Ακολουθήστε μας στο Facebook
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΕΟΡΤΕΣ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΕΟΡΤΕΣ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Παρασκευή 1 Ιανουαρίου 2021
Κυριακή 10 Μαΐου 2015
Τιμώντας την Μάνα
2η Κυριακή του Μάη σήμερα
και η Γιορτή της Μάνας λένε πως είναι
Δεν θα ψάξω γιατί και πώς καθιερώθηκε, λένε όμως, ότι εχει και αρχαιοελληνικές ρίζες…
Πάντως η Μέρα αυτή δίνει την ευκαιρία στην σκέψη να ταξιδέψει σε πρόσωπα πολύ αγαπημένα, ιδίως μάλιστα αν αυτά τυγχάνει να μην είναι κοντά ΜΑΣ.
Το δικό μου το μυαλό πάει πρώτα και κύρια στην ΜΑΝΑ ΜΟΥ, μια άοκνη [και για δεκάδες χρόνια] Αγρότισσα και μετά Εργάτρια/Καμαριέρα στα ξενοδοχεία, πουευτύχησε να γεννήσει 8(!) παιδιά!
Όπου να ‘στε [σε 2-3 χρόνια] θα φτάσει τα 80! Να ‘ναι καλά να ΤΗΝ χαιρόμαστε και να ΜΑΣ χαίρεται!
Τιμή κι εκτίμηση ΤΗΣ αξίζουν!!!
Ο νους όμως πάει κι αλλού… Και σ’ άλλες Μάνες και Μανούλες, τόσο τού περίγυρου ΜΑΣ, όσο κι από μέρη μακρινά. Μάνες ως επί το πλείστον ταλαιπωρημένες που βρίσκονται σ’ ένα διαρκή αγώνα να σώσουν [σε τόπους κακοτράχαλους] τα Παιδιά τους,
να τ’ αναγιώσουν κουβαλώντας τα μαζί τους ακόμα και στη δουλειά,
να κρατήσουν την Οικογένεια τους και να τους προσφέρουν Ό,ΤΙ καλύτερο και να χαίρονται με τις χαρές και τις επιτυχίες τους
Ανείπωτος κι απερίγραπτος ο πόνος που νοιώθει η ΜΑΝΑ για τον χαμό του σπλάχνου της. Βαθειά χαραγμένη στο νου μου η εικόνα της Μάνας που θρηνεί το νεκρό παιδί της [τον Μάη του 1936] από την οποία εμπνεύστηκε κι οΓιάννης Ρίτσος τον “Επιτάφιο” του…
Αποτυπωμένες ανεξίτηλα στις θύμησες μου θα παραμείνουν εικόνες τραγικές με Μάνες να κλαίνε τα χαμένα παιδιά τους ή να αγωνιούν γι’ αυτά [κυρίως από το 1974]… Πάντως δε μπορούμε να μην κάνουμε μνεία στον ατελείωτο Γολγοθά των απανταχού Μανάδων των Αγνοούμενων]…
Για πάντα θα θυμάμαι τη δική ΜΟΥ ΜΑΝΑ να γεννά, [στο σπίτι], μέσα σε πόνους αβάσταχτους και ουρλιαχτά [όταν εγώ ήμουν σχεδόν στα 4(!) μου] το τρίτο στη σειρά παιδί της οικογένειας [και αδελφό μου], ή την αγωνία της για την υγεία δύο εκ των αδελφιών μου όταν αυτοί, σε πολύ μικρές ηλικίες [στα έξι με οχτώ τους], είχαν σοβαρά ατυχήματα…
Φυσικά δεν έχει λείψει ΠΟΤΕ [ούτε και σήμερα] η έγνοια της για το τι κάνουμε, πώς είμαστε κι αν περνάμε καλά, αν έχουμε δουλειά, αν τα βγάζουμε πέρα…
Θα θυμάμαι όμως για πάντα και την εικόνα μιας άλλης Μάνας [που ‘χει περίπου τα χρόνια της δικιάς μου Μάνας], όταν πριν κάποια χρόνια περνώντας με τ’ αυτοκίνητο μου από ένα δρόμο [σε χωριό στην περιοχή των Κοκκινοχωρίων], την είδα να τρέχει αλαφιασμένη στο δρόμο, αν τραβά τα μαλλιά της και να φωνάζει σποραδικά [προφανώς προς τις γειτόνισσες της], «Βουράτε, ραα κοπελλούες, πεθανίσκει ο γιος μου ίνταμ μου να κάμω»!
Κατεβαίνοντας από τ’ αυτοκίνητο μου και μπαίνοντας σε μια κάμαρη στο σπίτι της Γυναίκας [όπου στο μεταξύ είχε μαζευτεί κόσμος] βρέθηκα μπροστά σ’ ένα νέο άνθρωπο [κάπου στα 35-40] ξαπλωμένο στο κρεβάτι που πέθαινε – ροχάλιζε επιθανάτια!
Από τη θύμιση μου όμως, δεν θα φύγει ούτε η τραγική φιγούρα της Νύφης μου [της γυναίκας του αδελφού μου] κατά την ώρα της ταφής της εννιάχρονης κόρης τους που πέθανε από καρκίνο πριν καμιά δεκαετία! [Την αγαπούσε πολύ ο καλός Θεούλης και την έκανε άγγελο και την πήρε κοντά του!]…
**********************************
Να σημειώσω ότι το μητρικό ένστικτο και τα μητρικά αισθήματα [της έμφυτης αγάπης κι αφοσίωσης στα παιδιά] και οι μητρικές ευαισθησίες και έγνοιες χαρακτηρίζουν και τον ζωικό κόσμο, δεν είναι προνόμιο των ανθρώπων.
Θυμάμαι τις κουέλλες [προβατίνες] και τις αίγιες εκεί στη μάντρα να βελάζουν θλιμμένα για μέρες και να ψάχνουν τα μικρά τους [αρνιά ή ρίφκια] όταν τα τελευταία τα είχαμε απομακρύνει [για διάφορους λόγους] από κοντά τους.
...
Επίσης πώς τα πουλιά [τα πεζούνια, τα χελιδόνια, οι στρούφοι] ταΐζουν τα μικρά τους,
Ή πως τα κλωσσόπουλα [κοτοπουλλάκια, ή χηνόπουλα] ακλουθούν τη μαμά τους.
Ακόμη και τ’ άγρια θηρία της ζούγκλας έχουν μητρικά αισθήματα…
*********************************
Δεν θα μπορούσα να κλείσω αυτή την ανάρτηση χωρίς να κάνω έστω και ακροθιγώς μνεία στο βιβλίο του Μαξίμ Γκόρκι “Η Μάνα” και στο θεατρικό έργο του Μπρεχτ “Μάνα Κουράγιο”…
πηγή-lefterianews (επιλογή)
Η σκοτεινή ιστορία, πίσω από την "Ημέρα της Μητέρας"
H ιστορία της γυναίκας που αρχικά πάλεψε για αυτή τη γιορτή, για να της εναντιωθεί αργότερα
Με την Ημέρα της Μητέρας να κλείνει φέτος τα 101χρόνια από την πρώτη φορά του εορτασμού της, η γιορτή παραμένει κυρίως γνωστή ως μια αφορμή για δώρα, εκδηλώσεις αγάπης και συναισθηματικά ξεσπάσματα.
Η αλήθεια όμως είναι πως η γιορτή αυτή έχει πολύ πιο μελαγχολικές ρίζες.
Η αλήθεια όμως είναι πως η γιορτή αυτή έχει πολύ πιο μελαγχολικές ρίζες.
Ξεκίνησε σαν μέρα μνήμης και πένθους των γυναικών που είχαν χάσει τα παιδιά τους στο πόλεμο και υπενθύμιζε πως υπήρχε πολύ και σκληρή δουλειά να γίνει για την ειρήνη. Όταν η επέτειος άρχισε να παίρνει εμπορικό χαρακτήρα, η μεγαλύτερη υποστηρίκτριά της Αnna Jarvis, έκανε τα πάντα για να το πολεμήσει καταλήγοντας να πεθάνει μόνη και απένταρη σε ένα σανατόριο.
H Anna ποτέ δεν απέκτησε δικά της παιδιά, αλλά ο θάνατος της μητέρας της το 1905 την ενέπνευσε να οργανώσει τους πρώτους εορτασμούς της Μέρας της Μητέρας το 1908. Όλα ξεκίνησαν στη δεκαετία του 1850, όταν η μητέρα της Anna ξεκίνησε μαζί με άλλες γυναίκες της δυτικής Βιρτζίνια να διοργανώνει ομάδες εθελοντισμού.
Η πρώτη «Ημέρα της Μητέρας» ήταν αφιερωμένη στη βελτίωση των συνθηκών υγιεινής και την προσπάθεια μείωσης της βρεφικής θνησιμότητας με την καταπολέμηση των ασθενειών και τον περιορισμό της μόλυνσης του γάλακτος. Σύμφωνα με την ιστορικό Katharine Antolini του Wesleyan College οι γυναίκες φρόντιζαν και τους τραυματισμένους στρατιώτες και από τα δύο μέτωπα του αμερικανικού εμφυλίου πολέμου (1861-1865) .
Στα μεταπολεμικά χρόνια η Jarvis και οι υπόλοιπες γυναίκες οργάνωναν πικνίκ ‘Φιλίας’ και συμβολικές εκδηλώσεις με μηνύματα γύρω από την ειρήνη και τη συμφιλίωση των δύο πλευρών. Περίπου εκείνη την εποχή η Julia Ward Howe, γνωστή για τη σύνθεση του "Ύμνου μάχης για τη Δημοκρατία" συνέταξε τη Διακήρυξη για τη Γιορτή της Μητέρας καλώντας τις γυναίκες να αναλάβουν ενεργό πολιτικό ρόλο στην προώθηση της ειρήνης. Όμως κυρίως υπεύθυνη για αυτό που ονομάζουμε σήμερα «Ημέρα της Μητέρας» ήταν η κόρη της, Anna– η οποία θα περνούσε το μεγαλύτερο μέρος της μετέπειτα ζωής της αγωνιζόμενη αυτό που τελικά κατέληξε να είναι.
