Πυθαγόρας – Λόγια από Χρυσάφι

www.grethexis.com/el/

Ένας σπουδαίος φιλόσοφος, μαθηματικός, θρησκευτικός και πολιτικός Δάσκαλος μας κληροδότησε λόγια από χρυσάφι. Τα «Χρυσά Έπη».

Ο Πυθαγόρας γεννήθηκε στη Σάμο το 580 π.κ.χ και από την παιδική του ηλικία εκδήλωσε μία ιδιαίτερη αγάπη για τη μάθηση. Για καλή του – και καλή μας – τύχη, ο πατέρας του, Μνήσαρχος, τον έπαιρνε μαζί του στα ταξίδια σε Ανατολή και Δύση, με αποτέλεσμα ο νεαρός Πυθαγόρας να αναπτύξει από νωρίς διευρυμένη αντίληψη για τον κόσμο. 

Ο πατέρας του φρόντισε ακόμα να λάβει ο γιος του την καλύτερη μόρφωση κοντά στους μύστες της Ανατολής και στον διάσημο τότε φιλόσοφο από τη Σύρο, Φερεκύδη.

Ακόμα και αν δεν γνωρίζετε τίποτα για τον Πυθαγόρα, οπωσδήποτε κάτι θα έχετε ακούσει για το πυθαγόρειο θεώρημα. Ο Πυθαγόρας ήταν πρωτοπόρος στα μαθηματικά και στη γεωμετρία, ήταν εξαιρετικός θεωρητικός της μουσικής, φιλόσοφος με πολύ ιδιαίτερη κοσμοθεωρία θρησκευτικού τύπου και όταν εγκαταστάθηκε στον Κρότωνα της Ιταλίας, φανέρωσε και το πολιτικό του ταλέντο επίσης.

Εδώ θα ασχοληθούμε με τον φιλόσοφο Πυθαγόρα και τη διδασκαλία του σχετικά με τις αρετές που οφείλει να επιδιώκει κάθε άνθρωπος, ώστε να είναι αγνός, έτοιμος για μία καλύτερη ενσάρκωση. Είναι ένα απόσπασμα από τα «Χρυσά Έπη», ένα κείμενο με τα βασικά σημεία της διδασκαλίας του Πυθαγόρα, που γράφτηκε από πυθαγόρειους του 5ου αι. π.κ.χ., πολλές δεκαετίες μετά τον θάνατο του δασκάλου.

Για να διευκολύνουμε την ανάγνωση, δώσαμε στο απόσπασμα τη μορφή δεκαλόγου.

Κάνε συνήθεια να κυριαρχείς στον ύπνο, στο στομάχι, στη λαγνεία και στον θυμό.

Μην πράξεις κάτι επαίσχυντο, ούτε μόνος σου ούτε μαζί με άλλους και από όλους πιο πολύ τον εαυτό σου να ντρέπεσαι.

Να ασκείς τη δικαιοσύνη με έργα και με λόγια.

Να μην εθίζεσαι σε τίποτα ασυλλόγιστα, αλλά να γνωρίζεις πως ο θάνατος για όλους είναι αναπόφευκτος και τα χρήματα, άλλοτε είναι καλό να τ’ αποκτάς και άλλοτε να τα χάνεις.

Ό, τι σου αναλογεί από τις δυστυχίες που συμβαίνουν τυχαία στους θνητούς, να το υποφέρεις χωρίς αγανάκτηση. Και όσα από αυτά μπορείς να τα θεραπεύεις. Σκέψου πως οι θεοί δεν δίνουν μεγάλο μερίδιο από αυτά στους αγαθούς ανθρώπους.

Μην επιτρέπεις στον εαυτό σου να εκπλήσσεται και να απορεί ούτε από τα άθλια ούτε από τα καλά λόγια των ανθρώπων που άφθονα ακούς. Κι αν ακούσεις ψέμα για κάτι, να είσαι πράος. Να μην σε παραπλανήσει κανείς ούτε με λόγια ούτε με έργα να κάνεις ή να πεις οτιδήποτε δεν είναι καλό.

Πριν πράξεις οτιδήποτε να σκέπτεσαι προσεκτικά, ώστε να μην κάνεις κάτι ανόητο. Ο ανόητος ( εκείνος που δεν σκέπτεται) λέει και πράττει ανόητα πράγματα.

Να πράττεις εκείνα που δεν θα σου προκαλέσουν στεναχώρια αργότερα. Μην πράττεις εκείνα που δεν γνωρίζεις, αλλά να φροντίσεις να μάθεις για όσα έχεις άγνοια κι έτσι η ζωή σου θα είναι ευχάριστη.

Δεν πρέπει να παραμελείς την υγεία του σώματός σου, αλλά, με μέτρο να πίνεις, να τρως και να γυμνάζεσαι, και μέτρο εννοώ εκείνο που δεν θα σε στεναχωρήσει. Συνήθισε σε διατροφή καθαρή και λιτή και ζώντας έτσι, φυλάξου από όσα επισύρουν φθόνο. Μην δαπανάς άκαιρα τα καλά, όπως κάνουν οι αδαείς, ούτε να στερείσαι σε σημείο που να γίνεις ανελεύθερος, διότι το μέτρο είναι η άριστη κατάσταση σε όλα.

Μην επιτρέψεις στα μάτια σου ύπνο απαλό πριν εξετάσεις τρεις φορές τις πράξεις της ημέρας: «Σε τι αστόχησα; Τι έπραξα; Τι δεν έπραξα από εκείνα που έπρεπε να πράξω;» Ξεκινώντας από το πρώτο να επεκτείνεσαι στα επόμενα, για τα άσχημα που έκανες να επιπλήττεις τον εαυτό σου, για τα καλά να ευχαριστιέσαι.

Για τούτα να κοπιάζεις, αυτά να μελετάς, αυτά πρέπει να επιθυμείς.

«Εκείνος το είπε», όπως συνήθιζαν να λένε οι μαθητές του, από σεβασμό στον δάσκαλο και δέος για το κύρος της αυθεντίας του. Αλλά εμείς δεν τον γνωρίζουμε τόσο καλά όσο εκείνοι για να τον εμπιστευτούμε με τόση ευκολία. Ας εμπιστευτούμε την ίδια τη ζωή εξετάζοντας, αν τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε καθημερινά οφείλονται στην αστοχία μας να αποφύγουμε κάτι από αυτά που είχε «Εκείνος» εντοπίσει ως πηγές της δυστυχίας μας. 

Αν δυσκολεύεστε να αντιμετωπίσετε τον εαυτό σας σε αυτή την εξέταση, σας προτείνω να ξεκινήσετε από το νούμερο 10. Αυτό θα σας διευκολύνει να βάλετε τις σκέψεις σας (και μετά τις πράξεις σας) σε τάξη και θα σας οδηγήσει με μεγαλύτερη ευκολία σε όλα τα άλλα.

...

πηγη-grethexis.com (απόσπασμα)

Διαβάστε περισσότερα... »

Η μουσική των ουρανίων σφαιρών (πλανητών) και η αρμονία του σύμπαντος, σύμφωνα με την αρχαία μυσταγωγία και την Ν.Α.Σ.Α....

Πριν ακούσετε την μουσική των Ουράνιων σφαιρών όπως έχουν καταγραφεί από την N.A.S.A, θα παραθέσω ένα σχετικό απόσπασμα από το «Περί Πυθαγόρειου βίου, 938 – 958», του Ιάμβλιχου…:

«O Πυθαγόρας χρησιμοποιώντας κάποιον άρρητο και δυσκολονόητο θεϊκό τρόπο, τέντωνε την ακοή του και προσήλωνε τον νου του στις «μεταρσίαις» (υπερκόσμιες) «τοῦ κόσμου συμφωνίαις», ακούοντας μυστικά, όπως έδειχνε, μόνον αυτός και κατανοώντας την καθολική των σφαιρών και των κατ’ αυτάς κινούμενων αστέρων αρμονία, που ήταν κάτι πληρέστερο από εκείνη των θνητών και απέδιδε «κατακορέστερον μέλος.

Η υπερκόσμια αυτή συμφωνία, είναι αποτέλεσμα «ἐξ ἀνομοίων μὲν καὶ ποικίλως διαφερόντων ῥοιζημάτων ταχῶν τε καὶ μεγεθῶν καὶ ἐποχήσεων» (εξ ανόμοιων μεν και ποικίλων ταχύτατων ήχων και μεγεθών και συνακόλουθων στοιχείων), που έχουν αναμεταξύ τους εναρμονισθεί με κάποια μουσική διάταξη, αποτελούμενη από κίνηση και μελωδικότητα περιστροφή άμα και ποικιλόμορφη ωραιότητα. Από την υπερκόσμια αυτή συμφωνία εμπνεόμενος, σαν να είχε βάλει σε τάξη και αυτή λογική του νου του, όπως όταν μιλούμε για άσκηση σωματική, επινοούσε όσο ήταν δυνατόν κάποιες εικόνες ίδιες με αυτές που έβλεπε, τις οποίες παρείχε στους μαθητές του μιμούμενος με τα μουσικά όργανα και την φωνή την υπερκόσμια συμφωνία. Γιατί σε αυτόν μόνον από όλους τους ανθρώπους της γης θεωρούσε ότι ήταν κατανοητοί και μπορούσε να ακουσθούν οι κοσμικοί αυτοί φθόγγο».

Εδώ όμως υπάρχει ένα παράδοξο. Εξ όσων γνωρίζουμε την εποχή του Πυθαγόρα, δεν υπήρχαν διαστημόπλοια ούτε τεχνολογία που θα μπορούσε να καταγράψει την μουσική των πλανητών…. Μήπως λοιπόν υπήρχε και άλλος τρόπος;

Και δεν είναι η μόνη σχετικά αναφορά που έχουμε. Σύμφωνα με τον Πλούταρχο στο έργο του Περί του Σωκράτους Δαιμονίου (590Β) περιγράφεται το βίωμα του Τίμαρχου όταν αυτός επισκέφθηκε το Τροφώνιο άντρο. 

Σύμφωνα λοιπόν με τις πληροφορίες που διασώζονται , ο Τίμαρχος κατήλθε στην κρύπτη του Τροφώνιου, αφού πρώτα τέλεσε όλες τις τελετουργίες που συνήθιζαν στο μαντείο, μένοντας κάτω από το έδαφος για δύο νύχτες και μία μέρα.

