στη ζωή μας. Η θεωρία αυτή διερευνά το πώς μια απειροελάχιστη διαφοροποίηση στις αρχικές συνθήκες ενός ασταθούς συστήματος, μπορεί να προκαλέσει μια εντελώς διαφορετική ροή των πραγμάτων. Για παράδειγμα, ένα φτερούγισμα μιας πεταλούδας στην αυλή μας θα μπορούσε μετά από μερικά χρόνια να «προκαλέσει» τυφώνα στην Αμερική (!!). 

 

Έτσι, η «ασήμαντη» διαφοροποίηση στη θέση κάποιων ηλεκτρονίων στον εγκέφαλό μας θα μπορούσε να κάνει τη διαφορά μεταξύ του να δολοφονήσουμε κάποιον ή όχι. Ακόμη και τα θαύματα του Χριστού (το ότι περπάτησε στη θάλασσα ή το ότι μπήκε στο υπερώο), αν και είναι, από στατιστική άποψη, εξωφρενικά απίθανα (όπως και το να πάμε εκδρομή στις Πρέσπες και να τις δούμε να εξαχνώνονται ακαριαία γιατί «έτυχε» να δημιουργηθεί κενό αέρος πάνω από την επιφάνεια τους), δεν έρχονται σ' αντίθεση με τους νόμους της σύγχρονης φυσικής.

Αν, λοιπόν, η ίδια η φύση λειτουργεί μ' αυτήν την απροσδιοριστία, και μάλιστα απορρίψω και την αρχή της αιτιότητας, τι μ' εμποδίζει να δεχτώ τελεσίδικα την ελευθερία στην ανθρώπινη συμπεριφορά; 

 

Θά 'θελα να θέσω δύο σοβαρές αντιρρήσεις. Η «ελευθερία του Θεού» για την οποία μίλησα πριν, θα μπορούσε να είναι καταλυτική και να μην αφήνει περιθώρια ελευθερίας στον άνθρωπο. Θα μπορούσαμε, δηλαδή, να γλιτώνουμε απ' την αιτιοκρατία, αλλά να μας καθορίζει η ίδια η «ελευθερία του Θεού». Μια τέτοια ελευθερία θα λειτουργούσε για μας σαν μια αιτιοκρατία με διαφορετικό όνομα. Αλλά και εντελώς υλιστικά να δούμε το θέμα, το ότι η ανθρώπινη συμπεριφορά δεν θα μπορούσε να καθοριστεί εκ των προτέρων, δεν συνεπάγεται τη δική μας ελευθερία. 

 

Γιατί φρονώ πως δεν μπορούμε να υποστηρίξουμε ότι ένα σωματίδιο κάνει «ό,τι θέλει» και πολύ περισσότερο ότι έχει βούληση, επειδή δεν μπορεί να προβλεφθεί η συμπεριφορά του. 

 

Και στο κάτω - κάτω ελεύθερος άνθρωπος, για μένα τουλάχιστον, δεν είναι αυτός που κάνει «ό,τι τύχει» ή «ό,τι τού 'ρθει» ακριβώς επειδή η ελευθερία προϋποθέτει πρόσωπο, και το πρόσωπο δεν είναι απλώς απρόβλεπτο, αλλά και ικανό να επιλέγει. 

 

Θα μπορούσε λοιπόν η μη προβλεψιμότητα της ανθρώπινης φύσης να μην οφείλεται στο ότι υπάρχει κάποια βούληση που αλληλεπιδρά σε μικροσωματιδιακό επίπεδο με τον εγκέφαλο, αλλά να είναι αποτέλεσμα του ότι μέσα σ' αυτόν εκτυλίσσονται τυχαία μικροσωματιδιακά «παιχνίδια». Έτσι το μόνο που φαίνεται να εξασφαλίζουμε μ' αυτούς τους συλλογισμούς είναι το ότι δεν είμαστε σίγουροι πως είμαστε ανελεύθεροι. Τέλος πάντων. Είναι κι αυτό ένα βήμα.