H Anna ποτέ δεν απέκτησε δικά της παιδιά, αλλά ο θάνατος της μητέρας της το 1905 την ενέπνευσε να οργανώσει τους πρώτους εορτασμούς της Μέρας της Μητέρας το 1908.
Στις 10 Μαΐου εκείνης της χρονιάς, οικογένειες συγκεντρώθηκαν σε εκδηλώσεις στη γενέτειρα της Jarvis στο Grafton της West Virginia – μια εκκλησία που τώρα έχει μετονομαστεί σε Διεθνή Βωμό της Ημέρας της Γυναίκας – καθώς και στη Φιλαδέλφεια, όπου η Jarvis ζούσε εκείνη την εποχή, και σε πολλές άλλες πόλεις. Σε μεγάλο βαθμό κυρίως μέσω των προσπαθειών της Jarvis, η "Ημέρα της Μητέρας" άρχισε να γιορτάζεται σε περισσότερες πόλεις, μέχρι που ο πρόεδρος των ΗΠΑ Woodrow Wilson το 1914 καθιέρωσε επίσημα την δεύτερη Κυριακή του Μαΐου.
«Για την Jarvis ήταν η μέρα που πήγαινες σπίτι για να περάσεις χρόνο με τη μητέρα σου και να την ευχαριστήσεις για όσα έκανε», έγραψε η Wesleyan Antolini από τη Δυτική Βιρτζίνια στη διδακτορική της διατριβή με τίτλο «Γιορτάζοντας τη Μητρότητα:
η Anna Jarvis και η υπεράσπιση της Ημέρας της Μητέρας της».
«Δεν έγινε για να εορταστούν όλες οι μητέρες. Ήταν για να εορταστεί η καλύτερη μητέρα που έχετε γνωρίσει ποτέ – η δική σου μητέρα – ως γιος ή ως κόρη.»
Γι’ αυτό η Jarvis επέμενε στον ενικό αριθμό «Mother’s Day» και όχι στον πληθυντικό «Mothers’ Day», εξηγεί η Antolini.
Γι’ αυτό η Jarvis επέμενε στον ενικό αριθμό «Mother’s Day» και όχι στον πληθυντικό «Mothers’ Day», εξηγεί η Antolini.
Όμως η επιτυχία της Jarvis σύντομα μετατράπηκε σε αποτυχία, τουλάχιστον στα δικά της μάτια. Η αρχική ιδέα της Anna Jarvis σύντομα μετατράπηκε σε χρυσωρυχείο για το εμπόριο, με επίκεντρο την αγορά λουλουδιών, γλυκισμάτων και ευχετήριων καρτών – μια εξέλιξη που ενόχλησε την Jarvis βαθιά. Έβαλε στόχο να αφιερώσει την αρκετά μεγάλη κληρονομιά της για να επιστρέψει τη "Ημέρα της Μητέρας" στις αρχικές της ρίζες.
Ενσωματώθηκε στην Παγκόσμια Ένωση της Ημέρας της Μητέρας και προσπάθησε να ανακτήσει κάποιο έλεγχο της γιορτής.
Ενσωματώθηκε στην Παγκόσμια Ένωση της Ημέρας της Μητέρας και προσπάθησε να ανακτήσει κάποιο έλεγχο της γιορτής.
Οργάνωσε μποϊκοτάζ, απείλησε με μηνύσεις, επιτέθηκε ακόμα και στην Πρώτη Κυρία των ΗΠΑ, Eleanor Roosevelt, επειδή χρησιμοποίησε την Ημέρα της Μητέρας για να αντλήσει κεφάλαια για φιλανθρωπίες. «Το 1923 εισέβαλε σε ένα συνέδριο εμπόρων ζαχαροπλαστικής στη Φιλαδέλφεια», είπε η Antolini. Μια παρόμοια διαμαρτυρία συνέβη δύο χρόνια αργότερα.
«Οι Μητέρες του Αμερικανικού Πολέμου», μια οργάνωση που υπάρχει ακόμα, χρησιμοποίησαν την Ημέρα της Μητέρας για να συγκεντρώσουν κεφάλαιο και κάθε χρόνο πουλούσαν γαρίφαλα. Η Anna αγανακτούσε, οπότε το 1925 εισέβαλε σε ένα συνέδριο που έγινε στη Φιλαδέλφεια και τελικά συνελήφθη για διατάραξη της κοινής ησυχίας.»
«Οι Μητέρες του Αμερικανικού Πολέμου», μια οργάνωση που υπάρχει ακόμα, χρησιμοποίησαν την Ημέρα της Μητέρας για να συγκεντρώσουν κεφάλαιο και κάθε χρόνο πουλούσαν γαρίφαλα. Η Anna αγανακτούσε, οπότε το 1925 εισέβαλε σε ένα συνέδριο που έγινε στη Φιλαδέλφεια και τελικά συνελήφθη για διατάραξη της κοινής ησυχίας.»
Οι πυρετώδεις προσπάθειες της Jarvis συνεχίστηκαν τουλάχιστον μέχρι τις αρχές του 1940
Το 1948 πέθανε σε ηλικία 84 ετών σε ένα σανατόριο της Φιλαδέλφεια. «Αυτή η γυναίκα, που πέθανε απένταρη σε ένα σανατόριο σε κατάσταση άνοιας, ήταν μια γυναίκα που θα μπορούσε να είχε ωφεληθεί από την "Ημέρα της Γυναίκας", αν το ήθελε», είπε η Antolini.
«Αλλά εναντιώθηκε σε όσους το έκαναν, και αυτό της κόστισε τα πάντα, οικονομικά και σωματικά.» Σήμερα, φυσικά, η Ημέρα της Μητέρας συνεχίζει να είναι μια ημέρα καταναλωτισμού. Σύμφωνα με την Εθνική Ομοσπονδία Λιανικού Εμπορίου οι Αμερικάνοι θα ξοδέψουν κατά μέσο όρο 168,94 δολάρια. Οι συνολικές δαπάνες αναμένεται να φτάσουν τα 19.9 δισεκατομμύρια δολάρια.
«Αλλά εναντιώθηκε σε όσους το έκαναν, και αυτό της κόστισε τα πάντα, οικονομικά και σωματικά.» Σήμερα, φυσικά, η Ημέρα της Μητέρας συνεχίζει να είναι μια ημέρα καταναλωτισμού. Σύμφωνα με την Εθνική Ομοσπονδία Λιανικού Εμπορίου οι Αμερικάνοι θα ξοδέψουν κατά μέσο όρο 168,94 δολάρια. Οι συνολικές δαπάνες αναμένεται να φτάσουν τα 19.9 δισεκατομμύρια δολάρια.
Μητέρα
Καθημερινά στη ζωή μας έχουμε ανάγκη από κάποια πρότυπα. Πρότυπα όχι θεωρίας αλλάπρότυπα πράξεως. Οι ελπίδες μας, στρέφονται στη γυναίκα - στη Μητέρα - τον βασικό μοχλό τηςκοινωνίας.
Μοναδικό πρότυπο είναι η Υπεραγία Θεοτόκος, η «ευλογημένη εν γυναιξί». Γιατί έζησε τηνεπίγεια ζωή της μέσα στη καθημερινή σιωπή της μητρικής φροντίδας. Έζησε ως Μητέρα,αγάπησε ως Μητέρα, αλλά και πόνεσε ως Μητέρα στις ώρες του Πάθους του Χριστού.
Ο πανέμορφος μακαρισμός προς την Παναγία μας «Μακαριά η γυναίκα που σε γέννησε και σ’ανάθρεψε» (Λουκ. 11, 27), ανήκει σε όλες τις Μητέρες, αυτές πού πέρασαν από αυτόν τον κόσμο,αυτές που ζουν σήμερα, αλλά και αυτές που θα έρθουν στις επόμενες γενιές. Η Μητέρα πούκυοφορεί, η Μητέρα πού τίκτει και θηλάζει, η Μητέρα που ανατρέφει και μεγαλώνει το παιδί της, η Μητέρα που λαχταρά να δει το παιδί της σαν τον Ιησού Χριστό, αυτή η Μητέρα είναι υπέρ-ευλογημένη και πρόσωπο Ιερό.
Έτσι πρέπει να βλέπουμε κι εμείς πάντα τη γυναίκα σαν πρόσωπο ιερό και σεβαστό. Όταν είναικορίτσι να την βλέπουμε σαν την αυριανή Μητέρα, όταν είναι σύζυγος, να την βλέπουμε σαν τησημερινή Μητέρα, όταν είναι γιαγιά, να την βλέπουμε δυο φορές ως Μητέρα. Η γυναίκα σταμάτια μας, είναι πάντα η Μητέρα, το πιο σεπτό και άξιο πρόσωπο στη ζωή μας, πού στη χαράμας και στο πόνο μας, φωνάζουμε το όνομα της.
Όποιος σέβεται τη γυναίκα, τιμά την Παναγία και τη Μητέρα του, όποιος φέρεται άσχημα στηγυναίκα, υβρίζει και αδικεί την Παναγία και την Μητέρα που τον γέννησε. Η γυναίκα δεν είναιυπηρέτρια, ούτε παιχνίδι στα χέρια κανενός, είναι πάντα η Μητέρα - είναι δεν είναι παντρεμένη,έχει δεν έχει παιδιά. Είναι ένα σκεύος εκλογής.
«Ω, πόσο αξιοθαύμαστες είναι οι γυναίκες των χριστιανών», θα ομολογήσει με δέος ο Λιβάνιος, για την μητέρα του μαθητού του Χρυσοστόμου, κατανοώντας τον ρόλο της χριστιανής μάνας στονκόσμο.
Λοιπόν, «δώστε μου, μητέρες Χριστιανές και μπορώ να αναμορφώσω τον κόσμο»!
Η γιορτή της μητέρας στην Ελληνική Μυθολογία και τη σύγχρονη εποχή
Hμέρα της μητέρας
Πρωταρχική αναφορά για γιορτή της μητέρας και της μητρότητας έρχεται από την αρχαία Ελλάδα.