Ο Τίμαρχος είπε ότι στην κάθοδο του στη μαντική κρύπτη, η πρώτη του εμπειρία ήταν αυτή της πτήσης σε απόλυτο σκοτάδι, και έπειτα από προσευχή, έμεινε να κείτεται για πολύ ώρα χωρίς να έχει συνείδηση για το αν ήταν ξύπνιος ή αν ονειρευόταν. Παρ' όλα αυτά, την ίδια ώρα τού φάνηκε ότι άκουσε έναν κρότο και ότι χτύπησε στο κεφάλι, και ότι οι ραφές του κρανίου του χωρίστηκαν και απελευθέρωσαν την ψυχή του.

Καθώς απομακρυνόταν η ψυχή του προς τα επάνω αναμειγνυόταν με αέρα διαυγή και καθαρό και ένοιωθε χαρά ... Και του φάνηκε πως άκουσε αμυδρό σφύριγμα να γυρίζει πάνω από το κεφάλι του και ο ήχος που άφηνε ήταν ευχάριστος.... Ο Τίμαρχος αναφέρει πως βγήκε η ψυχή του από το σώμα του, και ανεβαίνοντας πάνω από την γη είδε τους πλανήτες.

Κοιτάζοντας προς τα επάνω δεν είδε πουθενά την γη, αλλά νησιά, (οι πλανήτες) που έλαμπαν με λάμψη απαλή, αλλάζοντας μεταξύ τους και με την σειρά του το καθένα χρώματα. Τα νησιά αυτά φαίνονταν αναρίθμητα στο πλήθος και υπερφυσικά στο μέγεθος, όχι ίσα όλα, αλλά όλα σφαιρικά. Του φάνηκε επίσης πως κινούνταν κυκλικά στον αιθέρα και σιγο σφύριζαν μελωδικά (οι μουσική των σφαιρών) ...!!!

Σε ένα τμήμα επίσης της διδασκαλίας που ακούει "Τίμαρχος", από τη θεία φωνή, διαβάζουμε: 

«Η ανθρώπινη Ψυχή προήλθε από τον θείο Νου. Ένα μέρος της, καθώς αναμιγνύεται με τα πάθη της ύλης, αλλοιώνεται, αλλά ένα άλλο θαυμάσιο μέρος της μας κρατάει ψηλά το κεφάλι, ώστε να αναπνέουμε τον ελεύθερο αέρα, σαν αεραγωγός επικοινωνών με το σκάφανδρο ανθρώπου που έχει καταδυθεί στον βυθό».

Στο Πλατωνικό έργο "ΦΑΙΔΩΝ" ή περί ψυχής (110b), ο Σωκράτης αναφέρει, μία πληροφορία η οποία επίσης είναι αρκετά παράξενη, και δημιουργεί πολλά ερωτηματικά. 

Αναφέρει σχετικά: 

«Λέγεται λοιπόν, ω συνομιλητή, πως η γη είναι, αν την έβλεπε κανείς από ψηλά, σαν τις σφαίρες (μπάλες ποδοσφαίρου) που είναι από δώδεκα κομμάτια διαφορετικού δέρματος. Δηλαδή είναι πολύχρωμη σφαίρα και τα μέρη της ξεχωρίζουν από τα χρώματα που έχει το καθένα, ενώ τα χρώματα που χρησιμοποιούν οι ζωγράφοι μας εδώ, δεν είναι παρά απομιμήσεις εκείνων των χρωμάτων.

Εκεί λοιπόν όλη η γη είναι χρωματισμένη από αυτά τα χρώματα, που είναι πιο λαμπερά και καθαρά από τα εδώ. Κάποιο μέρος της είναι πορφυρό και καταπληκτικό στην ομορφιά, ενώ άλλο χρυσωπό, άλλο λευκότερο από το γύψο και το χιόνι, και έτσι είναι χρωματισμένη και με τα άλλα χρώματα, και ακόμα περισσότερα, και ωραιότερα από όσα εμείς έχουμε δει. Γιατί ακόμα και οι κοιλότητες της που είναι γεμάτες αέρα και νερό, παίρνουν μια απόχρωση λαμπερή μέσα στην ποικιλία των άλλων χρωμάτων, ώστε να δίνει την εντύπωση μιας ενιαίας εικόνας πολύχρωμης».

Ας επιστρέψουμε όμως στο παρόν και στα πορίσματα της N.A.S.A. Όταν ο Voyager II την δεκαετία του ’90, επισκέφθηκε τον Δία τον Ουρανό και τον Κρόνο η N.A.S.A κατέγραψε για πρώτη φορά τους ήχους που παράγουν οι πλανήτες. Έκτοτε έχουν καταγραφεί ήχοι από πολλούς πλανήτες.

Πριν μία δεκαετία περίπου οι επιστήμονες της NASA κατέγραψαν τη χαμηλότερη νότα που ακούστηκε ποτέ στο σύμπαν. Όπως έγραφε ο Nigel Hawkes στους Times, ήταν ο βαθύς βρυχηθμός μιας γιγαντιαίας μαύρης τρύπας. Η νότα είναι η σι ύφεση αλλά δεν υπάρχει περίπτωση να την ακούσετε: βρίσκεται 57 οκτάβες κάτω από το μεσαίο ντο, συχνότητα ένα εκατομμύριο δισεκατομμύρια φορές χαμηλότερη από το όριο της ανθρώπινης ακοής.

Κάθε πλανήτης όπως θα ακούσετε, έχει τον δικό του ήχο, και αυτό είναι το εκπληκτικό. 

Ακούστε προσεκτικά το δείγμα που θα βρείτε εδώ:

Σας εφιστώ την προσοχή στους ήχους που ακούγονται από τον κάθε πλανήτη ξεχωριστά. 

Παρατηρήστε πως ο Ποσειδώνας ο Θεός της θάλασσας παράγει ήχο κατά την περιφορά του στο διάστημα, που μοιάζει εκπληκτικά με τον ήχο των κυμάτων στην θάλασσα….!!! 

Τυχαίο άραγε;

Αντίστοιχα ο ήχος του Κρόνου είναι, ένας καθόλου ευχάριστος ήχος, ενώ του Ουρανού, κάποιες στιγμές ακούμε ήχο που μοιάζει παρόμοια με τον ήχο των αεριωθούμενων αεροπλάνων.

Δεν είναι τυχαίο πως τον πιο μελωδικό ήχο τον παράγει η Γη, και μάλιστα κάποιες στιγμές ακούμε μελωδία που μοιάζει με κελάηδημα πουλιών….

Ο κάθε πλανήτης παράγει τον δικό του ήχο, αν όμως ήμασταν σε θέση να ακούσουμε την κλασσική συμφωνία που παράγεται από το σύνολο μελωδιών των πλανητών ανά ηλιακό σύστημα ή ανά γαλαξία, ίσως τότε μπορούσαμε να ακούσουμε την μουσική της αρμονίας τους σύμπαντος…..

Καλώς ήρθατε στον Πλανήτη Γη…..!

πηγή-xletsos-basilhs, ΧΛΕΤΣΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα... »

Ο Πίναξ του Κέβητος

O Tάπης του Κέβητος

Ματθαίος Παπακυρίτσης

 

Ο πίναξ του Κέβητος είναι διάλογος με ηθικό περιεχόμενο. Μερικές από τις εκδόσεις έχουν τίτλο “Κέβητος Θηβαίου Πίναξ”, πράγμα που μαρτυρεί πως θεωρούν το διάλογο έργο του Κέβητος, μαθητή του Σωκράτη. Αυτό όμως ενδέχεται να μην αληθεύει, διότι το θέμα του είναι μια αλληγορική οντότητα και η αλληγορία ανήκει σχεδόν ολοκληρωτικά στους ρωμαϊκούς χρόνους.

Η γνώμη που διατυπώνεται στο διάλογο, πως η Παιδεία απαλλάσσει τον άνθρωπο από την Άγνοια και την Πλάνη και τον οδηγεί στην Επιστήμη και τις άλλες Αρετές με κατάληξη την Ευτυχία, χωρίς να υπάρχει πια κίνδυνος να ενοχληθεί από κάποιο κακό, υπάρχει και στο έργο του Μουσώνιου Ρούφου, ο οποίος υπήρξε στωικός φιλόσοφος της τρίτης περιόδου.

Έτσι λοιπόν, μια και η βιοθεωρία του διαλόγου είναι στωική, είναι πολύ πιθανόν ο διάλογος αυτός να γράφτηκε από κάποιο μαθητή του Μουσώνιου Ρούφου, δηλαδή στην αυτοκρατορική περίοδο της ρωμαϊκής ιστορίας.

Το όνομα Κέβης λοιπόν πιθανότατα δεν έχει σχέση με το γνωστό μαθητή του Σωκράτη, που ήταν από τη Θήβα, αλλά μπορεί να είναι απλή συνωνυμία. Ο μαθητής αυτός του Μουσώνιου Ρούφου ήταν πιθανόν από εκείνους που σύχναζαν στην “εν Γυάρω” ερημική κατοικία του φιλόσοφου, όπου έμενε εξόριστος.

Η διδασκαλία που αναπτύσσεται στον πίνακα είναι προσαρμοσμένη στη νέα κατεύθυνση της στωικής φιλοσοφίας, η οποία σε αντίθεση με το θεωρητικό χαρακτήρα που τη διέκρινε στις δυο προηγούμενες περιόδους, γίνεται πρακτική. Αντλεί το περιεχόμενό της κυρίως από το συναίσθημα παρά από τη λογική και διδάσκει την ηθική υπό το πνεύμα της αρετής μάλλον παρά από την έρευνα της ουσίας της.

Ο υποτιθέμενος Κέβης (αφηγητής της ιστορίας αυτής) και κάποιοι φίλοι του έτυχε να περπατούν μέσα στο ιερό του Κρόνου σε κάποια ελληνική πόλη. Παρατηρούσαν τα αφιερώματα, που ήταν εκεί, και μεταξύ αυτών μια πλάκα εντοιχισμένη στο ναό, η οποία είχε μια εικόνα περίεργη της οποίας το περιεχόμενο δεν μπορούσαν να εξηγήσουν. Κατά τη γνώμη τους ούτε πόλη ήταν ούτε στρατόπεδο αλλά ένας περίβολος με δυο άλλους εσωτερικούς περίβολους, ένα μεγαλύτερο και ένα μικρότερο. Ο πρώτος περίβολος είχε και πύλη. Κοντά στην πύλη στεκόταν κατά τη γνώμη τους πολύς όχλος και μέσα στον περίβολο φαινόταν αρκετό πλήθος γυναικών. Μπροστά στην είσοδο του πρώτου περίβολου στεκόταν ένας γέρος και φαινόταν σα να έδινε κάποια διαταγή στον όχλο που θα έμπαινε.