Ωστόσο, όλο αυτό το σκεπτικό, μου φαίνεται ότι κρύβει μια παγίδα. Κι αυτή είναι ότι μοιάζει να ταυτίζει την πραγματική φύση και την αλήθεια με αυτό που μπορούμε να ερευνήσουμε. Αυτό είναι εντελώς αυθαίρετο, γιατί όπως ο κόσμος που ζούμε θα μπορούσε να υπάρχει ακόμη κι αν δεν ζούσαμε μέσα σ' αυτόν, και επομένως δεν θα τον αντιλαμβανόμασταν, έτσι μπορεί κάλλιστα να υφίστανται άλλες πραγματικότητες κι αλήθειες που δεν μπορούμε να συλλάβουμε. Μπορεί εμείς να νομίζουμε ότι αν ρίξουμε ένα κέρμα, θα πέσει κορώνα ή γράμματα. Ίσως κάποιοι σκεφτούν ότι μπορεί να σταθεί όρθιο. 

 

Πιθανώς όμως ποτέ να μην φανταστούν ότι το κέρμα ίσως κοπεί στη μέση μόλις το πετάξουμε ή ότι θα λιώσει μέχρι να πέσει ή ακόμη ότι μια ριπή ανέμου θα το πάρει στέλνοντας το στο μεσοδιάστημα. 

 

Μ' αυτό το σκεπτικό, η αρχή της αιτιότητας μπορεί ούτε να ισχύει, ούτε να μην ισχύει. Κι ίσως το να ψάχνουμε να βρούμε απαντήσεις σε τέτοιου είδους ερωτήματα, αποκλείοντας την πιθανότητα της υπέρλογης πραγματικότητας, να είναι τόσο μάταιο, όσο και το να αναρωτιόμαστε με ποια πλευρά έπεσε το κέρμα, τη στιγμή που αιωρείται κάπου κοντά στον Κρόνο...

 

 πηγή-dimitris.webgalaxy.gr

Διαβάστε περισσότερα... »

Στα μαθηματικά υπάρχει Θεός

Του Χάρη Βάρβογλη*

Ευρωπαίοι μαθηματικοί απέδειξαν έπειτα από 40 χρόνια τη θεωρία περί της ύπαρξης του Θεού του Γκέντελ με τη βοήθεια ηλεκτρονικού υπολογιστή

Υπάρχει Θεός; 

Το ερώτημα αυτό απασχολεί τους φιλοσόφους και τους θεολόγους εδώ και δεκάδες αιώνες. Ξαφνικά πριν από λίγους μήνες εμφανίστηκε η είδηση ότι δύο ευρωπαίοι μαθηματικοί, χρησιμοποιώντας έναν ηλεκτρονικό υπολογιστή και τη σχετική θεωρία του αυστριακού μαθηματικού Κουρτ Γκέντελ, κατάφεραν να αποδείξουν μαθηματικά την ύπαρξη του Θεού! 

Το τι ακριβώς απέδειξαν και με ποιον τρόπο σχετίζεται άμεσα με την κατανόηση της Μαθηματικής Λογικής και των κανόνων που τη διέπουν.

Το θεώρημα του Θεού

Λίγο πριν από τον θάνατό του ο μεγάλος αυστριακός μαθηματικός Κουρτ Γκέντελ (Kurt Gödel) δημοσιοποίησε μια μαθηματική απόδειξη για την ύπαρξη του Θεού την οποία επεξεργαζόταν επί 30 χρόνια. 

Η απόδειξη αυτή βασίζεται στη σύγχρονη αξιωματική θεμελίωση των Μαθηματικών, η οποία με τη σειρά της αποτελεί συνέχεια της αρχαιοελληνικής μαθηματικής παράδοσης και της Γεωμετρίας του Ευκλείδη. Σε αυτόν τον τρόπο θεμελίωσης ξεκινάμε με τη διατύπωση αξιωμάτων, δηλαδή υποθέσεων που δεν αποδεικνύονται αλλά φαίνονται προφανείς.