Η μητέρα Γη (Γαία) σύζυγος του Ουρανού είναι η προσωποποίηση της φύσης που γεννά όλο τον κόσμο και λατρεύεται σαν η υπέρτατη θεότητα.
Η λατρεία περνά κατόπι στην κόρη της Ρέα σύζυγο και αδερφή του Κρόνου. Η Ρέα λατρεύεται σαν η “Μητέρα των Θεών” και σαν η πρώτη μητέρα καθώς φαίνεται να είναι η πρώτη που γέννησε με τοκετό και ανάθρεψε τα παιδιά της με μητρικό γάλα. Η αρχαίοι Έλληνες απέδιδαν τιμές στη Ρέα κάθε άνοιξη καθώς ήταν και θεά της γης και της γονιμότητας.
Η γέννηση του Δία
Ενδιαφέρον παρουσιάζει η γέννηση του Δία από την Ρέα όπως παρουσιάζεται από τους αρχαίους συγγραφείς.
Ο Κρόνος άκουσε από τους γονείς του τον Ουρανό και την Γαία να προφητεύουν ότι θα τον εκθρόνιζε ο ίδιος του ο γιος όπως έκανε αυτός τον δικό του πατέρα. Θορυβημένος ο Κρόνος αναγκάζει την Ρέα να του παραδίνει τα νεογέννητα παιδιά τους κι αυτός χωρίς δισταγμό τα καταπίνει ώστε να μη γεννηθούν και να μην κινδυνεύσει ο θρόνος του. Έτσι ο Ποσειδώνας, ο Πλούτωνας, η Εστία, η Δήμητρα και η Ήρα καταλήγουν στο στομάχι του πατέρα τους.
Δίας
Γεμάτη απόγνωση η Ρέα και κουρασμένη από τις συχνές εγκυμοσύνες και χωρίς να έχει γίνει ακόμα μητέρα αποφασίζει να ξεγελάσει τον άσπλαχνο Κρόνο. Έτσι όταν έρχεται η ώρα να γεννήσει τον Δία ζητά βοήθεια από τους γονείς της. Εκείνοι την στέλνουν να γεννήσει το Δία στην Κρήτη. Εκεί στο όρος Ίδη και στη σπηλιά της Δίκτης η Ρέα γεννά τον Δία.
Την ανατροφή του μωρού αναλαμβάνουν οι νύμφες και οι ιερείς Κουρήτες. Οι Κουρήτες, όποτε έκλαιγε ο Δίας, για να μην ακούει ο Κρόνος τα κλάματα του παιδιού χτύπαγαν τα δόρατά τους επάνω στις ασπίδες τους και χόρευαν για να κάνουν θόρυβο. Οι νύμφες τάιζαν το μωρό με το γάλα της κατσίκας της Αμαλθείας που κατά κάποια άλλη εκδοχή ήταν νύμφη.
Η Ρέα επέστρεψε στον άντρα της και όταν ο Κρόνος της ζήτησε το νεογέννητο αυτή τύλιξε με πάνες μια πέτρα και του την έδωσε να την καταπιεί. Μια άλλη εκδοχή λέει πως ο δύσπιστος Κρόνος της ζήτησε να θηλάσει το μωρό και καθώς εκείνη παρίστανε πως θηλάζει έπεσε γάλα από το στήθος της και έτσι δημιουργήθηκαν οι γαλαξίες.
Στη σύγχρονη εποχή
Στη σύγχρονη εποχή, η αμερικανίδα κοινωνική ακτινίστρια Άννα Μαρία Τζάρβις (1864-1948) ήταν αυτή που είχε πρώτη την ιδέα να καθιερωθεί μια ιδιαίτερη ημέρα προς τιμή της μητέρας..
Οι προσπάθειές της ευοδώθηκαν τελικά στις 9 Μάιου του 1914, όταν ο τότε Αμερικανός πρόεδρος Γούντροου Ουίλσον, υπέγραψε προκήρυξη, σύμφωνα με την οποία η Ημέρα της Μητέρας καθιερωνόταν ως εθνική εορτή τη δεύτερη Κυριακή του Μαΐου.
Έκτοτε, πολλές χώρες, συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας, γιορτάζουν την Παγκόσμια Ημέρα της Μητέρας τη δεύτερη Κυριακή του Μαΐου.
H Τζάρβις επέλεξε το λευκό γαρύφαλο ως το λουλούδι-σύμβολο της Ημέρας της Μητέρας, επειδή το «το λευκό του χρώμα συμβολίζει την αλήθεια, την αγνότητα και την φιλευσπλαχνία της μητρικής αγάπης· το άρωμά του, την μνήμη και τις προσευχές της».
Παρά τις αντιδράσεις της εμπνεύστριάς της, η Ημέρα της Μητέρας γρήγορα εμπορικοποιήθηκε από την βιομηχανία των λουλουδιών, που βρήκε μια “θεόσταλτη”ευκαιρία να αυξήσει τους τζίρους της.
Τετάρτη 16 Απριλίου 2014
Ὑπαρξιακό θέμα οἱ γιορτές
Τό θέμα ὅμως τῶν ἑορτῶν εἶναι ὑπαρξιακό, καθώς ὁ ὑγιής ψυχικά ἄνθρωπος αἰσθάνεται τήν ἀνάγκη νά ἑορτάσει. Οἱ ἀρχαῖοι πρόγονοί μας εἶχαν συνειδητοποιήσει ὅτι «βίος ἀνεόρταστος μακρὰ ὁδὸς ἀπανδόχευτος» (Δημόκριτος, παρά Στοβαίῳ 154,38).
Κάθε κοινωνία -ἀκόμη καί οἱ ἀθεϊστικές καί οἱ πρωτόγονες- καί κάθε πολιτισμός σφραγίζεται ἀπό τίς δικές του γιορτές, οἱ ὁποῖες ἀποτελοῦν τά στοιχεῖα τῆς ταυτότητάς του καί τόν κοινωνικό του «καθρέπτη». Συνιστοῦν ἀναπόσπαστο κομμάτι στόν ἄξονα ἐργασίας καί ἀνάπαυσης τοῦ ἀνθρώπου καί μορφή ἀντίστασης στόν ἐργασιακό ὁλοκληρωτισμό, πού κατεδαφίζει τά πάντα.
Ἡ νέα τάξη πραγμάτων προφανῶς δέν λαμβάνει ὑπ’ ὄψη της ὅτι ὁ ἄνθρωπος εἶναι «ἑορταστικόν ὂν» καί συνεπῶς δέν μπορεῖ νά ζήσει χωρίς γιορτές καί διακοπές. Ὡστόσο, ὁ ἀντιεορταστικός πόλεμος ἀποδεικνύει ὅτι οἱ γιορτές δύσκολα μποροῦν νά ξερριζωθοῦν καί νά ἐξαφανιστοῦν ἀπό τή ζωή τοῦ ἀνθρώπου. Κοινωνική ζωή χωρίς γιορτές εἶναι ζωή φτωχή, ἐπίπεδη, ἄοσμη, ἄχρωμη καί ἀνούσια.
Στίς μέρες μας, μέσα στό γενικότερο κλίμα τῆς ἐκκοσμίκευσης καί τῆς ἀπαξίωσης τῆς παράδοσής μας, αὐξάνονται οἱ κοσμικές γιορτές καί προσπαθοῦν νά ἐκτοπίσουν καί νά ἀντικαταστήσουν τίς χριστιανικές.
Σέ μιά κοινωνία ὅπου ἡ λήθη ἀπειλεῖ νά ξεθωριάσει τίς μνῆμες, οἱ γιορτές ἀποτελοῦν τό πιό δραστικό ἀντίδοτο καί τό ἀσφαλές ἀνάχωμα κατά τῆς καταλυτικῆς δύναμης τοῦ χρόνου. Μέ αὐτές ἐπιπλέον ὁ πιστός νοηματοδοτεῖ τήν ὕπαρξή του καί σηματοδοτεῖ τήν πορεία του.
Ἐξασφαλίζει ἀληθινή κοινωνικότητα καί «πρόσωπον πρὸς πρόσωπον» κοινωνία. Ἡ σύγχρονη μαζοποιημένη κοινωνία μέ τίς ἀνώνυμες καί ἀπρόσωπες σχέσεις της, τήν ἀπελπισία καί τήν ἀγωνία βρίσκει πραγματικό καταφύγιο, παρηγοριά καί διέξοδο, χαρά καί αἰσιοδοξία στίς ἑορταστικές συνάξεις τῆς φιλόστοργης μητέρας Ἐκκλησίας.
Οἱ γιορτές εἶναι τόπος καί τρόπος πνευματικῆς ἀφύπνισης καί ψυχικῆς ἀνακαίνισης. Γι’ αὐτό ὁ ἅγιος Ἐπιφάνιος προσκαλεῖ πανηγυρικά: «Ἑόρταζε, Χριστοῦ Ἐκκλησία... Χαίρετε ἐν Κυρίῳ, Χριστοῦ νεολαία, χαίρετε» (PG 43,432B -433C). Νά τί εἶναι γιορτή: ὁ Χριστός καί ἡ βασιλεία του στούς αἰῶνες τῶν αἰώνων, γιατί «ἀνέστη Χριστὸς καὶ ζωὴ πολιτεύεται».
Εἰς πεῖσμα ὅλων τῶν ἀντιεκκλησιαστικῶν προσπαθειῶν, πού λυσσωδῶς καί ποικιλοτρόπως βάλλουν κατά τῶν ἑορτῶν, ὀφείλουμε νά γιορτάζουμε οὐσιαστικότερα καί πιό ἐνσυνείδητα, ὄχι «κοσμικῶς» ἀλλά «ὑπερκοσμίως».
Ἄς μήν αὐταπατώμεθα. Τήν πνευματική πείνα καί δίψα τῶν γκρίζων καιρῶν μας, δέν μποροῦν νά τίς ἱκανοποιήσουν τά ἀσωτικά ξυλοκέρατα καί οἱ πομφόλυγες τῶν ἰσχυρῶν. Μέ τή χάρη τοῦ ἀναστάντος Κυρίου μας ἐπαναλαμβάνουμε τόν λόγο τοῦ ἁγίου Χρυσοστόμου: «Ἡμᾶς ἀκορέστως ἔχειν δεῖ πρὸς τὰς ἑορτάς» (PG 50,645).