Επειδή για αρκετή ώρα απορούσαν για το περιεχόμενο της εικόνας, ένας γέρος που παραστεκόταν τους είπε: “Δεν παθαίνετε φίλοι μου τίποτα το φοβερό, επειδή βρίσκεσθε σε αδυναμία να νιώσετε το περιεχόμενο αυτής της εικόνας. Και από τους ντόπιους πολλοί δεν ξέρουν τι τελοσπάντων σημαίνει αυτή η ιστορία, διότι το αφιέρωμα δεν είναι δημόσιο. Κάποιος ξένος, που ήλθε κάποτε εδώ και ήταν συνετός και ικανός στη σοφία, εζήλεψε και με λόγους και με έργα τη ζωή του Πυθαγόρα και του Παρμενίδη, έτσι αφιέρωσε στον Κρόνο αυτή την εικόνα.”

Στην επίμονη παράκληση και αγωνία των επισκεπτών ο γέρος άρχισε να τους λέει τι θέλει να πει η εικόνα πάνω στην εντοιχισμένη πλάκα. Τους είπε λοιπόν ότι ο πρώτος περίβολος παριστάνει τη ζωή και αυτοί που στέκονται εμπρός από την πύλη είναι εκείνοι, δηλαδή οι ψυχές, που πρόκειται να μπουν στ ζωή, με λίγα λόγια να μετενσαρκωθούν. Ο γέρος, που στέκεται από πάνω και κρατά ένα χαρτί στο ένα χέρι και με το άλλο σα να δείχνει κάτι, είναι ο Δαίμων, ο οποίος συμβουλεύει αυτούς που πρόκειται να μπουν στη ζωή τι πρέπει να κάνουν, ενώ δείχνει ποιο δρόμο πρέπει να βαδίσουν, αν σκοπεύουν να σωθούν στη ζωή.

Εμπρός απ' την πύλη υπάρχει ένα κάθισμα, στο οποίο κάθεται μια γυναίκα με προσποιητό ήθος και είναι φαινομενικά ελκυστική, κρατώντας στο χέρι ένα ποτήρι. Αυτή η γυναίκα συμβολίζει την απάτη που παραπλανά τους ανθρώπους. Αυτή η γυναίκα, δηλαδή η Πλάνη, ποτίζει με τη δύναμή της αυτούς που μπαίνουν στη ζωή. Το ποτό αυτό είναι η πλάνη και η άγνοια. Οι ψυχές αφού το πιουν, μπαίνουν στη ζωή. 

Άλλες πίνουν πολύ και άλλες λίγο, δηλαδή άλλοι πλανεύονται πολύ και άλλοι λίγο. Μέσα από την επόμενη πύλη υπάρχει ένα πλήθος από γυναίκες, εταίρες με λογής λογής μορφές. Αυτές είναι οι Δόξες, οι Επιθυμίες και οι Ηδονές. Όταν λοιπόν ο όχλος μπαίνει μέσα, αναπηδούν και αγκαλιάζουν η κάθε μια και από έναν και έπειτα τους οδηγούν. Τους οδηγούν άλλες στη σωτηρία και άλλες στην καταστροφή. Όλες βέβαια υπόσχονται ότι θα τους οδηγήσουν σε μια καλύτερη ζωή, γεμάτη ευτυχία. Όσοι έχουν ποτιστεί από την Απάτη με άγνοια και πλάνη, δε βρίσκουν ποιος δρόμος στη ζωή είναι αληθινός και περιπλανώνται στα τυφλά.

Η γυναίκα, που στέκεται πάνω σ' ένα στρογγυλό λιθάρι και μοιάζει σαν τυφλή και τρελή, είναι η Τύχη, η οποία είναι επιπλέον και κουφή. Αυτή τρέχει παντού και από άλλους αρπάζει τα υπάρχοντα, ενώ σε άλλους τα δίνει. Αλλά και σε εκείνους που τα έδωσε τα αφαιρεί. Τα αφαιρεί αμέσως και τα δίνει σε άλλους στα τυφλά και με αβεβαιότητα. Το γεγονός ότι στέκεται επάνω σ' ένα τέτοιο λιθάρι δείχνει ότι η συμπεριφορά της είναι ασταθής. Όταν κάποιος δώσει εμπιστοσύνη σ' αυτήν, τον περιμένουν αποτυχίες μεγάλες και σκληρές.

Ο πολύς κόσμος, που στέκεται γύρω της, είναι οι απερίσκεπτοι και ο καθένας τους ζητάει όσα αυτή πετά. Άλλοι απ' αυτούς είναι χαρούμενοι και άλλοι τείνουν τα χέρια από στενοχώρια. Όσοι φαίνονται χαρούμενοι και γελαστοί, είναι αυτοί που πήραν κάτι απ' αυτή και την ονομάζουν Καλή Τύχη. Εκείνοι που φαίνεται ότι κλαίνε, είναι αυτοί από τους οποίους αφαίρεσε όσα είχαν πρωτύτερα και την ονομάζουν Κακή Τύχη. Οι περισσότεροι άνθρωποι νομίζουν πως αγαθά είναι ο πλούτος, η δόξα, η εξουσία, η ευγενής καταγωγή κλπ. και είναι αυτά για τα οποία γελάνε ή κλαίνε, όταν τους τα προσφέρει ή τα αφαιρεί η Τύχη.

Περνώντας την πύλη οι άνθρωποι εισέρχονται σε άλλον περίβολο όπου εκεί στέκονται γυναίκες στολισμένες σαν τις εταίρες. Αυτές είναι η Ακράτεια, η Ασωτία, η Απληστία και η Κολακεία. Αυτές κοιτάζουν αυτούς που πήραν κάτι από την Τύχη. Πλησιάζουν τους δήθεν τυχερούς, τους αγκαλιάζουν, τους κολακεύουν και αξιώνουν να μείνουν κοντά τους λέγοντας ότι θα περάσουν μια ευχάριστη και χωρίς δυστυχία ζωή. 

Εάν κάποιος απ' αυτούς πεισθεί να ριχτεί στην απόλαυση, μέχρις ενός σημείου του φαίνεται ευχάριστος αυτός ο τρόπος ζωής. Όταν όμως έλθει στα λογικά του, καταλαβαίνει ότι δεν έτρωγε, αλλά κατατρωγόταν από αυτήν και πάθαινε ζημιά. Με αυτόν τον τρόπο γίνεται δούλος αυτών των γυναικών και φέρεται με απρέπεια, δηλαδή ληστεύει, αποστερεί, ιεροσυλεί, προδίδει και γενικά κάνει βλαβερά πράγματα. Μετά όμως τον περιμένει η Τιμωρία.

Πιο πέρα σ' έναν τόπο σκοτεινό και στενό στέκονται άλλες γυναίκες. Αυτές είναι ρυπαρές, άσχημες και κακοντυμένες. Εκείνη που κρατά μαστίγιο ονομάζεται Τιμωρία. Εκείνη που έχει το κεφάλι ανάμεσα στα γόνατά της λέγεται Λύπη και εκείνη που μαδάει τα μαλλιά της Οδύνη.

Υπάρχει κοντά σ' αυτές κι ένας άνδρας που είναι άσχημος και γυμνός. Μαζί του είναι μια εξίσου άσχημη γυναίκα και αδύνατη. Ο άνδρας ονομάζεται Οδυρμός και η γυναίκα, που είναι αδελφή του, Αθυμία. Σε αυτούς παραδίδεται και με αυτούς ζει ο τιμωρούμενος. Στη συνέχεια ρίχνεται σε άλλο οίκημα, στην Κακοδαιμονία. Εκεί τελειώνει την υπόλοιπη ζωή του με κάθε δυστυχία, αν δεν τον συναντήσει κατά τύχη η Μετάνοια.

Αν τον συναντήσει η Μετάνοια, τον βγάζει από τις συμφορές και τον συστήνει σε άλλη Δόξα που οδηγεί στην Παιδεία αλλά ταυτόχρονα και σ' εκείνη που λέγεται Ψευδοπαιδεία. Αν δεχθεί ευχάριστα αυτή τη Δόξα που θα τον οδηγήσει στην αληθινή Παιδεία, αφού καθαρισθεί απ' αυτήν, σώζεται και γίνεται ευτυχισμένος και καλότυχος στη ζωή του. 

Στην αντίθετη περίπτωση παρασύρεται από την Ψευδοπαιδεία. Αυτή παριστάνεται με γυναίκα, που φαίνεται πως είναι πολύ καθαρή και περιποιημένη, και στέκεται κοντά στην είσοδο στον επόμενο περίβολο. Αυτήν οι πιο πολλοί και κούφιοι άνθρωποι τη λένε Παιδεία. Οι εραστές της Ψευδοπαιδείας, που έχουν πλανηθεί και νομίζουν ότι συναναστρέφονται με την αληθινή Παιδεία, είναι οι ρήτορες, οι αστρολόγοι, οι κριτικοί, οι ηδονικοί κλπ.

Εκείνοι που σώζονται, όταν θέλουν να έλθουν στην αληθινή Παιδεία, εκεί έρχονται κατά πρώτον. Ο δρόμος, που οδηγεί στην αληθινή Παιδεία, είναι ανηφορικός και δύσβατος και γι' αυτό άλλωστε λίγοι πορεύονται σ' αυτόν. Ο δρόμος αυτός οδηγεί σ' ένα βουνό πάνω στο οποίο ευρίσκεται ένας μεγάλος, απόκρημνος και υψηλός βράχος. Στο βράχο αυτό στέκονται δυο γυναίκες ζωηρές, με καλή υγεία, οι οποίες με μεγάλη προθυμία απλώνουν τα χέρια τους. Αυτές οι γυναίκες είναι η Εγκράτεια και η Καρτερία. Είναι αδελφές και παρακινούν όσους φθάνουν σ' αυτόν τον τόπο να έχουν θάρρος και να μη δειλιάζουν, λέγοντάς τους ότι λίγο ακόμη πρέπει να υπομείνουν και έπειτα θα φθάσουν σε ωραίο τόπο.