Στη συνέχεια, με τη βοήθεια των αξιωμάτων και της Μαθηματικής Λογικής, μπορούμε να αποδείξουμε θεωρήματα και να οικοδομήσουμε μια ολόκληρη θεωρία. Για παράδειγμα, ένα από τα πέντε αξιώματα της Ευκλείδειας Γεωμετρίας είναι το ότι όλες οι ορθές γωνίες είναι ίσες μεταξύ τους. Ο Γκέντελ προσπάθησε να «αποδείξει» την ύπαρξη του Θεού ως ένα θεώρημα ξεκινώντας από ένα σύνολο πέντε αξιωμάτων που φαίνονται «προφανή» στο πλαίσιο της Μαθηματικής Λογικής.

Η «απόδειξη» αυτή φάνηκε εξαρχής ότι είχε δύο αδύνατα σημεία. Πρώτον, είναι άραγε τα αξιώματα όντως προφανή και, δεύτερον, είναι άραγε συμβατά μεταξύ τους ώστε να μην έχουν κρυφές ασυνέπειες; 

Για το πρώτο δεν μπορούμε να κάνουμε και πολλά πράγματα, αφού τα αξιώματα στα Μαθηματικά μπορεί να φαίνονται «λογικά» αλλά κατά τα άλλα είναι αυθαίρετα, οπότε ο Θεός υπάρχει αν τα αξιώματα αυτά αληθεύουν. Το δεύτερο όμως αποτέλεσε αντικείμενο έρευνας για πάνω από 40 χρόνια επειδή έπρεπε να αποδειχθεί ότι τα πέντε αυτά αξιώματα δεν περιέχουν κρυφές αντιφάσεις και άρα είναι αυτοσυνεπή.

Το κατόρθωμα των δύο ευρωπαίων μαθηματικών, του Γερμανού Κρίστοφ Μπεντζμίλερ (Christoph Benzmüller) και του Αυστριακού Μπρούνο Βολτσενλόγκελ Παλέο (Bruno Woltzenlogel Paleo), ήταν ότι κατάφεραν να αναπαραστήσουν τα αξιώματα του Γκέντελ και τους συλλογισμούς του με μαθηματικά σύμβολα. 

Στη συνέχεια, με τη βοήθεια εξειδικευμένου λογισμικού που χειρίζεται έννοιες λογικής σε ηλεκτρονικό υπολογιστή, μπόρεσαν αφενός μεν να διαπιστώσουν ότι τα αξιώματα δεν περιέχουν κρυφές αντιφάσεις και αφετέρου να επιβεβαιώσουν την απόδειξη του θεωρήματος.

Ιδέα με αρχαίες βάσεις

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι, πέρα από το καθαρά μαθηματικό μέρος, η βάση της απόδειξης του Γκέντελ περί της υπάρξεως του Θεού δεν ήταν εντελώς καινούργια αφού έμοιαζε με το επιχείρημα του άγγλου θεολόγου και φιλοσόφου του 11ου αιώνα Ανσέλμου του Καντέρμπουρι, το οποίο, με τη σειρά του, βασίζεται στη μέθοδο της «εις άτοπον απαγωγής» των αρχαίων ελλήνων φιλοσόφων και μαθηματικών. 

Ο συλλογισμός του Ανσέλμου ήταν ο εξής:

1. Ο Θεός είναι η υπέρτατη ύπαρξη.

2. Η ιδέα του Θεού υπάρχει στη σκέψη μας.

3. Μια ύπαρξη που υπάρχει τόσο στη σκέψη όσο και στην πραγματικότητα είναι ανώτερη από μια ύπαρξη που υπάρχει μόνο στη σκέψη.

4. Αν ο Θεός υπήρχε μόνο στη σκέψη μας, τότε θα μπορούσαμε να συλλάβουμε την ιδέα μιας ανώτερης ύπαρξης η οποία υπάρχει και στην πραγματικότητα.

5. Αλλά δεν μπορούμε να φανταστούμε μια ύπαρξη ανώτερη από τον Θεό.

6. Αρα ο Θεός υπάρχει στην πραγματικότητα.