πηγή-aktines (προσαρμογή)
Στίς μέρες μας, μέσα στό γενικότερο κλίμα τῆς ἐκκοσμίκευσης καί τῆς ἀπαξίωσης τῆς παράδοσής μας, αὐξάνονται οἱ κοσμικές γιορτές καί προσπαθοῦν νά ἐκτοπίσουν καί νά ἀντικαταστήσουν τίς χριστιανικές.
Ἔλεγχε χαρακτηριστικά ὁ πατήρ Παΐσιος:
«Δυστυχῶς πᾶνε σιγά-σιγά οἱ ἄνθρωποι νά μήν ἀφήσουν οὔτε γιορτές οὔτε τίποτε... Ἔβαλαν τή γιορτή τῆς Μάνας, τοῦ Μάη, τοῦ Ἀπρίλη.
Σέ λίγο θά ποῦν:
Σήμερα εἶναι ἡ γιορτή τῆς ἀγκινάρας, τήν ἄλλη τοῦ κυπαρισσιοῦ, τήν ἄλλη τά γενέθλια αὐτοῦ πού βρῆκε τήν ἀτομική βόμβα ἤ τό ποδόσφαιρο».
Οἱ χριστιανικές ὅμως γιορτές, δέν ἔχουν καμία σχέση μέ τίς γιορτές «τοῦ κόσμου τούτου».
Ἀποπνέουν τή φυσίζωο χάρη τοῦ ἁγίου Πνεύματος καί ἀποτελοῦν ἀδιάκοπο κάλεσμα σωτηρίας. «Κεφάλαιον ἑορτῆς μνήμη Θεοῦ», ἀποφαίνεται ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος (PG 36,345B).
Σέ μιά κοινωνία ὅπου ἡ λήθη ἀπειλεῖ νά ξεθωριάσει τίς μνῆμες, οἱ γιορτές ἀποτελοῦν τό πιό δραστικό ἀντίδοτο καί τό ἀσφαλές ἀνάχωμα κατά τῆς καταλυτικῆς δύναμης τοῦ χρόνου. Μέ αὐτές ἐπιπλέον ὁ πιστός νοηματοδοτεῖ τήν ὕπαρξή του καί σηματοδοτεῖ τήν πορεία του.
Στίς γιορτές τῆς Ἐκκλησίας μας γιορτάζουμε, ἐπειδή γιορτάζει ὁ Χριστός· «Καὶ γὰρ τὸ πάσχα ἡμῶν ὑπὲρ ἡμῶν ἐτύθη Χριστός» (Α΄Κο 5,7). «Ἡμῖν ὁ Χριστὸς τὰς ἑορτὰς ἐκτετέλεκεν», διδάσκει ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός (PG 96,545B). Γι᾽ αὐτό οἱ Πατέρες χαρακτηρίζουν τήν Ἐκκλησία ὡς «ἐκκλησία ἑορταζόντων ἀξίως τοῦ Πνεύματος» (Ἰω. Δαμασκηνοῦ, PG 96,761C).
Κέντρο βεβαίως ὅλων τῶν ἑορτῶν εἶναι ἡ ἀνάσταση τοῦ Κυρίου. Γύρω ἀπό τήν Ἀνάσταση περιστρέφεται ὅλο τό ἑορτολόγιο, ἡ ἀνάμνηση τῶν ἱερῶν γεγονότων καί τά ἱερά πρόσωπα. Ἔτσι ὁ ὑπέροχος ὀργανικός ἱστός τους ὑφαίνει γιά κάθε ἐποχή τό δικό της μοναδικό βάθος, διακοσμώντας το ἀναλόγως.
Χαρακτηριστικό ἀκόμη τῶν ἑορτῶν μας εἶναι οἱ «ἐπὶ τὸ αὐτό» συνάξεις τῆς ἐκκλησιαστικῆς κοινότητας. Ὅλοι μαζί ζοῦμε καί πανηγυρίζουμε ἐντονότερα τόν θρίαμβο τῆς Ἀναστάσεως, γι’ αὐτό καί ψάλλουμε: «Ἀναστάσεως ἡμέρα καὶ λαμπρυνθῶμεν τῇ πανηγύρει καὶ ἀλλήλους περιπτυξώμεθα...». Ὑπάρχει ἔτσι μία κοινωνική δυναμική στίς γιορτές. Ἡ λατρεία ἔχει σαφῆ ἐπικοινωνιακό καί κοινωνικό χαρακτήρα.
Ἐξασφαλίζει ἀληθινή κοινωνικότητα καί «πρόσωπον πρὸς πρόσωπον» κοινωνία. Ἡ σύγχρονη μαζοποιημένη κοινωνία μέ τίς ἀνώνυμες καί ἀπρόσωπες σχέσεις της, τήν ἀπελπισία καί τήν ἀγωνία βρίσκει πραγματικό καταφύγιο, παρηγοριά καί διέξοδο, χαρά καί αἰσιοδοξία στίς ἑορταστικές συνάξεις τῆς φιλόστοργης μητέρας Ἐκκλησίας.
Οἱ γιορτές εἶναι τόπος καί τρόπος πνευματικῆς ἀφύπνισης καί ψυχικῆς ἀνακαίνισης. Γι’ αὐτό ὁ ἅγιος Ἐπιφάνιος προσκαλεῖ πανηγυρικά: «Ἑόρταζε, Χριστοῦ Ἐκκλησία... Χαίρετε ἐν Κυρίῳ, Χριστοῦ νεολαία, χαίρετε» (PG 43,432B -433C). Νά τί εἶναι γιορτή: ὁ Χριστός καί ἡ βασιλεία του στούς αἰῶνες τῶν αἰώνων, γιατί «ἀνέστη Χριστὸς καὶ ζωὴ πολιτεύεται».
Ἐπιπλέον, μέ τήν εὐκαιρία τῶν ἑορτῶν μᾶς δίδεται ἡ δυνατότητα νά μετέχουμε στό ἑορταστικό δεῖπνο τῆς Βασιλείας πού ἡ Ἐκκλησία μας παραθέτει. Γινόμαστε «κοινωνοὶ θείας φύσεως» καί ἔτσι ὄχι μόνον γιορτάζουμε, ἀλλά οἱ ἴδιοι γινόμαστε γιορτή· «Μὴ μόνον τὰ τῆς ἑορτῆς κατοπτεύσωμεν καὶ τιμήσωμεν, ἀλλὰ αὐτοὶ ἑορτὴ γενώμεθα», προτρέπει ὁ ἅγιος Θεοφύλακτος (PG 128,141ABC).
Εἰς πεῖσμα ὅλων τῶν ἀντιεκκλησιαστικῶν προσπαθειῶν, πού λυσσωδῶς καί ποικιλοτρόπως βάλλουν κατά τῶν ἑορτῶν, ὀφείλουμε νά γιορτάζουμε οὐσιαστικότερα καί πιό ἐνσυνείδητα, ὄχι «κοσμικῶς» ἀλλά «ὑπερκοσμίως».
Ἄς μήν αὐταπατώμεθα. Τήν πνευματική πείνα καί δίψα τῶν γκρίζων καιρῶν μας, δέν μποροῦν νά τίς ἱκανοποιήσουν τά ἀσωτικά ξυλοκέρατα καί οἱ πομφόλυγες τῶν ἰσχυρῶν. Μέ τή χάρη τοῦ ἀναστάντος Κυρίου μας ἐπαναλαμβάνουμε τόν λόγο τοῦ ἁγίου Χρυσοστόμου: «Ἡμᾶς ἀκορέστως ἔχειν δεῖ πρὸς τὰς ἑορτάς» (PG 50,645).
πηγή-aktines (προσαρμογή)
Σάββατο 11 Ιανουαρίου 2014
Οι εορτές προς τιμή της θεάς Αθηνάς, "Πλυντήρια & Καλλυντήρια" και η Άγλαυρος
Πριν αναφέρω τις εκδοχές του μύθου της Άγραύλου και των εορτών της Αθηνάς, θα προηγηθεί μία πολύ μικρή αναφορά στην ιστορία της πόλης των Αθηνών.
Το αρχικό όνομα της Αθήνας ήταν Ακτή ή Ακτική, και το είχε πάρει από τον πρώτο της βασιλιά, Ακταίο.
Το δεύτερο όνομα της Κεκροπία, είχε προέλθει από τον βασιλιά Κέκροπα, ο οποίος διαδέχθηκε τον Ακταίο, αφού παντρεύτηκε την κόρη του.
Σύμφωνα με τον μύθο, το κάτω μέρος του σώματος του Κέκρωπα ήταν ίδιο με αυτό του δράκοντα. Κατά την διάρκεια των χρόνων της βασιλείας του, η θεά Αθηνά και ο Ποσειδώνας συναγωνίσθηκαν για την προστασία της πόλεως, προσφέροντας δώρα.
Σύμφωνα με τον μύθο, το κάτω μέρος του σώματος του Κέκρωπα ήταν ίδιο με αυτό του δράκοντα. Κατά την διάρκεια των χρόνων της βασιλείας του, η θεά Αθηνά και ο Ποσειδώνας συναγωνίσθηκαν για την προστασία της πόλεως, προσφέροντας δώρα.
Ο Κέκρωπας εισήγαγε την λατρεία του Διός και τις προσφορές εδεσμάτων (πελανοί) στις τελετές, αντί για ανθρωποθυσίες. Ο τάφος του στην Ακρόπολη διετηρείτο έως και τον τέταρτο αιώνα π.Χ.
Ο Κέκρωπας είχε τρείς κόρες: την Άγραυλο την Έρση και την Πανδρόσο.
Ο Κέκρωπας είχε τρείς κόρες: την Άγραυλο την Έρση και την Πανδρόσο.