Σε όσους ανέβουν το βράχο οι δυο γυναίκες δίνουν δύναμη και θάρρος και υπόσχονται ότι θα τους οδηγήσουν στην αληθινή Παιδεία δείχνοντας πόσο ωραίος, ομαλός και ευκολοδιάβατος είναι ο δρόμος, χωρίς κανένα εμπόδιο. Ο δρόμος αυτός στη συνέχεια οδηγεί σ' έναν τόπο που είναι χλοερός, ωραίος και φωτεινός. Αυτός ο τόπος είναι το οίκημα των ευτυχισμένων, διότι εκεί κατοικούν όλες οι Αρετές και η Ευτυχία.

Στον τόπο αυτόν υπάρχει μια πύλη που οδηγεί σε άλλον περίβολο. Κοντά στην πύλη στέκεται μια γυναίκα με ήρεμο πρόσωπο, ώριμη κατά την ηλικία και διαλεκτική, με απλή και αστόλιστη ενδυμασία. Αυτή στέκεται πάνω σε τετράγωνη, στερεή βάση. Μαζί με αυτήν είναι δυο άλλες γυναίκες, που φαίνονται θυγατέρες της. Η πρώτη, που είναι στη μέση, είναι η Παιδεία. Οι δυο άλλες είναι η Αλήθεια και η Πειθώ. Η Παιδεία δίνει στους ανθρώπους θάρρος, αφοβία και γνώση. Στέκεται εκεί για να ποτίζει αυτούς, που έρχονται, με την καθαρτική δύναμη. 

Όταν κάποιος έλθει στην Παιδεία, αυτή πρώτα τον καθαρίζει και μετά του αποβάλλει όλα τα κακά με τα οποία ήλθε. Τα κακά αυτά είναι: η Άγνοια, η Πλάνη, η Απάτη, η Υπερηφάνεια, η Επιθυμία, η Ακράτεια, η Οργή και η Φιλαργυρία. Όταν καθαρισθεί, τον αποστέλλει στην Επιστήμη και τις άλλες Αρετές οι οποίες είναι: η Ανδρεία, η Δικαιοσύνη, η Καλοκαγαθία, η Σωφροσύνη, η Ευταξία, η Ελευθερία, η Εγκράτεια και η Πραότης. Όταν τον παραλάβουν αυτές οι Αρετές, τον οδηγούν στην Ευτυχία.

Η Ευτυχία κάθεται σε ένα θρόνο στολισμένη με ελευθερία και απλότητα και στεφανωμένη με πολύ ωραίο και πλούσιο στεφάνι. Ο θρόνος είναι τοποθετημένος στην πιο υψηλή τοποθεσία, που είναι η Ακρόπολη των περιβόλων.

Όταν λοιπόν φθάσει κάποιος εκεί, τον στεφανώνουν η Ευτυχία και οι άλλες Αρετές, όπως ακριβώς εκείνους που έχουν νικήσει σε μεγάλους αγώνες. Ο νεοαφιχθείς νίκησε στους αγώνες τα πιο μεγάλα θηρία (Άγνοια, Πλάνη, Λύπη, Φιλαργυρία κλπ.), τα οποία πρωτύτερα τον κατέτρωγαν, τον τιμωρούσαν και τον είχαν κάνει δούλο. Όλα αυτά τα θηρία τα έδιωξε από μέσα του και έχει γίνει ανεξάρτητος σε τέτοιο βαθμό, ώστε εκείνα είναι τώρα υπόδουλα σ' αυτόν. Τώρα πια όλα αυτά τα εξουσιάζει και δεν εξουσιάζεται απ' αυτά όπως πριν.

Αυτοί που στεφανώθηκαν με το στεφάνι αυτής της δύναμης, δηλαδή της Ευτυχίας, γίνονται ευτυχισμένοι, καλότυχοι και δεν έχουν τις ελπίδες της ευτυχίας σε πράγματα έξω από τον εαυτό τους αλλά μέσα τους. Όταν στεφανωθούν, οδηγούνται από τις Αρετές σε εκείνον τον τόπο απ' όπου ήλθαν αρχικά και παρατηρούν εκείνους που παραμένουν εκεί και ζουν άθλια, ναυαγούν, περιπλανώνται και περιφέρονται σα να έχουν νικηθεί από τους εχθρούς τους: άλλοι από την Ακράτεια, άλλοι από την Αλαζονεία, άλλοι από τη Φιλαργυρία, άλλοι από την Κενοδοξία και άλλοι από άλλα κακά. Από αυτά τα δεινά, με τα οποία έχουν δεθεί, δεν μπορούν ν' απαλλαγούν, ώστε να σωθούν και να έλθουν εδώ, αλλά περνούν όλη τους τη ζωή ταραγμένα. Αυτό το παθαίνουν, επειδή δεν μπορούν να βρουν το δρόμο προς τα εδώ, διότι ξέχασαν την εντολή του Δαιμονίου. 

Οι Αρετές τους δείχνουν τον τόπο απ' όπου είχαν έλθει νωρίτερα για να καταλάβουν πόσο πλανεμένα ζούσαν. Αυτοί που συνεχίζουν να ζουν μέσα στην Άγνοια και την Πλάνη, νομίζουν ότι αυτά είναι τα αγαθά της ζωής, δηλαδή τα υλικά αντικείμενα και οι αισθησιακές απολαύσεις, ενώ συγχέουν γενικώς το καλό με το κακό. Αυτοί, που τώρα πια έχουν καταλάβει ποια είναι η πραγματική Ευτυχία, καταλαβαίνουν ότι οι άλλοι πραγματικά δυστυχούν.

Όσοι κατακτήσουν λοιπόν την Ευτυχία, έχουν παντού ασφάλεια και είναι σα να κρατούν στα χέρια τους το Κηρύκειον. Όπου πάνε θα ζουν καλά και με ασφάλεια, διότι όλοι θα τους υποδέχονται με χαρά, όπως οι άρρωστοι υποδέχονται το γιατρό. Δε φοβούνται πια τα θηρία. Τα χειραγωγούν κατά βούληση. Δεν μπορούν να τους αγγίξουν , διότι έχουν στα χέρια τους το αντίδοτο που ονομάζεται Ευτυχία.

Πηγές:

1. Κίμων ο Αθηναίος

2. http://anemi.lib.uoc.gr/metadata/a/c/6/metadata-264-0000365.tkl

3. http://hliaion.blogspot.com/2009/01/blog-post.html

4. http://www.oldbooks.gr/index.php?option=com_bookstore&task=book&id=11044&catid=124

5. http://www.rassias.gr/STOIC7.html

πηγή-tapiskevitos

πηγή

Eξώφυλλο του πίνακα του Κέβητος του Hans Holbein the Younger, 1521.( Metalcut by Jacob Faber.) 

O πίνακας του Κέβητος είναι ψευδεπίγραφο έργο συγγραφέως του 1ου ή του 2ου αιώνα μ. Χ . Η εργασία διακηρύσσει ότι είναι μια ερμηνεία μιας αλληγορικής εικόνας, με το σύνολο της ανθρώπινης ζωής, με τους κινδύνους και τους πειρασμούς της , η οποία ήταν αφιερωμένη σε κάποιον ναό του Κρόνου, στην Αθήνα ή Θήβα. 

Σκοπός της είναι να δείξει ότι μόνο η σωστή ανάπτυξη του μυαλού μας και η κατοχή των πραγματικών αρετών μπορεί να μας κάνει πραγματικά ευτυχισμένους. Ο συγγραφέας αποδεικνύει μές από την αφήγηση, ότι η πραγματική παιδεία δεν συνίσταται στην απλή πολυμάθεια, αλλά μάλλον στη διαμόρφωση του χαρακτήρα. 

Το έργο έχει μεταφραστεί ευρέως τόσο σε ευρωπαϊκές γλώσσες , όσο και στην Αραβική. Συχνά έχει τυπωθεί μαζί με το εγχειρίδιο του Επίκτητου.

Η συνέχεια εδώ

Διαβάστε περισσότερα... »

Πυθαγορικά σύμβολα και ρητά

Τα συγκεκριμένα Πυθαγορικά σύμβολα και ρητά, είναι μία συλλογή του Κέννεθ Γκάθρι και βρίσκονται στο βιβλίο του: "Τα κείμενα των Πυθαγορείων". 

Μην υπερβαίνεις τον ζυγό. (Μην παραβιάζεις την δικαιοσύνη).

Μην κάθεσαι πάνω σε χοίνικα. (Μην τεμπελιάζεις στην εργασία σου). Χοίνικα είναι σκεύος ογκομέτρησης.

Μη μαδάς το στεφάνι. (Μην καταστρέφεις την ενότητα). Εγώ πιστεύω ότι το ρητό σημαίνει να μην καταστρέφεις της υστεροφημία σου.

Μην τρως την καρδιά σου. (Μη θλίβεσαι υπερβολικά).

Μη σκαλίζεις την φωτιά με το μαχαίρι. (Μην εξάπτεις περισσότερο την οργή).

Όταν φθάνεις στα σύνορα, μη γυρίζεις πίσω. (Μη θέλεις να ξαναζήσεις την ζωή σου).

Μη βαδίζεις στις λεωφόρους.

(Μην ακολουθείς τις γνώμες των πολλών).

Μη δέχεσαι χελιδόνια στο σπίτι σου. 

(Μη συναναστρέφεσαι με φλύαρους). Μάλλον τα χελιδόνια δεν αλληγορούν τους φλύαρους, αλλά αυτούς που δεν είναι σταθεροί στις φιλίες.

Μη χαράζεις σε δαχτυλίδια εικόνες θεών. (Μη βεβηλώνεις το όνομα των θεών).

Μην απαλλάσσεις τους ανθρώπους από το φορτίο τους, αλλά να τους φορτώνεις. (Μην ενθαρρύνεις την αδράνεια, αλλά την αρετή). 

Μη δίνεις εύκολα το χέρι σε άνθρωπο. (Μην κάνεις απρόσεκτα φιλίες).

Μην αφήνεις το παραμικρό σημάδι της χύτρας στη στάχτη. (Μετά τη συμφιλίωση, ξέχνα κάθε διαφωνία).