Η βασική συνεισφορά του Γκέντελ ήταν η μαθηματική περιγραφή του παραπάνω συλλογισμού και ειδικά των σημείων 3 και 4. Εκεί χρησιμοποίησε την έννοια της πιθανής αλήθειας μιας πρότασης, η οποία επεκτείνει την αριστοτελική λογική που δέχεται ότι μια πρόταση είναι είτεαληθής είτε ψευδής.

1+1 κάνουν 2;

Ο Γκέντελ έγινε διάσημος σε νεαρή ηλικία όταν διατύπωσε το περίφημο «θεώρημα της μη πληρότητας». Συνέπεια του θεωρήματος αυτού είναι ότι, στο πλαίσιο της «Απλής Αριθμητικής» των ακεραίων αριθμών, η οποία βασίζεται σε αξιώματα όπως το γνωστό «1+1=2», υπάρχουν προτάσεις που δεν είναι δυνατόν να διαπιστώσουμε αν αληθεύουν ή όχι βασιζόμενοι μόνο στα αξιώματα αυτά. 

Οι προτάσεις αυτές χαρακτηρίζονται από μια αυτοαναφορά και το πιο γνωστό ανάλογό τους στο πλαίσιο της απλής λογικής είναι το παράδοξο του αρχαίου έλληνα φιλοσόφου Ευβουλίδη, σύμφωνα με το οποίο «αν κάποιος παραδεχθεί ότι ψεύδεται, αυτό που λέει είναι αλήθεια ή ψέμα;». 

Η πρόταση αυτή οδηγεί σε φαύλο κύκλο, αφού αν η πρόταση είναι αληθής συμπεραίνουμε ότι ο συνομιλητής μας ψεύδεται ενώ αν η πρόταση είναι ψευδής συμπεραίνουμε ότι ο συνομιλητής μας λέει την αλήθεια. Το θεώρημα της μη πληρότητας του Γκέντελ είχε σοβαρότατες συνέπειες στη θεμελίωση των Μαθηματικών με βάση την αξιωματική μέθοδο, η οποία στη δεκαετία του 1920 φαινόταν ότι θα κατάφερνε να ενοποιήσει όλους τους κλάδους αυτής της επιστήμης σε ένα ενιαίο οικοδόμημα. 

Παράλληλα όμως υπήρξε ο λόγος που του προσφέρθηκε το 1940 μια θέση στο Ινστιτούτο Προχωρημένων Σπουδών του Πρίνστον, όπου και παρέμεινε ως καθηγητής ως τον θάνατό του το 1978. Η συνεισφορά του Γκέντελ στη θεμελίωση της Μαθηματικής Λογικής αναγνωρίστηκε επανειλημμένως, με σημαντικότερο κατά τη γνώμη μου το βραβείο Αϊνστάιν του Ινστιτούτου που του απονεμήθηκε το 1951 από τον ίδιο τον Αϊνστάιν, ο οποίος ήταν συνάδελφός του σε αυτό το ίδρυμα και στενός φίλος του. 

Οι συνθήκες θανάτου του Γκέντελ ήταν πολύ ασυνήθιστες και αποτέλεσαν την έμπνευση για το θεατρικό έργο «Δέκατη έβδομη νύχτα» του Απόστολου Δοξιάδη. Ο Γκέντελ έπασχε από έλκος του δωδεκαδακτύλου και ακολουθούσε, με δική του πρωτοβουλία, μια πολύ αυστηρή δίαιτα. Σιγά-σιγά άρχισε να πιστεύει ότι τον δηλητηριάζουν και κατέληξε να αρνείται να φάει το φαγητό του. 

Το αποτέλεσμα αυτής της κατάστασης, θα έλεγε κανείς, αποτέλεσε το κορυφαίο λογικό παράδοξο υλοποιημένο - και όχι διατυπωμένο - από τον θεμελιωτή της Μαθηματικής Λογικής. Αν δεν έτρωγε, ήταν σίγουρο ότι ο Γκέντελ θα πέθαινε από ασιτία. Αν έτρωγε ίσως να πέθαινε από δηλητηρίαση - αλλά και ίσως όχι. Ο Γκέντελ, πέρα από κάθε λογική, διάλεξε ενσυνείδητα την πρώτη επιλογή - και πέθανε από ασιτία.