Για την Άγραυλο υπάρχουν αρκετοί μύθοι, όλοι την συνδέουν με την θεά Αθηνά και την πόλη των Αθηνών, και ιδιαιτέρως με την προαναφερθήσα εορτή στην εισαγωγή, στην οποία η Ἄγλαυρος, κόρη του Κέκροπα κατείχε κατά πολλά κείμενα σημαντική θέση σε αυτές. Θα πρέπει σε αυτό το σημείο να αναφέρω πως υπάρχουν αντιφατικές πληροφορίες για την Άγραυλο.
Ο λεξικογράφος Φώτιος αναφέρει, ότι τα Καλλυντήρια προήλθαν λόγω του ότι η Άγλαυρος ήταν η πρώτη ιέρεια της Αθηνάς, επιφορτισμένη να πλύνει και να στολίζει το άγαλμα της θεάς και ότι τα Πλυντήρια τελούνταν προς ανάμνηση του γεγονότος, και ότι τα ενδύματα της θεάς έμειναν άπλυτα επί ένα έτος, μετά τον θάνατον της Αγλαύρου. Τα ίδια επαναλαμβάνει και ο Ησύχιος. Το επιβεβαιώνει και ο Ἁρποκρατίων, αναφέροντας την παράδοση, κατά την οποία η Άγλαυρος ταυτίζονταν με την Αθηνά.
Σύμφωνα με ένα από τους μύθους, κάποτε η θεά Αθηνά, κατά τη διάρκεια του Τρωικού πόλεμου μη θέλοντας να δανειστεί όπλα από το Δία, που είχε κηρύξει τον εαυτό του ουδέτερο, ζήτησε από τον Ήφαιστο να της κατασκευάσει δικά της όπλα. Ο Ήφαιστος αρνήθηκε να πληρωθεί λέγοντας πως θα έκανε τη δουλειά «για την αγάπη της».
Ο λεξικογράφος Φώτιος αναφέρει, ότι τα Καλλυντήρια προήλθαν λόγω του ότι η Άγλαυρος ήταν η πρώτη ιέρεια της Αθηνάς, επιφορτισμένη να πλύνει και να στολίζει το άγαλμα της θεάς και ότι τα Πλυντήρια τελούνταν προς ανάμνηση του γεγονότος, και ότι τα ενδύματα της θεάς έμειναν άπλυτα επί ένα έτος, μετά τον θάνατον της Αγλαύρου. Τα ίδια επαναλαμβάνει και ο Ησύχιος. Το επιβεβαιώνει και ο Ἁρποκρατίων, αναφέροντας την παράδοση, κατά την οποία η Άγλαυρος ταυτίζονταν με την Αθηνά.
Σύμφωνα με ένα από τους μύθους, κάποτε η θεά Αθηνά, κατά τη διάρκεια του Τρωικού πόλεμου μη θέλοντας να δανειστεί όπλα από το Δία, που είχε κηρύξει τον εαυτό του ουδέτερο, ζήτησε από τον Ήφαιστο να της κατασκευάσει δικά της όπλα. Ο Ήφαιστος αρνήθηκε να πληρωθεί λέγοντας πως θα έκανε τη δουλειά «για την αγάπη της».
Ο Ποσειδώνας τον είχε πληροφορήσει για να τον κοροϊδέψει, πως η Αθηνά θα ερχόταν να τον δει με τη συγκατάθεση του Δία, ελπίζοντας τάχα πως ο Ήφαιστος θα την έκανε δια της βίας δική του.
Όταν η Αθηνά που δεν είχε καταλάβει την έννοια των λόγων του ήρθε να παραλάβει τα όπλα, ο Ήφαιστος της επιτέθηκε και πριν η Αθηνά προλάβει να ξεφύγει από τα χέρια του, ο θεός εκσπερμάτωσε λίγο πιο πάνω από το γόνατο της.
Όταν η Αθηνά που δεν είχε καταλάβει την έννοια των λόγων του ήρθε να παραλάβει τα όπλα, ο Ήφαιστος της επιτέθηκε και πριν η Αθηνά προλάβει να ξεφύγει από τα χέρια του, ο θεός εκσπερμάτωσε λίγο πιο πάνω από το γόνατο της.
Αηδιασμένη η Αθηνά σκούπισε το μηρό της με λίγο μαλλί και το πέταξε στο χώμα, κοντά στην Αθήνα, με αποτέλεσμα να γονιμοποιηθεί η Γαία η θεά της γης, που βρισκόταν εκεί.
Η Γαία δήλωσε πως δεν είχε διάθεση ν' αναθρέψει ένα παιδί που ο Ήφαιστος είχε επιχειρήσει να αποκτήσει με την Αθηνά, και η Αθηνά θέλοντας να αποφύγει τις ειρωνείες του Ποσειδώνα που είχε κάνει τη φάρσα, ανάλαβε να κρύψει το νεογέννητο.
Το έβαλε σε ένα καλάθι και το έδωσε στην Έρση, στην Πάνδροσο και στην Άγραυλο για να το φυλάξουν με τη ρητή εντολή να μην το ανοίξουν.
Το βρέφος είχε ονομαστεί Εριχθόνιος και είχε ουρά φιδιού αντί για πόδια. Ένα βράδυ που οι τρεις αδελφές γύριζαν στο σπίτι τους πάνω στην Ακρόπολη, ο Ερμής δωροδόκησε την Άγραυλο για να του διευκολύνει την επαφή με την Έρση, που την είχε ερωτευτεί. Η Άγραυλος πήρε το χρυσάφι αλλά δεν τον διευκόλυνε, γιατί ζήλεψε την αδελφή της.
Το βρέφος είχε ονομαστεί Εριχθόνιος και είχε ουρά φιδιού αντί για πόδια. Ένα βράδυ που οι τρεις αδελφές γύριζαν στο σπίτι τους πάνω στην Ακρόπολη, ο Ερμής δωροδόκησε την Άγραυλο για να του διευκολύνει την επαφή με την Έρση, που την είχε ερωτευτεί. Η Άγραυλος πήρε το χρυσάφι αλλά δεν τον διευκόλυνε, γιατί ζήλεψε την αδελφή της.
Ο Ερμής οργισμένος μεταμόρφωσε την Άγραυλο σε βράχο, και έκανε την Έρση δική του. Αφού η Έρση απόχτησε από τον Ερμή δυο γιους, τον Κέφαλο εραστή της Ηώς, και τον Κήρυκα, πρώτο κήρυκα των Ελευσίνιων μυστηρίων, η ίδια και η αδελφή της Πάνδροσος, άνοιξαν το καλάθι της απολιθωμένης Άγραυλου, ελπίζοντας πως θα έβρισκαν μέσα νέκταρ και αμβροσία. Μόλις όμως είδαν το βρέφος με την ουρά του φιδιού, έβαλαν τις φωνές, έφυγαν τρομοκρατημένες και έπεσαν από την Ακρόπολη.
Η Αθηνά, μαθαίνοντας το δυστύχημα, στενοχωρήθηκε τόσο, ώστε άφησε να της πέσει ο τεράστιος βράχος που μετέφερε για να οχυρώσει την Ακρόπολη, κι ο βράχος αυτός έγινε ο Λυκαβηττός.
Η Αθηνά, μαθαίνοντας το δυστύχημα, στενοχωρήθηκε τόσο, ώστε άφησε να της πέσει ο τεράστιος βράχος που μετέφερε για να οχυρώσει την Ακρόπολη, κι ο βράχος αυτός έγινε ο Λυκαβηττός.
Τον Εριχθόνιο τον ανάθρεψε η ίδια, κι έγινε αργότερα βασιλιάς των Αθηνών.
Μια άλλη εκδοχή για την Άγραυλο που φαίνεται να δικαιολογεί και τα Αγραύλια, είναι πως κάποτε που κινδύνευε η Αθήνα όταν ένας εχθρικός στρατός πολιόρκησε την Αθήνα, οι Αθηναίοι ζήτησαν την συμβουλή του μαντείου των Δελφών, το οποίο τους έδωσε τον χρησμό, ότι για να σωθεί η πόλη, ένας Αθηναίος έπρεπε να θυσιαστεί με την θέληση του.
Μια άλλη εκδοχή για την Άγραυλο που φαίνεται να δικαιολογεί και τα Αγραύλια, είναι πως κάποτε που κινδύνευε η Αθήνα όταν ένας εχθρικός στρατός πολιόρκησε την Αθήνα, οι Αθηναίοι ζήτησαν την συμβουλή του μαντείου των Δελφών, το οποίο τους έδωσε τον χρησμό, ότι για να σωθεί η πόλη, ένας Αθηναίος έπρεπε να θυσιαστεί με την θέληση του.
Όταν η κόρη του Κέκρωπος, Άγραυλος, έμαθε για τον χρησμό, ανέβηκε στην Ακρόπολη και πέφτοντας σκοτώθηκε. Οι Αθηναίοι για να την τιμήσουν, έκτισαν ένα ναό στην Ακρόπολη και κάθε χρόνο εόρταζαν τα Αγραύλεια.
Mε αυτούς τους μύθους σχετίζεται και η γιορτή των Aγραυλίων ή Aγλαυρίων κατά την οποία οι νέοι των Aθηνών μόλις γίνονταν έφηβοι πήγαιναν στο ναό της Aγραύλου, όπου έδιναν όρκο ότι θα υπερασπίσουν την πατρίδα τους και παρελάμβαναν τα όπλα τους.
Oι ορφικοί πρόσφεραν στις τρεις «Aγραυλίδας Παρθένους» μυστικά δείπνα. O Παυσανίας αναφέρει ότι τιμούσαν την Άγραυλο στα Eλευσίνια Mυστήρια, και ότι ο γιος της Kήρυξ ήταν γενάρχης του ιερατικού γένους των Kηρύκων.
Mε αυτούς τους μύθους σχετίζεται και η γιορτή των Aγραυλίων ή Aγλαυρίων κατά την οποία οι νέοι των Aθηνών μόλις γίνονταν έφηβοι πήγαιναν στο ναό της Aγραύλου, όπου έδιναν όρκο ότι θα υπερασπίσουν την πατρίδα τους και παρελάμβαναν τα όπλα τους.