Σπέρνε μολόχες, αλλά ποτέ μην τις τρως. (Να είσαι επιεικής με τους άλλους, αλλά όχι με τον εαυτό σου.)

Μη χαλάς την θέση του πυρσού. (Μην αφήνεις να σβήσει το φως της λογικής).

Μη φοράς στενό δαχτυλίδι. (Να αναζητάς την ελευθερία, όχι την σκλαβιά).

Μην τρέφεις ζώα που έχουν γαμψά νύχια. (Στην οικογένειά σου να μην δέχεσε κλέφτη ή προδότη). Κυρίως αχάριστο θα έλεγα εγώ.

Μην τρως κουκιά. (Να αποφεύγεις τροφές που προκαλούν τυμπανισμό. Να μην ζητάς την ψήφο των πολλών).

Μην τρως ψάρια μελανούρια. (Μη συναναστρέφεσαι άτομα κακής φήμης).

Μην τρως χελιδονόψαρα. (Απόφευγε την εκδίκηση).

Μην τρως την μήτρα ζώων. (Να απέχεις από την καταστροφή αυτού που προκαλεί την γέννηση).

Να αποφεύγεις τη σάρκα ζώων που πεθαίνουν μόνα τους.

Μην τρως ζώα. (Μη συναναστρέφεσαι με παράλογους ανθρώπους).

Πάντα να βάζεις αλάτι στο τραπέζι. (Πάντα να χρησιμοποιείς την αρχή της δικαιοσύνης για την λύση των προβλημάτων).

Ποτέ μην κόβεις το καρβέλι. (Όταν κάνεις ελεημοσύνη, ποτέ μην τσιγκουνεύεσαι). 

Μη ρίχνεις λάδι στο κάθισμα. (Μην κολακεύεις τους άρχοντες, να υμνείς μόνο τους θεούς).

Μη βάζεις κρέας σε γεμάτο δοχείο. (Μη δίνεις καλές συμβουλές σε μια ακόλαστη ψυχή).

Τάιζε τον κόκκορα, αλλά μην τον θυσιάζεις, γιατί αυτός είναι αφιερωμένος στον ήλιο και στην σελήνη. (Να φροντίζεις εκείνους που σε προειδοποιούν, μην τους θυσιάζεις εξαιτίας της πικρίας).

Μη σπας το δόντι. (Μη βρίζεις άσχημα, μην είσαι σαρκαστικός).

Κράτα μακριά σου το δοχείο του ξυδιού. (Απόφευγε την κακία).

Να φτύνεις πάνω στα κομμένα νύχια και τα μαλλιά σου. (Να αποστρέφεσαι τις επιθυμίες).

Μην ουρείς απέναντι στον ήλιο. (Να είσαι ταπεινός).

Μη μιλάς μπροστά στον ήλιο. (Μην φανερώνεις τις σκέψεις της καρδιάς σου).

Μην κοιμάσε το μεσημέρι. (Μην προχωράς στα σκοτεινά).

Τίναζε το κρεβάτι αμέσως μόλις σηκωθείς, μην αφήνεις σ' αυτό κανένα σημάδι του σώματος. (Όταν εργάζεσαι μην ζητ΄ς την πολυτελή άνεση).

Ποτέ μην τραγουδάς χωρίς την συνοδεία άρπας. (Κάνε τη ζωή πλήρη).

Να εχεις πάντα τα πράγματά σου έτοιμα. (Να είσαι πάντα έτοιμος για κάθε επείγουσα ανάγκη.)

Μην εγκαταλείπεις την θέση σου χωρίς διαταγή του στρατηγού σου. (Μη διαπράττεις αυτοκτονία).

Μην κόβεις ξύλα στην λεωφόρο. (Μην χρησιμοποιείς για δική σου χρήση, αυτό που ανήκει στο κοινό.)

Μην ψήνεις ό,τι είναι βρασμένο. (Μην μπερδεύεις εκείνο που γίνεται με απλότητα, η πραότητα δεν έχει ανάγκη θυμού).

Να αποφεύγεις το δίκοπο ξίφος. (Μη συνομιλείς με συκοφάντες.)

Μη μαζεύεις ό,τι πέφτει από το τραπέζι. (Να αφήνεις πάντα κάτι για φιλανθρωπία).

Να αποφεύγεις τα κιβώτια από κυπαρίσσι. (Μην πηγαίνεις σε κηδείες).

Στους ουράνιους θεούς να θυσιάζεις μόνο αριθμό, αλλά στους χθόνιους ζυγό. (Στο θεό αφιέρωσε την αδιαίρετη ψυχή, το σώμα στην κόλαση).

Μην προσφέρεις στους θεούς κρασί ακλάδευτου αμπελιού. (Η γεωργία είναι μια σπουδαία πράξη σεβασμού).

Ποτέ μη θυσιάζεις χωρίς τροφή. (Ενθάρυνε την γεωργία, να προσφέρεις αναίμακτες προσφορές).

Να λατρεύεις τους θεούς και να θυσιάζεις ξυπόλητος. 

Όταν λατρεύεις, να κάνεις στροφή. (Να λατρεύεις την απειροσύνη του θεού, που γεμίζει το σύμπαν).

Να κάθεσαι όταν τελείς λατρεία. (Ποτέ μη λατρεύεις βιαστικά).

Μην κόβεις τα νύχια σου στην διάρκεια της θυσίας. (Στο ναό να φέρεσαι με σεβασμό).

Όταν βροντάει, να αγγίζεις το έδαφος. (Να κατευνάζεις τον θεό με ταπεινότητα).

πηγή1-emmanouilpapas

πηγή2-emmanouilpapas
Χρήστης ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΠΑΠΑΣ

Διαβάστε περισσότερα... »

Πυθαγόρας: Τα πάντα είναι αριθμοί

Ο Πυθαγόρας πίστευε ότι οι αριθμοί ήταν θείες οντότητες και τους εξίσωνε με τους θεούς. Οι αριθμοί 1 έως 10, η λεγάμενη δεκάδα, είχαν υποτίθεται μια ιδιαίτερη ιερότητα. Όμως, ο Πυθαγόρας, εξισώνοντας τους θεούς με αριθμούς, αναδιάρθρωσε ριζικά το ελληνικό πάνθεον: οι θεοί, όχι πλέον ανθρωπόμορφα όντα σε μια θεϊκή μελοδραματική παράσταση, είχαν γίνει αφηρημένες μαθηματικές οντότητες. Η πυθαγόρεια εικόνα του κόσμου δεν ήταν το συμπαντικό θέατρο του Όμηρου και του Ησίοδου, αλλά ένας μεταφυσικός χορός αριθμών.

Αυτό ωστόσο το αριθμητικό σύμπαν ήταν πλουσιότερο απ’ όσο θα μπορούσαν να φανταστούν τα περισσότερα νεότερα μυαλά, επειδή οι πυθαγόρειοι πίστευαν στα ηθικά χαρακτηριστικά των αριθμών. Έτσι, όπως στην πρώιμη ελληνική μυθολογία, η κοσμολογία τους διατήρησε μια ψυχολογική διάσταση. Σήμερα, βλέπουμε το 4 απλώς σαν μια ποσότητα που μας επιτρέπει να λέμε ότι υπάρχουν τέσσερις εποχές μέσα σ’ ένα χρόνο, ή τέσσερις πλευρές σ’ ένα τετράγωνο. Για εκείνους, όμως, το 4 ήταν κάτι πολύ πιο σημαντικό από αυτό. 

Ήταν, λόγου χάρη, ο αριθμός της δικαιοσύνης. (Σ.τ.Μ.: Η δικαιοσύνη είναι “τετράγωνος αριθμός" και αργά ή γρήγορα, κάθε αδικία θα “τετραγωνιστεί” με αντίστοιχη τιμωρία.) Το τέσσερα είναι 2 φορές το 2, πράγμα που για εκείνους σήμαινε μια εξισορροπημένη πλάστιγγα. Ομοίως, το 6 ήταν ο αριθμός του γάμου, γιατί το 6 είναι 2 φορές το 3 και θεωρούσαν το 2 ως θηλυκό αριθμό και το 3 ως αρσενικό. Έτσι, το 6 ήταν το πρώτο αρσενικοθηλυκό γινόμενο. Η αντίληψη ότι οι αριθμοί έχουν μη ποσοτικά χαρακτηριστικά, ήταν πιθανότατα μια ακόμη πλευρά της φιλοσοφίας που ο Πυθαγόρας απέκτησε στην Αίγυπτο, γιατί αυτό ήταν χαρακτηριστικό και της αιγυπτιακής αριθμολογίας.

Πα τους πυθαγόρειους, οι μη ποσοτικές ιδιότητες των αριθμών σήμαιναν ότι μπορούσαν να χρησιμεύσουν ως ηθικά αρχέτυπα, και έτσι η μελέτη των μαθηματικών μπορούσε να ρίξει φως στην ανθρώπινη συμπεριφορά. Πάνω απ’ όλα, επειδή οι μονοί αριθμοί θεωρούνταν αρσενικοί και οι ζυγοί θηλυκοί, οι ξέχωρες ιδιότητες μονών και ζυγών είχαν ηθικές σημασίες για αμφότερα τα φύλα. 

Ιδιαιτέρως, η πυθαγόρεια αντίληψη ότι οι μονοί αριθμοί αντιπροσώπευαν το καλό και οι ζυγοί το κακό, έριξε τις γυναίκες μια για πάντα στην πλευρά του κακού. Βλέπουμε έτσι την ανάδυση της πυθαγόρειας δυαρχίας: από τη μια μεριά στέκονταν οι ιδιότητες του καλού (ευθύτητα και αρρενωπότητα) και από την άλλη οι ιδιότητες του κακού (δολιότητα και θηλυκός φθόνος). 

Κατά κανόνα, οι ιδιότητες που θεωρούνται ανώτερες ή καλύτερες ήταν από την πλευρά του άρρενος, ενώ αυτές που θεωρούνται κατώτερες ή χειρότερες ήταν από την πλευρά του θήλεος. Σε γενικές γραμμές, το καθήκον του πυθαγόρειου μαθηματικού ήταν να ανακαλύπτει τα χαρακτηριστικά των επιμέρους αριθμών (είτε μονών είτε ζυγών), και τις σχέσεις ανάμεσά τους, τόσο τις αριθμητικές όσο και τις ηθικές. Έτσι, αναπόφευκτα, ο μαθηματικός ήταν ένας σπουδαστής της ηθικής. 