* Ο κ. Χάρης Βάρβογλης είναι καθηγητής του Τμήματος Φυσικής του ΑΠΘ.

Πηγή: tovima.gr

πηγή-agios-dimitrios

Διαβάστε περισσότερα... »

Ο Θεός και η Μητέρα - Paulo Coelho

Ο Θεός κάλεσε τον πιο αγαπημένο Του άγγελο και του παρουσίασε ένα πρότυπο μητέρας.

Στον άγγελο δεν άρεσε αυτό που είδε.

- Εργαστήκατε πολύ, Κύριε, δεν ξέρετε πλέον τι κάνετε, είπε ο άγγελος.

Κοιτάξτε!

Φιλί ειδικό που θεραπεύει όλες τις αρρώστιες, έξι ζευγάρια χέρια για να μαγειρεύει, να πλένει, να σιδερώνει, να φροντίζει, να ελέγχει, να καθαρίζει. Δε θα δουλέψει!

- Το πρόβλημα δε είναι τα χέρια, αντέτεινε ο Θεός.

Είναι τα τρία ζευγάρια μάτια που χρειάστηκε να βάλω:

ένα για να βλέπει το παιδί της, πίσω από κλειστές πόρτες και να το προστατεύει από ανοιχτά παράθυρα,

ένα άλλο για να το κοιτάζει με αυστηρότητα, όταν πρέπει να του μάθει κάτι ουσιώδες

και το τρίτο για να του δείχνει διαρκώς τρυφερότητα και αγάπη,

όση δουλειά κι αν έχει εκείνη!

Ο άγγελος εξέτασε το πρότυπο της μητέρας πιο προσεκτικά.

- Κι αυτό τι είναι;

- Ένας μηχανισμός αυτοθεραπείας.

Δε θα έχει χρόνο να αρρωσταίνει. Θα πρέπει να ασχολείται με το σύζυγό της, με τα παιδιά, με το σπίτι.

- Νομίζω ότι πρέπει να ξεκουραστείτε λίγο, Κύριε, είπε ο άγγελος. Και να επιστρέψετε στο κλασικό πρότυπο με τα δύο χέρια,  τα δύο μάτια, κλπ.

Ο Θεός συμφώνησε με τον άγγελο.

Αφού ξεκουράστηκε, μεταμόρφωσε τη μητέρα σε κανονική γυναίκα.

Εξομολογήθηκε όμως στον άγγελο:

- Χρειάστηκε να της δώσω μια τόσο δυνατή θέληση, ώστε να νομίζει ότι θα έχει έξι χέρια,  τρία ζευγάρια μάτια και ικανότητα αυτοθεραπείας. Αλλιώς δε θα καταφέρει να εκπληρώσει το καθήκον της.

Ο άγγελος την εξέτασε από κοντά.

Κατά τη γνώμη του, αυτή τη φορά ο Θεός είχε επιτύχει.

Ξαφνικά όμως πρόσεξε ένα λάθος:

- Αδειάζει. Αναρωτιέμαι... Κύριε, μήπως βάλατε ξανά υπερβολικά πολλά πράγματα σ' αυτό το πρότυπο μητέρας.

- Δεν αδειάζει. Αυτό ονομάζεται δάκρυ.

- Και σε τι χρησιμεύει;

- Για να δείχνει χαρά, λύπη, απογοήτευση, πόνο, θυμό, ενθουσιασμό.

- Κύριε! είστε μεγαλοφυΐα!

Αναφώνησε ο άγγελος.

Ακριβώς αυτό ήταν που έλειπε για να συμπληρωθεί το πρότυπο.

Ο Θεός πρόσθεσε με ύφος μελαγχολικό:

- Δεν το έβαλα εγώ.

Όταν συναρμολόγησα όλα τα μέρη, το δάκρυ εμφανίστηκε από μόνο του.

Ο άγγελος συγχάρηκε πάλι τον Παντοδύναμο κι έτσι δημιουργήθηκαν οι μητέρες.

Paulo Coelho

πηγή-lovepeaceangelhapiness

Διαβάστε περισσότερα... »