Oι ορφικοί πρόσφεραν στις τρεις «Aγραυλίδας Παρθένους» μυστικά δείπνα. O Παυσανίας αναφέρει ότι τιμούσαν την Άγραυλο στα Eλευσίνια Mυστήρια, και ότι ο γιος της Kήρυξ ήταν γενάρχης του ιερατικού γένους των Kηρύκων.
H ίδια η Aθηνά, ως πολιούχος των Aθηνών, ταυτιζόταν με την Άγραυλο και ονομαζόταν «Aγραυλίς Παρθένος».
Άλλος μύθος αναφέρει ότι η Άγραυλος είχε αποκτήσει με τον Άρη μια κόρη τηνAλκίππη, την οποία βίασε ο Aλλιρόθιος, γιος του Ποσειδώνα. O Άρης για να ξεπλύνει την ύβρη σκότωσε τον Aλλιρόθιο και οι θεοί δίκασαν τον Άρη στον Άρειο Πάγο.
Η εορτή αυτή συνδέεται αναπόσπαστα με την συναφή εορτή των Πλυντηρίων, αμφότερες δε, είχαν ως σκοπό τον καθαρισμό του ιερού και του ξοάνου της θεάς. Οι εορτές γίνονταν κατά τον μήνα Θαργηλιώνα, (τον Μάιο), είναι αόριστο όμως ποια προηγείται της άλλης. Κατά τον λεξικογράφο Φώτιο, τα Καλλυντήρια τελούνταν την 19η του μηνός, τα δε Πλυντήρια την 29η.
Άλλος μύθος αναφέρει ότι η Άγραυλος είχε αποκτήσει με τον Άρη μια κόρη τηνAλκίππη, την οποία βίασε ο Aλλιρόθιος, γιος του Ποσειδώνα. O Άρης για να ξεπλύνει την ύβρη σκότωσε τον Aλλιρόθιο και οι θεοί δίκασαν τον Άρη στον Άρειο Πάγο.
Η εορτή αυτή συνδέεται αναπόσπαστα με την συναφή εορτή των Πλυντηρίων, αμφότερες δε, είχαν ως σκοπό τον καθαρισμό του ιερού και του ξοάνου της θεάς. Οι εορτές γίνονταν κατά τον μήνα Θαργηλιώνα, (τον Μάιο), είναι αόριστο όμως ποια προηγείται της άλλης. Κατά τον λεξικογράφο Φώτιο, τα Καλλυντήρια τελούνταν την 19η του μηνός, τα δε Πλυντήρια την 29η.
Αλλά η ετυμολογική έννοια των δύο λέξεων θέτει εν αμφιβάλω τις ημερομηνίες αυτές, καθώς λογικό είναι να παραδεχθεί κανείς, ότι το πλύσιμο προηγήται του καλοπισμού.
Κάποιοι μελετητές έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα συμφωνώντας προς τον λεξικογράφο Φώτιο, πως ίσως τα μεν Καλλυντήρια ήταν προπαρασκευαστική εορτή του καθαρισμού του ιερού της Αθηνάς επί της Ακροπόλεως, και ως τέτοια προηγούνταν, τα δε Πλυντήρια ήταν η τελετή του λουτρού του ξόανου της θεάς και ως τέτοια ακολουθούσε.
Η διεξαγωγή των τελετών αυτών γίνονταν, κατά τους αρχαίους συγγραφείς και τις επιγραφές, ως εξής: Κατ’ αρχάς καθαρίζονταν και εξαγνίζονταν ο ναός της Παλάδος Αθηνάς, στην Ακροπόλη. Κατά αυτό το χρονικό διάστημα, το Ιερό δένονταν με σχοινιά (μία πρακτική που τηρείται ακόμα και σήμερα σε Χριστιανικούς ναούς).
Οι ιέρειες του ναού οι επιφορτισμένες τότε τον καθαρισμό ήταν παρθένες, οι οποίες ονομάζονταν «λουτρίδες» και «πλυντρίδες», αλλά και μία ακόμη η οποία λεγόταν «κατανίπτης», επιφορτισμένη ειδικά να επιμελείται του αγάλματος της θεάς. Και η προπαρασκευαστική αυτή εργασία αποτελούσε την εορτή των Καλλυντηρίων.
Έπειτα άρχιζε η μεγάλη ήμερα των Πλυντηρίων. Σε αυτές κύριο μέρος έπαιζαν οι λεγόμενες «Πραξιεργίδες», ιέριες οι οποίες ήταν υπεύθυνες να ετοιμάζουν το άγαλμα προς λουτρό, βγάζοντας από αυτό τα ενδύματα του και τα κοσμήματα και καλύπτοντάς το με πέπλα. Έπειτα μετά το λουτρό το στόλιζαν και πάλι όπως και πριν.
Έπειτα άρχιζε η μεγάλη ήμερα των Πλυντηρίων. Σε αυτές κύριο μέρος έπαιζαν οι λεγόμενες «Πραξιεργίδες», ιέριες οι οποίες ήταν υπεύθυνες να ετοιμάζουν το άγαλμα προς λουτρό, βγάζοντας από αυτό τα ενδύματα του και τα κοσμήματα και καλύπτοντάς το με πέπλα. Έπειτα μετά το λουτρό το στόλιζαν και πάλι όπως και πριν.
Και τότε άρχιζε η πομπή, υπό την εποπτεία των «νομοφυλάκων». Το άγαλμα της θεάς μεταφερόταν επισήμως προς την θάλασσα του Φαλήρου, βαπτίζονταν δε τότε εντός της θαλάσσης και παρέμενε εκεί όλη την ημέρα.
Η ημέρα αυτή θεωρείτο στην Αθήνα ως αποφράδα διότι η πόλις στερούνταν κατά το χρονικό αυτό διάστημα, την προστασία της πολιούχου θεάς. Για αυτό έπαυε κάθε εργασία, ήταν δε επιβεβλημένη και επίσημη αργία προς την εσπέρα. Κατόπιν το άγαλμα της θεάς επανέρχονταν στην Αθήνα, εν μέσω εφήβων οι οποίοι κρατούσαν δάδες αναμμένες, και των «Πραξιεργίδων».
Και τότε το άγαλμα, καθαρισμένο δια του λουτρού, τίθετο και πάλι επισήμως στο ναό.
Τρίτη 3 Δεκεμβρίου 2013
Η Αγία Μεγαλομάρτυς Βαρβάρα
Ξίφει πατὴρ θύσας σε, Μάρτυς Βαρβάρα,
Ὑπῆρξεν ἄλλος Ἀβραὰμ διαβόλου.
Βαρβάρα ἀμφὶ τετάρτῃ χερσὶ τοκῆος ἐτμήθη.
Βιογραφία
Η Αγία Βαρβάρα η Μεγαλομάρτυς εορτάζει στις 4 Δεκεμβρίου
«Που πορευθώ από του Πνεύματος σου...»
«Που πορευθώ από του Πνεύματος σου...»
Το γνωστό γραφικό στίχο που πορευθώ από του Πνεύματος σου και από του προσώπου σου που φύγω... θυμίζει ο τρόπος με τον οποίο η χάρις του Θεού άγγιξε την ψυχή της Βαρβάρας και φωτίζοντας την με της θεογνωσίας το φως, την έκανε χριστιανή, για να φωτίζει έκτοτε και στους αιώνες τους πιστούς με την άθληση και το μαρτύριο της.
Στην Ηλιούπολη της Κοίλης Συρίας (Φοινίκης), πόλης κτισμένης στους ανατολικούς πρόποδες του όρους Αντιλίβανο, γεννήθηκε η Βαρβάρα. Για τη μητέρα της δεν παραδόθηκαν από τους συναξαριστές στοιχεία, ο πατέρας της όμως μας είναι γνωστός. Λεγόταν Διόσκορος, ήταν τοπάρχης, πλούσιος και διέθετε κοσμική δύναμη. Την εποχή εκείνη συναυτοκράτορας του Διοκλητιανού. Ο τοπάρχης Διόσκορος είχε μια μοναχοκόρη, τη Βαρβάρα, προς την οποία έτρεφε απεριόριστη αγάπη και σ' αυτήν στήριξε πολλές ελπίδες.
Εν τω μετάξύ, όσο μεγάλωνε, μεγάλωνε αφάνταστα και η ομορφιά της και την έκανε «περιλάλητη και περιμάχητη». Όσο περνούσε ο καιρός, ο Διόσκουρος γέμιζε πιό πολύ από ποικίλους φόβους και φαίνεται ο πιό μεγάλος του φόβος ήταν ορισμένοι ψίθυροι ότι η Βαρβάρα του συμπαθούσε τον Χριστιανισμό. Γι' αυτό και περιόρισε την ελευθερία της τόσο, όσο να μην την βλέπει κανείς, ούτε και να την συναναστρέφεται. Μόνο υπηρέτες και υπηρέτριες, πιστοί στον Διόσκουρο, την συνόδευαν. Κατα την παράδοση, τόσο την περιόρισε, που έφτιαξε ειδικό πύργο και την έκλεισε μεσα.
Ο πατέρας σχεδιάζει το γάμο της
Όταν έφθασε σε ηλικία γάμου παρουσιάστηκαν πολλοί υποψήφιοι γαμπροί, και από τους εξέχοντες άρχοντες και από τους μεγιστάνες και από τους λοιπούς επιφανείς άνδρες της Ηλιούπολης. Όλα όμως τα προξενιά η Βαρβάρα τα έδιωχνε, πράγμα που ο πατέρας της δεν το έβλεπε με καλό μάτι. Ήταν γι' αυτόν αδικαιολόγητη η εμμονή της κόρης του να μη θέλει διακεκριμένους γαμπρούς, που την ζητούσαν σε γάμο. Υπέθεσε όμως πώς ήταν μιά νεανική ιδιοτροπία και είχε την ελπίδα ότι αργότερα θα υποχωρούσε και θα δεχόταν να παντρευτεί.Εν τω μετάξύ, όσο μεγάλωνε, μεγάλωνε αφάνταστα και η ομορφιά της και την έκανε «περιλάλητη και περιμάχητη». Όσο περνούσε ο καιρός, ο Διόσκουρος γέμιζε πιό πολύ από ποικίλους φόβους και φαίνεται ο πιό μεγάλος του φόβος ήταν ορισμένοι ψίθυροι ότι η Βαρβάρα του συμπαθούσε τον Χριστιανισμό. Γι' αυτό και περιόρισε την ελευθερία της τόσο, όσο να μην την βλέπει κανείς, ούτε και να την συναναστρέφεται. Μόνο υπηρέτες και υπηρέτριες, πιστοί στον Διόσκουρο, την συνόδευαν. Κατα την παράδοση, τόσο την περιόρισε, που έφτιαξε ειδικό πύργο και την έκλεισε μεσα.