Ο νεότερος διαχωρισμός ανάμεσα στα μαθηματικά και την ηθική, που τόσο δεδομένο τον θεωρούμε, θα είχε κάνει τον Πυθαγόρα να φρίξει, γιατί ο Πυθαγόρας ήταν από τους πρώτους που κατάλαβαν ότι τα μαθηματικά θα μπορούσαν να εφαρμοστούν στην ανάπτυξη καταστροφικών τεχνολογιών, και από εδώ προκύπτει μια ηθική υπευθυνότητα.

Οι πυθαγόρειοι πίστευαν ότι οι αριθμοί χρησίμευαν όχι μόνον ως ηθικά αρχέτυπα, αλλά και ως αρχέτυπα του υλικού κόσμου. Πράγματι, τους αριθμούς τους έβλεπαν ως μοντέλα για κάθε φυσική μορφή. Η έννοια των αριθμών ως πηγής μορφής προήλθε από την πυθαγόρεια ανακάλυψη ότι ο κάθε αριθμός θα μπορούσε να συσχετιστεί με ξέχωρα σχήματα. Λόγου χάρη, το 6, το 10 και το 15 ονομάζονταν τρίγωνοι αριθμοί επειδή έξι, δέκα ή δεκαπέντε κουκίδες θα μπορούσαν να διαταχθούν έτσι ώστε να σχηματίσουν ισόπλευρα τρίγωνα. Ομοίως, το 4, το 9, και το 16 ονομάζονταν τετράγωνοι αριθμοί.

Το δώδεκα το θεωρούσαν “ορθογώνιο” αριθμό, επειδή θα μπορούσε να συγκροτηθεί από τρεις σειρές με τέσσερις κουκίδες και επίσης από δύο σειρές με έξι κουκίδες. Ορισμένοι αριθμοί, όπως το 6 (που είναι και τριγωνικός και “ορθογώνιος”), θα μπορούσαν να πάρουν περισσότερα του ενός σχήματα. Οι κουκίδες θα μπορούσαν να τοποθετηθούν σε όποιο σχήμα θα διάλεγε κανείς: σε πεντάγωνα, σε εξάγωνα, σε οκτάγωνα και λοιπά.

Ο Πυθαγόρας υποστήριζε ότι αν οι αριθμοί είχαν μορφές, τότε ίσως, αντίστροφα, όλες οι μορφές θα μπορούσαν να συσχετιστούν με αριθμούς. Στ’ αλήθεια, θα μπορούσε άραγε ο αριθμός να είναι η ουσία της ίδιας της μορφής; Ένα απλό παράδειγμα συσχετισμού ενός αριθμού από κουκίδες με ένα περίπλοκο σχήμα θα μπορούσε να δει κανείς στους αστερισμούς. Εδώ, ένα σχήμα από μισή ντουζίνα περίπου φωτεινά σημεία έγινε κριός, ταύρος, κάβουρας ή άνθρωπος. Μερικοί ιστορικοί υποστήριξαν ότι ο Πυθαγόρας ίσως συνέλαβε τους αριθμούς ως την ουσία της μορφής λόγω των εμπειριών που απέκτησε ζώντας ανάμεσα σε αστρονόμους της Βαβυλώνας.

Οι Πυθαγόρειοι, χρησιμοποιώντας σχέδια με κουκίδες, ανακάλυψαν μαθηματικά θεωρήματα εκπληκτικής συνθετικότητας. Επιπλέον, μολονότι οι μαθηματικοί σε μεταγενέστερους αιώνες θα χρησιμοποιούσαν πολύ πιο περίτεχνες τεχνικές, η ιδέα ότι η μορφή είναι κατ’ ουσίαν μαθηματική αποδείχτηκε εξαιρετικά καρποφόρα. 

Οι μαθηματικοί δεν έχουν πια να κάνουν με διάταξη κουκίδων. Αντίθετα, προσπαθούν να αποδώσουν τη μορφή μέσα από εξισώσεις. Λόγου χάρη, ένας κύκλος μπορεί να αποδοθεί με την απλή εξίσωση x2+y2=r2 (όπου χ και y είναι οι αποστάσεις σ’ έναν οριζόντιο και έναν κάθετο άξονα, και r η ακτίνα του κύκλου). Μια παραλλαγή αυτής της εξίσωσης απεικονίζει μια έλλειψη, η οποία, στην πραγματικότητα, είναι ένας επιμήκης κύκλος. Αποδεικνύεται έτσι ότι οι τροχιές των πλανητών γύρω από τον ήλιο παίρνουν τη μορφή ελλείψεων, όπως η τροχιά της σελήνης γύρω από τη γη. Μία και μόνη λοιπόν εξίσωση (ένας μαθηματικός τύπος) εκφράζει το χορό του ηλιακού συστήματος.

Οι πυθαγόρειοι παρατήρησαν ότι οι αριθμοί είναι εμφανείς όχι μόνο σε χωρικά αλλά και σε χρονικά πρότυπα. Ο κάθε χρόνος αποτελείται από 4 εποχές, 13 σεληνιακούς μήνες, ή 365 μέρες. Ο ήλιος ανατέλλει και δύει σ’ ένα κανονικό κύκλο 24 ωρών, η σελήνη “γεμίζει” και “αδειάζει” κάθε 29 μέρες και ο κάθε πλανήτης έχει το δικό του μοναδικό ρυθμό. Έτσι, το σύμπαν μπορεί να φαντάζει στα μάτια μας σαν μια μεγαλειώδης σειρά αριθμητικών κύκλων. Τα χρονικά αριθμητικά πρότυπα που είναι εμφανή στον ουρανό και τα καμωμένα από αριθμούς χωρικά πρότυπα, έπεισαν τον Πυθαγόρα ότι τα πάντα, στην πραγματικότητα, ήταν αριθμοί (Σ.τ.Μ.: αριθμώ δε τε πάντ’ επέοικεν, Ιάμβλ. XXXIX, 162), και ότι ο αριθμός ήταν πράγματι η ουσία της αλήθειας.

Για τον Πυθαγόρα, και αυτό είχε τεράστια σημασία, η ανθρώπινη ψυχή ήταν μέρος του μεγάλου αριθμητικού προτύπου του σύμπαντος, επειδή πίστευε ότι όλοι μας μετενσαρκωνόμαστε κάθε 216 χρόνια. Ο αριθμός 216, γνωστός ως ψυχογονικός κύβος, είχε μια ειδική σημασία, μια και ήταν το 6 εις τον κύβο, ή 6 x 6 x 6. Πα τους πυθαγόρειους, αυτό συμβόλιζε την κυκλική επαναφορά, την έννοια ότι όλα τα πράγματα επαναλαμβάνονται.

Όπως οι ινδουϊστές, έτσι και οι Πυθαγόρειοι πίστευαν ότι ήταν μοιραίο να υποταχθούν σ’ έναν ατελείωτο κύκλο ζωής μετά τη ζωή, και έτσι τις ψυχές, όπως και τους ίδιους τους αριθμούς, τις θεωρούσαν αθάνατες. Στην πραγματικότητα, η αθανασία της ψυχής και ο ατέρμων μετεμψυχωτικός της κύκλος ήταν τα πρώτιστα θρησκευτικά δόγματα του πυθαγορισμού -η μια πλευρά όπου γινόταν πασιφανής και πάλι η επίδραση της Ανατολής.

Επειδή η ψυχή βρισκόταν σε διαρκή μετενσάρκωση, κατά τον Πυθαγόρα, περνούσε ένα χρονικό διάστημα στη γη (δέσμια σ’ ένα σώμα) και ένα χρονικό διάστημα εκτός γης (ασώματη, άυλη). Έτσι, προέκυψε το ερώτημα: όποτε η ψυχή δεν είναι ενσαρκωμένη, πού ακριβώς περνά τον καιρό της και τι ακριβώς κάνει; 

Η απάντηση του Πυθαγόρα ήταν ότι έμενε στο ουράνιο βασίλειο των άυλων αριθμών-θεών, όπου απολάμβανε μακάρια τις μελωδίες της μαθηματικής μουσικής του σύμπαντος, της αποκαλούμενης και αρμονίας των σφαιρών. ... οι πυθαγόρειοι θεωρούσαν το άκουσμα της αρμονίας των σφαιρών ως τα Θεοφάνια της ανθρώπινης εμπειρίας. 

Μολονότι ο κάθε άνθρωπος θα μπορούσε να προσδοκά μετά θάνατον αυτή τη θεία απόλαυση, οι πυθαγόρειοι είχαν ως στόχο να απελευθερώσουν τις ψυχές τους για να δοκιμάσουν αυτή την ευδαιμονία ενόσω ακόμα ήταν ζωντανοί. Ο πυθαγορισμός λοιπόν ήταν πρωτίστως μια θρησκεία μετουσίωσης της ψυχής, στην οποία ο σκοπός ήταν να χρησιμοποιηθούν τα μαθηματικά ως εργαλείο για να απελευθερωθεί η ψυχή από το σώμα ώστε να μπορέσει να ανέβει και να μπει στο “ουράνιο” βασίλειο των αριθμών. Τα μαθηματικά, ήταν έτσι μια θρησκευτική προπάντων δραστηριότητα.

Από το βιβλίο "Το παντελόνι του Πυθαγόρα" – Margaret Wertheim

πηγή-antikleidi.com

Διαβάστε περισσότερα... »

Αριθμοί, σύμβολα ιδεών

«Πάντα κατ’ αριθμό γίγνονται»

Πυθαγόρας

Σύμφωνα με το Φιλόλαο (Στοβαίου, Εκλ.Ι,8) η φύση των αριθμών είναι γνωμονική, ηγεμονική και διδασκαλική, δηλαδή διαλογιζόμενοι και μεταχειριζόμενοι τους αριθμούς ως σύμβολα δυνάμεθα να αποκτήσουμε συνείδηση εννοιών εκτός των ορίων του ανθρωπίνου επιστητού.

Ο Πλωτίνος (Εννεάδες) θεωρεί, ότι εκ του πλήθους των αντικειμένων ο νους αντιλαμβάνεται την ποσότητα, την ποιότητα και την κατηγορία των αριθμών που παράγουν τις έννοιες και τις ιδέες.