Σε λίγο καιρό, ελπίζοντας πως θα αλλάξει γνώμη και θα συνεργασθεί μαζί του. Ενώ κατέβαινε από το διαμέρισμα της κόρης του πέρασε και από το λουτρό που είχε αναθέσει σε τεχνίτες να κατασκευάσουν και έδωσε εντολή να επισπεύσουν την ολοκλήρωσή του. Ο ίδιος, έπειτα, αναχώρησε από την Ηλιούπολη για κάποια μακρινή περιοχή, στα πλαίσια των καθηκόντων του ως τοπάρχη.
Ο συμβολισμός των τριών παραθύρων
Κατά τη διάρκεια της απουσίας του αυτής η Βαρβάρα πήγε να δει την πρόοδο των εργασιών στην κατασκευή του λουτρού που γινόταν για χάρη της. Διαπιστώνοντας ότι αυτό θα φωτιζόταν από δύο παράθυρα, ρώτησε τους τεχνίτες γιατί δεν πρόσθεσαν κι ένα τρίτο, «ώστε και πιο ωραίο να είναι το λουτρό και πιο πλούσιος ο φωτισμός του».
Της απάντησαν ότι αυτή ήταν η εντολή του πατέρα της. Εκείνη τους ζήτησε να προσθέσουν και τρίτο παράθυρο. Στον εύλογο δισταγμό τους, από φόβο να παρακούσουν στην προσταγή του πατέρα της, η μακάρια Βαρβάρα, δείχνοντας ενωμένα τα τρία από τα δάχτυλα του χεριού της είπε: «Να φτιάξετε και τρίτο παράθυρο. Αν δυσανασχετήσει ο πατέρας μου, εγώ θα είμαι υπεύθυνη απέναντι του». Οι τεχνίτες υποχώρησαν και συμμορφώθηκαν με την παράκληση της.
Όταν ολοκληρώθηκαν όλες οι εργασίες και το λουτρό της ήταν έτοιμο, πήγε εκείνη, «στάθηκε κοντά στη δεξαμενή, κοίταξε προς την ανατολή και με το δάχτυλο της χάραξε στο μάρμαρο το σημείο του τιμίου Σταυρού». Λίγο καιρό μετά επέστρεψε και ο πατέρας της Διόσκορος. Όπως ήταν φυσικό επιθεώρησε το σπίτι του, τον πύργο και το νέο λουτρό.
Όταν ολοκληρώθηκαν όλες οι εργασίες και το λουτρό της ήταν έτοιμο, πήγε εκείνη, «στάθηκε κοντά στη δεξαμενή, κοίταξε προς την ανατολή και με το δάχτυλο της χάραξε στο μάρμαρο το σημείο του τιμίου Σταυρού». Λίγο καιρό μετά επέστρεψε και ο πατέρας της Διόσκορος. Όπως ήταν φυσικό επιθεώρησε το σπίτι του, τον πύργο και το νέο λουτρό.
Ζητώντας της εξηγήσεις για το λόγο γι το οποίο υπήρχαν 3 παράθυρα, του απάντησε ότι τα τρία παράθυρα διαφέρουν από τα δύο, αφού «τρία παράθυρα φωτίζουν κάθε άνθρωπο που έρχεται στον κόσμο», υπονοώντας τα τρία πρόσωπα της Άγιας Τριάδος. Στην εύλογη ερώτηση του για το νόημα της φράσεώς της, η αγία κόρη του απάντησε:
«Πρόσεξε, πατέρα μου, και θα εννοήσεις αυτό που σου είπα. Πατήρ, Υιός και Άγιο Πνεύμα· από το φως αυτών των τριών φωτίζεται νοερά και λάμπει όλη η κτίση». Και λέγοντας αυτά ένωσε τα τρία δάχτυλα του δεξιού χεριού της και έκανε το σημείο του Σταυρού.
Η οργή του Διόσκορου
Η άπροσδόκητη αυτή ομολογία χριστιανικής πίστεως δεν ήταν δυνατό να γίνει άνεκτή από τον άφοσιωμένο στην ειδωλολατρία πατέρα της. Ο οποίος καταλήφθηκε από οργή και μεγάλο θυμό. Και ξεχνώντας την πατρική ίδιότητά του, παραμερίζοντας τη μεγάλη άγάπη που έτρεφε για την κόρη του, ξαφνικά έσπευσε να γίνει τύραννος και φονιάς.
Τράβηξε από το θηκάρι το ξίφος του και μανιασμένος όρμησε να θανατώσει την 'ίδια την κόρη του!
Η Βαρβάρα, υψώνοντας χέρια, μάτια και διάνοια προς τον ουρανό, ζήτησε τη βοήθεια του Κυρίου της. Όταν δηλαδή ο οργισμένος πατέρας, κρατώντας το ξίφος, κυνηγούσε την κόρη του με φονική διάθεση, μια μεγάλη πέτρα άνοιξε, «δέχτηκε μέσα της την αγία και τη διέσωσε από τα αιμοχαρή χέρια του, δίνοντας σ' αυτήν τη δυνατότητα να ανέβει σε πιο υψηλούς τόπους του βουνού».
Τη συλλαμβάνει και την οδηγεί στον ηγεμόνα
Καθώς ο Διόσκορος συνέχιζε τις προσπάθειές του, ψάχνοντας στο βουνό για την κόρη του, συνάντησε δύο βοσκούς. Ζήτησε να μάθει από αυτούς αν γνώριζαν κάτι, αν είδαν μία όμορφη νέα και που κρύβεται.
Ο ένας από τους βοσκούς αν και ήξερε, επειδή ήταν φιλάνθρωπος και κατάλαβε, βλέποντας τον οργισμένο Διόσκορο, τις άγριες διαθέσεις του, προσποιήθηκε ότι δεν ξέρει τίποτε. Ο άλλος όμως, όντας κακός άνθρωπος, ναι μεν δεν μίλησε ανοιχτό για να μην εκτεθεί, με τρόπο όμως έδειξε με το δάχτυλο του στον Διόσκορο, το μονοπάτι που οδηγούσε στο σημείο που κρυβόταν η αγία κόρη. Όπως ήταν επόμενο, οδηγημένος ο Διόσκορος και οι άντρες που τον συνόδευαν από την υπόδειξη του βοσκού, δεν άργησε να βρει και να συλλάβει τη Βαρβάρα.
Εκεί πάνω στο βουνό τη μαστίγωσε χωρίς έλεος, καταπληγώνοντας το σώμα της. Ύστερα, αρπάζοντας την από τα μαλλιά και τραβώντας την με βία, την οδήγησε και την έκλεισε σε ένα μικρό σπίτι, ασφάλισε με ειδικές κλειδαριές πόρτα και παράθυρα και εγκατέστησε απ’ έξω φρουρούς, στους οποίους έδωσε αυστηρές εντολές να την προσέχουν ώστε να μη την επισκεφθεί κανείς και να μη τους ξεφύγει.
Ύστερα πήγε, πήρε την κόρη του Βαρβάρα και την παρέδωσε στον ηγεμόνα Μαρκιανό, εξορκίζοντας τον να εφαρμόσει κατά γράμμα τις διαταγές των αυτοκρατόρων της Ρώμης σε βάρος των διωκόμενων χριστιανών.
Κολακείες και μαστιγώσεις
Την καθορισμένη ημέρα και ώρα ο Μαρκιανός έδωσε εντολή να εμφανιστεί ενώπιον του η Βαρβάρα για να δικαστεί. Όταν την είδε εντυπωσιάστηκε όχι μόνο από την ανυπέρβλητη σωματική ομορφιά της αλλά και από το κόσμιο ήθος και τη σεμνότητά της. Προς στιγμήν λησμόνησε τη δέσμευσή του απέναντι στον τοπάρχη Διόσκορο, τον πατέρα της Βαρβάρας. Όχι να την τιμωρήσει δεν ήθελε, αλλά και να εκφράσει το θαυμασμό του ήταν έτοιμος.
Γι' αυτό και άρχισε να της λέει λόγια γεμάτα φαινομενική φιλανθρωπία, όπως τα διασώζει ο Συναξαριστής της:
«Βαρβάρα, λυπήσου τον εαυτό σου. Πρόσφερε μαζί με μας θυσία στους θεούς. Ενδιαφέρομαι για το καλό σου και δεν θα 'θελα να σε υποβάλω σε βασανιστήρια. Σκέψου το εξαίσιο κάλλος σου. Αν όμως δεν πεισθείς με τη θέλησή σου, θα με υποχρεώσεις να σου φερθώ με τρόπο που κατά βάθος δεν επιθυμώ».
«Βαρβάρα, λυπήσου τον εαυτό σου. Πρόσφερε μαζί με μας θυσία στους θεούς. Ενδιαφέρομαι για το καλό σου και δεν θα 'θελα να σε υποβάλω σε βασανιστήρια. Σκέψου το εξαίσιο κάλλος σου. Αν όμως δεν πεισθείς με τη θέλησή σου, θα με υποχρεώσεις να σου φερθώ με τρόπο που κατά βάθος δεν επιθυμώ».