Ο Αριστοτέλης (Μεταφυσικά 1081) προβαίνει στην απόδειξη ότι οι ιδέες είναι αριθμοί: «ει δε μη εισίν αριθμοί αι ιδέαι ουδ’ όλως οιόν τε αυτάς είναι, εκ τίνων γαρ έσονται αρχών αι ιδέαι».

Ο Πλάτων (Τίμαιος) αναφέρει, ότι ο αριθμός είναι το αίτιο της Παγκόσμιας Αρμονίας και της παραγωγής των Πάντων.

Ο Πλούταρχος μας πληροφορεί (Στοβαίος, ανθολ.), ότι ο Πυθαγόρας επέδειξε μεγάλη σπουδή προς τους αριθμούς. Τις γεννήσεις των ζώων, τις περιόδους κινήσεως των αστέρων, επιπλέον και τους θεούς ανήγε σε αριθμούς.

Ο Συριανός, διδάσκαλος του Πρόκλου και διάδοχος της Πλατωνικής Ακαδημίας (Αριστοτ. Μεταφυσική), σχολιάζει ότι οι Πυθαγόρειοι ονόμαζαν τους αριθμούς ειδητικούς, ότι δηλαδή οι αριθμοί έχουν σημασία ενδεικτική του είδους, της ποιότητος και όχι μόνον της ποσότητος των όντων.

Ποιός όμως εισήγαγε στην ανθρώπινη διανόηση τη δοξασία ότι οι αριθμοί εκφράζουν ιδέες;

Ο Πρόκλος κάνει μνεία για τον «Ορφικόν ύμνον εις τους αριθμούς» (Προκλ. εις Πλατωνος Πολιτεία ΙΙ 169,25) του οποίου ελάχιστα αποσπάσματα σώζονται σε διάφορους συγγραφείς. Όπως δε φαίνεται από τα σχόλια των συγγραφέων, πρώτος ο Ορφεύς αντιστοίχισε νοητές αρχές και αριθμούς αναγνωρίζοντας ότι με τους αριθμούς και τις ιδιότητές τους μπορεί να εκφράσει τις άρρητες πνευματικές αρχές.

Ο Συριανός γράφει χαρακτηριστικά, ότι οι Πυθαγόρειοι παρέλαβαν από τον Ορφέα τις θεολογικές αρχές των νοητών και νοερών αριθμών, τις επεξέτειναν στο μέγιστο και εξέφρασαν την κυριαρχία τους μέχρι και στα αισθητά αντικείμενα, είχαν δε πρόχειρο το απόφθεγμα «τα πάντα μοιάζουν σε αριθμό».

Ο Νεοπλατωνικός Ιάμβλιχος, στο πλήρες και συνοπτικό σύγγραμμά τους «Θεολογούμενα της Αριθμητικής», αποκαλύπτει τη μυστική σημασία των αριθμών.

Ερευνώντας κάποιος τους αρχαίους συγγραφείς για τη σημασία των αριθμών από το 1 έως το 10 καταγράφει τα εξής:

Μονάς (εκ του μένειν)

Κατά τον Ιωάννη τον Λυδό, ο Ορφεύς, αποκαλεί τον αριθμό 1 Αγυιέα δηλαδή αδιαίρετον. Αγυιεύς, ήταν ένα από τα επίθετα του Απόλλωνος. 

Επίσης ο Πλούταρχος και ο Πλωτίνος αναφέρουν ότι ο Πυθαγόρας ονόμαζε τη μονάδα Απόλλωνα.

Ακόμη ο Ιωάννης ο Λυδός αναφέρει, ότι ο Πυθαγόρας αποκαλούσε τη Μονάδα Υπεριονίδη, επίθετο και αυτό του Απόλλωνα. 

Ο Νικόμαχος ο Γερασηνός διαβεβαιώνει, ότι ο θεός προσαρμόζεται προς τη Μονάδα, διότι υπάρχουν εν σπέρματι όλα τα όντα στη Φύση όπως αυτή στον Αριθμό.

Ο Φώτιος (κατά Νικομάχου) μας πληροφορεί, ότι οι Πυθαγόρειοι τη Μονάδα την αποκαλούσαν Νου.

Ο Αριστοτέλης και ο Αρχύτας την ονόμαζαν αρενόθηλυ, ο Ιάμβλιχος αίτιο της αλήθειας, ο Πρόκλος (Πλατ. Θεολογία) την ονόμαζε Ζεύς, ενώ ο Εμπεδοκλής, ο Παρμενίδης και ο Σιμπλίκιος (Περί Ουρανού), Εστίαν ή πυρ εν τω κέντρω της Γής. 

Τέλος, ο Ησύχιος αποκαλεί τη Μονάδα Πολυώνυμο, δηλαδή ότι είναι τα πάντα προ των πάντων.

Δυάς (εκ του διιέναι, δηλαδή διαπερνάν και εκ του διαπορεύεσθαι δηλαδή διαβαίνειν)

Ο Πλούταρχος αναφέρει, ότι ο Πυθαγόρας την αποκαλούσε Άρτεμις.

Ο Νεοπλατωνικός φιλόσοφος Ανατόλιος, διδάσκαλος του Ιάμβλιχου τη Δυάδα ονόμαζε κίνηση, γένεση, μεταβολή, διαίρεση.

Ο Πλάτων (Θεαίτητος) την ονόμαζε ύλη.

Ο Ιάμβλιχος Φύση, ο Νικόμαχος αίτιο της ανομοιότητος, ο Σιμπλίκιος χάος, ο Πρόκλος έρως.

Τέλος ο Συριανός αναφέρεται, ότι οι Πυθαγόρειοι αποκαλούσαν τη Δυάδα, Τόλμη, επειδή πρώτα αυτή αποχωρίσθη από τη Μονάδα.

Τριάς

Κατά τον Πλούταρχο, οι Πυθαγόρειοι παρομοίαζαν την Τριάδα με τον Άρη.

Ο Ερμείας (Ερμείας εις Πλατ. Φαίδρον), τον ονόμαζε τέλειο αριθμό διότι η Τριάς περιλαμβάνει την αρχή, το μέσο και το τέλος.

Ο Ιωάννης ο Λυδός θεωρούσε, ότι η Τριάς άρχει δε όλους τους αριθμούς, φέροντας ως παράδειγμα την Ορφική αντίληψη για τις τρεις πρώτες αρχές της γεννήσεως, δηλαδή το ουράνιο, το επίγειο και εκείνο που υπάρχει μεταξύ τους.

Κατά τον Ανατόλιο επίσης είναι ο πρώτος τέλειος αριθμός και ονόμαζε την Τριάδα, πλήρης.

Κατά το Νικόμαχο η Τριάδα εκφράζει τη φιλία, την ειρήνη, την αρμονία, την ομόνοια και το γάμο, ενώ κατά τον Ιάμβλιχο, τη φρόνηση και τη σύνεση.

Ο Φώτιος (κατά Νικομάχου) αναφέρεται, ότι οι Πυθαγόρειοι θεωρούσαν την Τριάδα την αιτία της συμβουλής, της νόησης, της γέννησης, ως διδασκάλισσα της μουσικής, και ως διδάσκουσα τη γεωμετρία και την αστρονομία.

Ο Αριστοτέλης θεωρεί (Περί Ουρανού), ότι η Τριάς είναι το αίτιον της αναλογίας διότι εκφράζει την αρχή, το μέσον και το τέλος.

Τέλος ο Πρόκλος αποκαλεί την Τριάδα, «τον πρώτο ενεργεία περιττό αριθμό» διότι ο αριθμός αυξάνεται περισσότερο δια πολλαπλασιασμού ή δια προσθέσεως.

Τετράς

Κατά τον Πλούταρχο, αναπαραστά τον Ερμή, ενώ Πρόκλος (Προκλ. εις Πολιτ.) ονομάζει το θεό τετραυγέα, τετρακέρατον. 

Ο Ερμείας αναφέρει, ότι ο Φάνης είναι Τετράς, ενώ ο Ορφέας θεωρεί ότι είναι το αίτιο της δημιουργίας. Ο Ολυμπιόδωρος επισφραγγίζει την αντίληψη αυτή με την αναφορά του στα τέσσερα στοιχεία, πυρ, αήρ, ύδωρ και γη (Ολυμπ.εις Πλατ.Φαιδ.).

Στη συνέχεια ο Αριστοτέλης διέκρινε τα τέσσερα παράγωγά τους, δηλαδή, το θερμό, το ψυχρό, το υγρό και το ξηρό.

Ο Πυθαγόρας (Περί Θεών), αντιλαμβάνεται τέσσερις κλίμακες προς τη κατάκτηση της σοφίας: την αριθμητική, τη φυσική, τη γεωμετρία και την αστρονομία.

Ο Εμπεδοκλής και ο Πυθαγόρας θεωρούσαν ιερή την Τετρακτύ διότι προστιθέμενη οι τέσσερεις πρώτοι αριθμοί 1+2+3+4 αθροίζουν τη Δεκάδα.

Ο Ιάμβλιχος παρατηρεί τις τέσσερεις εποχές του έτους, τις τέσσερεις βασικές αρετές και τους τέσσερεις ορίζοντες, ενώ ο Φιλόλαος (Περί Φύσεως) αναφέρει τις τέσσερεις αρχές του λογικού Ζώου, ήτοι τον εγκέφαλο, την καρδιά, τον ομφαλό και το γεννητικό όργανο.

Οι Πυθαγόρειοι ακόμα ονόμαζαν την Τετράδα, Κλειδούχο της Φύσεως, ο Ανατόλιος Δικαιοσύνη και ο Ιπποκράτης θεωρούσε, ότι η Τετράς μαζί με την Επτάδα συμμετέχουν σε όλη την κίνηση του Σύμπαντος.

Πεντάς

Κατά τον Πλούταρχο αναπαριστά το θεό Δία.

Κατά τον Πλάτωνα πέντε είναι το στερεά σχήματα: η πυραμίς, ο κύβος, το οκτάεδρο, το δωδεκάεδρο και το εικοσάεδρο.

Κατά τον Ανατόλιο η Πεντάς πρώτη περιέλαβε τις αρχέτυπες μορφές όλων των αριθμών, δηλαδή του 2 τον πρώτο άρτιο και του 3 του πρώτου περιττού.

Ο Νικόμαχος ο Γερασηνός αποκάλεσε τη Πεντάδα πρόνοια, ενώ ο Ιάμβλιχος νέμεσις.

Ο Μέγυλλος στο (Περί Αριθμών) έργο του ονομάζει την Πεντάδα τροποποίηση και αφιλονεικία.

Τέλος, πέντε είναι οι πλανήτες εκτός του Ήλιου και της Σελήνης, πέντε τα δάκτυλα, πέντε οι αισθήσεις (όραση, ακοή, όσφρηση, γεύση και αφή) και πέντε οι παράλληλοι κύκλοι στον ουρανό, ήτοι ο ισημερινός, ο θερινός, ο χειμερινός, ο αρκτικός και ο ανταρκτικός.

Εξάς

Κατά τον Πλούταρχο την Εξάδα ο Πυθαγόρας την ονόμαζε Αφροδίτη, ωραιότητα και αρμονία.

Κατά τον Ιάμβλιχο, οι Πυθαγόρειοι ονόμαζαν την Εξάδα Ολομέλεια όπως και ο Ορφεύς, επειδή, το παν καθ’ ολοκληρία σύμφωνα με αυτήν έχει διαμερισθεί και αρμονικά υπάρχει.

Επίσης ο Πυθαγόρας την αποκαλούσε ένωση και ο Ορφεύς (σύμφωνα με τον Ιωάννη τον Λυδό) «γεννού ίλεως ένδοξε αριθμέ, πατέρα θεών, πατέρα ανθρώπων».

O Ανατόλιος θεωρεί την Εξάδα, τον πρώτο τέλειο αριθμό, διότι μετρείται δια των μερών της, εφ’ όσον αποτελείται από τη μονάδα, τη δυάδα και την τριάδα.

Τέλος, ο Πλάτων και ο Αρισταίος, ο Πυθαγόρειος συσχέτιζαν την εξάδα με τη ψυχή και την αρμονία.

Επτάς

Κατά τον Πλούταρχο οι Πυθαγόρειοι απεικόνιζαν στην Επτάδα την Αθηνά.

Ο Νικόμαχος ο Γερασινός την ονόμαζε Αγέλη δηλαδή ομάς, ο Ιάμβλιχος ως σεβασμία, από τη σεπτάδα.

Ο Πρόκλος (Προκλ. εις Πλατ. Τιμ) αναφέρει, ότι «η Μονάς και η Επτάς είναι νοεροί αριθμοί και η μεν Μονάς είναι ακριβώς ο νούς, η δε Επτάς είναι το φως του νου. Γι αυτό και ο νους του Κόσμου είναι «μοναδικός και εβδομαδικός», όπως λέγει ο Ορφεύς. 

Ο Ανατόλιος ονομάζει τον Επτά Αμήτωρ γιατί δεν προκύπτει εκ του διαπλασιασμού ή πολλαπλασιαμού άλλου αριθμού.

Ο Ιάμβλιχος τον ονομάζει παρθένο και τελεσφόρο.

Ο Ιπποκράτης αναφέρει τις επτά περιόδους της ζωής του ανθρώπου: νήπιο, παιδί, έφηβος, νέος, ενήλικος, μεσήλικας και γέρων.

Επτά είναι οι μέρες της εβδομάδος. Επτά οι κινήσεις: πάνω, κάτω, εμπρός, πίσω, δεξιά, αριστερά και κυκλικά. Επτά οπές έχει το ανθρώπινο σώμα: 2 οθφαλμοί, 2 ώτα, 2 ρώθωνες και στόμα. Επτά είναι τα φωνήεντα της αλφαβήτου κ.λ.π.

Ιδιαιτέρως, σε θέματα ιατρικής είχαν ασχοληθεί με πολλές Επτάδες στο ανθρώπινο σώμα ο Ιπποκράτης, ο Στράτων ο Περιπατητικός και ο Διοκλής ο Καρύστιος.

Για τους Πυθαγόρειους ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο αριθμός 28 που του αποκαλούσαν τέλειο γιατί είναι το άθροισμα των αριθμών από το 1 έως το 7, αλλά και πολλαπλάσιος του 7.

Το ενδιαφέρον εγίνετο μεγαλύτερο με τη περίοδο της Σελήνης που αποτελείται από 28 ημέρες και από τις τέσσερις φάσεις της, που η κάθε μία διαρκεί 7 ημέρες (4Χ7=28).

Οκτάς 

Κατά τον Πλούταρχο, οι Πυθαγόρειοι καλούσαν τον 8, Ασφάλειος Ποσειδών. 

Επίσης κατά τον Ιάμβλιχο, η οκτάδα εκφράζει την ασφάλεια και κατά το Φιλόλαο τον έρωτα, τη φιλία, τη σκέψη και τη φαντασία.

Άξιον σημειώσεως είναι οι παρατηρήσει για τις 8 σφαίρες του Αλεξανδρινού αστροφυσικού και μαθηματικού Ερατοσθένη.

Εννεάς

Κατά τον Πλούταρχο οι Πυθαγόρειοι ονόμαζαν την Εννεάδα Περσεφόνη.

Κατά τον Ιάμβλιχο, ο Ορφεύς και Πυθαγόρας την ονόμαζαν Κουρήτιδα ή Κόρη.

Επίσης ο Πρόκλος συσχετίζει την Εννεάδα με την Κουρητική Τάξη (Προκλ. θεολοφ.Πλάτων).

Ο Εννέα είναι ο μεγαλύτερος εντός της δεκάδος αριθμός και το τέλος μιας σειράς. Η λέξη ετυμολογικώς φαίνεται ότι αναφέρεται στην ενάδα (μονάδα) διότι συμπάσχει, με αυτήν και κρατεί το άλλο άκρο (της δεκάδος), έτσι έχει ονομασθεί εννεάς ως εάν να είναι ενάς κατά παραγωγή από τον 1 εντός του οποίου ενός, τα πάντα περιέχονται.

Ενδιαφέρον είναι ότι οι Μούσες ήταν εννέα.

Δεκάς

Ο Πλούταρχος αναφέρει, ότι ο Πυθαγόρας αποκαλούσε τη Δεκάδα Παντέλεια.

Κατά τον Ιάμβλιχο (Θεολ.Αριθ.), οι Πυθαγόρειοι την ονόμαζαν Κόσμο, Ουρανό, Πάνα, Ειμαρμένη, Αιώνα, Κράτος, Ανάγκη κ.λ.π.

Κατά τον Ανατόλιο ονομάζεται κράτος και παντέλεια, διότι ο 10 περιέχει μέσα του πάσα δύναμη τόσο του άρτιου, όσο και του περιττού αριθμού, γιατί ο 10 γεννάται κατόπιν πολλαπλασιασμού αρτίου και περιττού αριθμού δηλαδή 2Χ5=10.

Ο Συριανός (Συριαν. εις Αριστ. Μεταφ.) παραθέτει τον «Ορφικό ύμνο για τον αριθμό» που αναφέρεται στη Δεκάδα και τη σχέση της με τη Μονάδα και την Τετράδα που αξίζει να αναφερθεί: «από το άδυτο της αμίαντης μονάδος μπορεί κανείς να φτάσει στην πανίερη τετράδα, η οποία γέννησε τη μητέρα των πάντων που δέχεται τα πάντα, τη σεβαστή που έθεσε όρια περί τα πάντα, την αμετάτρεπτη και ακαταπόνητη, Δεκάδα ιερή αποκαλούν αυτή και οι αθάνατοι θεοί και οι γεννημένοι στη γη άνθρωποι».

Ο τρόπος με τον οποίο προκύπτει η Δεκάς από την Τετράδα δεν είναι άλλος από το άθροισμα 1+2+3+4=10, την ιερή τετρακτύ, των Πυθαγορείων, η οποία είναι Ορφικής προελεύσεως.

Η σημασία της δεκάδος είναι γνωστή ως η βάση του αριθμητικού μας συστήματος. Φαίνεται δε ότι το δεκαδικό σύστημα ακολουθούσαν και οι Ορφικοί, γιατί λέγεται πως ο Ορφέας ονόμαζε τη Δεκάδα «κλαδούχον», γιατί ως κλάδοι οι αριθμοί φυτρώνουν από αυτήν.

Ανακεφαλαιώνοντας

Η Μονάς είναι ο Θεός, ο Νους, η Ενέργεια από την οποία προήλθε το παν.

Η Δυάς είναι η Ύλη αποτελούμενη από ύδωρ και γη, συμβολίζει δε την αντίθεση.

Η Τριάς είναι ο Χρόνος, ήτοι το παρελθόν, το παρόν, το μέλλον και ο νόμος τη εκδηλώσεως.

Η Τετράς είναι ο Χώρος και ο Νόμος (η τάξη ή το θεμέλιο) του Κόσμου.

Το Πέντε συμβολίζει τη Ζωή στα έμβια όντα.

Το Έξη συμβολίζει τη Ψυχή στον ουρανό και επίγειο κόσμο.

Το Επτά παριστά το Νόμο της αναπτύξεως ή εξελίξεως.

Το Οκτώ συμβολίζει τον Ισορροπία.

Το Εννέα τον Περιορισμό και την Τελείωση.

Το Δέκα την Επανένωση και την Ολοκλήρωση.

Φίλοι μου, η λέξη αριθμός προέρχεται από το ρήμα αραρίσκω που σημαίνει συναρμόζω. Ως ερευνητής του θέματος αυτού, κατερχόμενος στις αρχαίες πηγές προσπάθησα να συναρμόσω τους αρχαίους συγγραφείς για τη μυστική σημασία των αριθμών η οποία θεωρεί:Ότι οι αριθμοί αποτελούν το θεμέλιο κάθε γνώσης για την γένεση και ανάπτυξη των όντων, καθώς και το κλειδί για την κατανόηση του Κόσμου, που «εγένετο κατ’ αριθμό» και όχι «υπό τον αριθμό», σύμφωνα με τον Πυθαγόρα.

Ο δε Υιός της Καλλιόπης στο Όρος Παγγαίον είπε: «Η ουσία του αριθμού είναι μεν αρχή προνοούσα για ολόκληρο τον Ουρανό και τη Γη και τη μεταξύ τους φύση, Επιπλέον δε και η απαρχή της υπάρξεως και των θείων και των θεών και των δαιμόνων». (Ιαμβλ. Βιος Πυθαγ. 146-147.44,Τ.249).

Συντάκτης: Κ.Η.

πηγή-mythagogia

Διαβάστε περισσότερα... »