Στο άκουσμα της πρότασης για προσφορά θυσίας στους θεούς, η αγία απάντησε με παρρησία: «Θυσία αινέσεως προσφέρω μόνο στον Θεό μου, ο οποίος είναι ο Δημιουργός του ουρανού και της γης και όλων όσα υπάρχουν σ' αυτά. Όσο για τους ψεύτικους και ανύπαρκτους θεούς σου ο προφήτης Δαβίδ, φωτισμένος από το Άγιο Πνεύμα, είπε πριν από αιώνες· τα είδωλα των εθνικών είναι από ασήμι και χρυσό, κατασκευασμένα από χέρια ανθρώπων (Ψαλμ. 113,5) και όλοι οι θεοί των ειδωλολατρικών εθνών είναι δαιμόνια, ανύπαρκτοι, πλάσματα της φαντασίας και επινόηση του διαβόλου (Ψαλμ. 90,5). Κι εγώ, άρχοντα μου, συμφωνώ μ' αυτό, ομολογώ μάλιστα ότι η ελπίδα που στηρίζεται στους ψεύτικους και ανύπαρκτους αυτούς θεούς σας είναι κενή και μάταιη».
Όπως ήταν φυσικό, η διακήρυξη αυτή της πίστεως εκ μέρους της αγίας Βαρβάρας εξόργισε τον φαινομενικά φιλάνθρωπο ως εκείνη τη στιγμή Μαρκιανό. Ο οποίος, αποβάλλοντας το προσωπείο της επιείκειας, πρόσταξε να τη δέσουν και να τη μαστιγώσουν αλύπητα με βούνευρα. Για να επιτείνει μάλιστα τους πόνους στο καταπληγωμένο σώμα της, διέταξε να τρίβουν τις πληγές με χοντρά τρίχινα υφάσματα. Κι ενώ ανελέητα και απάνθρωπα βασανιζόταν η καλλιπάρθενη Μάρτυς, το αίμα που ανέβλυζε από το καταπληγωμένο σώμα της «πορφύρωσε όλο το έδαφος κάτω και γύρω απ' αυτό».
Όπως ήταν φυσικό, η διακήρυξη αυτή της πίστεως εκ μέρους της αγίας Βαρβάρας εξόργισε τον φαινομενικά φιλάνθρωπο ως εκείνη τη στιγμή Μαρκιανό. Ο οποίος, αποβάλλοντας το προσωπείο της επιείκειας, πρόσταξε να τη δέσουν και να τη μαστιγώσουν αλύπητα με βούνευρα. Για να επιτείνει μάλιστα τους πόνους στο καταπληγωμένο σώμα της, διέταξε να τρίβουν τις πληγές με χοντρά τρίχινα υφάσματα. Κι ενώ ανελέητα και απάνθρωπα βασανιζόταν η καλλιπάρθενη Μάρτυς, το αίμα που ανέβλυζε από το καταπληγωμένο σώμα της «πορφύρωσε όλο το έδαφος κάτω και γύρω απ' αυτό».
Ο ηγεμόνας Μαρκιανός δεν αρκέστηκε στην απάνθρωπη μαστίγωσή της. Ήθελε να σκεφτεί και άλλου είδους βασανισμούς, στους οποίους θα την υπέβαλε. Γι' αυτό την έκλεισε και πάλι στη φυλακή.
Η εμφάνιση του Κυρίου στη Μάρτυρα. Η συμπαράσταση της Ιουλιανής
Στη φυλακή η Βαρβάρα προσευχόταν στον Κύριο και Θεό της, όταν ξαφνικά ένα ουράνιο και λαμπρό φως την περιέλαμψε, ενώ της εμφανίστηκε ο Ιησούς Χριστός. Της έδωσε θάρρος και την προέτρεψε να μη φοβάται οτιδήποτε προέρχεται από τους ανθρώπους, όσο κακό και φοβερό κι αν είναι. Της είπε επίσης ότι Εκείνος θα είναι μαζί της και θα νιώθει ασφαλής κάτω από τις πτέρυγες της προστασίας του.
Προτού ακόμη τελειώσει αυτά που της έλεγε, το θαύμα είχε συντελεσθεί: Οι πληγές της Μάρτυρος είχαν κλείσει, δεν φαινόταν στο αγιασμένο σώμα της ούτε τα ίχνη τους, ενώ άφατη χαρά, αγαλλίαση και ευφροσύνη την πλημμύρισε. Μια γυναίκα, πιστή κι εκείνη στον Θεό, η οποία ως φίλη συναναστρεφόταν τη Βαρβάρα και βρισκόταν μαζί της στη φυλακή, όταν είδε το πόσο θαυματουργικά εξαφανίστηκαν και επουλώθηκαν οι πληγές της, όχι μόνο δόξασε τον Κύριο, αλλά ενισχύθηκε ακόμα περισσότερο στην πίστη και ένιωσε έτοιμη να δεχθεί και η ίδια αν χρειαστεί μαστιγώσεις και το μαρτύριο για χάρη του Σωτήρα και Λυτρωτή της.
Ο ηγεμόνας Μαρκιανός έδωσε και πάλι εντολή να οδηγήσουν ενώπιον του τη Βαρβάρα. Καθισμένος στην έδρα του δικαστηρίου, ενώ επίσημοι και πλήθος λαού τον περιέβαλαν, ήταν έτοιμος και αποφασισμένος να κλείσει το θέμα. Όταν εμφανίστηκε η αγία Μάρτυς, έκπληξη και δέος κατέλαβε τους παρευρισκομένους, καθώς την αντίκρισαν.
Στο σώμα της δεν διέκριναν ούτε μία αμυχή. Οι πληγές της από τη μαστίγωση είχαν τελείως επουλωθεί. Κι ενώ θα περίμενε κανείς να παραδεχτούν τη θαυματουργική επέμβαση του Θεού των χριστιανών, ο Μαρκιανός, τυφλωμένος από ειδωλολατρικό πάθος, χωρίς ίχνος λογικής είπε στην αγία Βαρβάρα: Βλέπεις πως σε προσέχουν οι θεοί μας και σε θεράπευσαν φροντίζοντας τις πληγές σου;
Για να πάρει αμέσως τη γεμάτη παρρησία απάντηση της: «Πως θα μπορούσαν να κάνουν κάτι παρόμοιο οι θεοί σου, που είναι τυφλοί όπως κι εσύ, και για να φτιαχτούν έχουν ανάγκη από ανθρώπινα χέρια; Αν όμως θα θέλει να μάθεις ποιος με θεράπευσε, σου λέω πως αυτός είναι ο Χριστός, ο Υιός του Θεού του ζώντος. Τον οποίο δυστυχώς εσύ δεν μπορείς να δεις, αφού βαθύ σκοτάδι ασέβειας έχει καλύψει τα μάτια της ψυχής σου».
Νέα σκληρά βασανιστήρια
Μαρκιανός έγινε έξω φρενών. Η οργή του έφτασε στο αποκορύφωμα. Τίποτε πλέον δεν μπορούσε να τον συγκρατήσει. Έτσι, έδωσε εντολή στους δήμιους να εφαρμόσουν και να εκτελέσουν τα πλέον σκληρά και ανελέητα βασανιστήρια στη Μάρτυρα του Χριστού Βαρβάρα. Κι εκείνοι επιδόθηκαν στο έργο τους με ιδιαίτερο ζήλο.Με σιδερένια νύχια ξέσχισαν τα πλευρά της. Έφεραν στα ξεσχισμένα σημεία λαμπάδες αναμμένες για να επαυξήσουν τους πόνους της. Χτυπούσαν με σφυρί την κεφαλή της. Βλέποντας η Ιουλιανή τα ανείπωτα μαρτύρια της φίλης της και μη μπορώντας να κάνει κάτι άλλο, προσευχόταν μυστικά στον Κύριο, ενώ από τα μάτια της έτρεχαν δάκρυα συμπόνιας και συμπαράστασης.
Το γεγονός έπεσε στην αντίληψη του ηγεμόνα, που θέλησε αμέσως να μάθει το λόγο για τον οποίο η Ιουλιανή έδειχνε τόση συμπάθεια προς την αγία Βαρβάρα. Μόλις πληροφορήθηκε από την ομολογία της ότι και η ίδια είναι χριστιανή, διέταξε να συλληφθεί αμέσως και να τιμωρηθεί ανάλογα.
Οι δήμιοι λοιπόν την κρέμασαν σε ξύλο και ξέσκισαν τα πλευρά της με σιδερένια νύχια, όπως είχαν πράξει και με την αγία Βαρβάρα, η οποία υψώνοντας ψυχή και βλέμμα στον ουρανό είπε τούτα τα λόγια:
«Καρδιογνώστη Θεέ μου, εσύ γνωρίζεις πως εγώ, ποθώντας σε και από αγάπη προς το νόμο σου, πρόσφερα σ' Εσένα τον εαυτό μου και νιώθω απόλυτη εξάρτηση από τη δύναμή σου. Μη μας εγκαταλείπεις λοιπόν, αλλά κατά το έλεος σου βοήθησέ μας. Ενίσχυσε μας να φθάσουμε και οι δυο μας στο τέρμα του δρόμου».
Τούτα τα λόγια έλεγε η καλλίνικη αθλήτρια του Χριστού γιατί γνώριζε ότι το μεν πνεύμα πρόθυμον, η δε σαρξ ασθενής (Ματθ. 26,41. Μαρκ. 14,38). Και παρακαλούσε τον Κύριο και Θεό της, για τον οποίο υπέμεινε τα φρικτά μαρτύρια, να την ενισχύσει ώστε να ξεπεράσει την ασθένεια της ανθρώπινης φύσης.
Ο δε τύραννος Μαρκιανός, προσπαθώντας να εξουδετερώσει την πρωτοφανή ανδρεία των δύο γυναικών, Βαρβάρας και Ιουλιανής, σκέφθηκε μία ακόμα και πιο αποτρόπαιη πράξη: Έδωσε εντολή να κόψουν με σμίλη τους μαστούς των δύο Μαρτύρων! Ο Συναξαριστής άγιος Συμεών σημειώνει κατά λέξη στην αφήγηση του: «Γνωρίζω ότι και μόνο στο άκουσμα αυτού του βασανιστηρίου σας έπιασε ίλιγγος». Και δεν έχει άδικο, άμα κανείς σκεφθεί την ψυχική και σωματική οδύνη που θα ένιωσαν οι δύο αγνές Μάρτυρες.
Όμως ήταν τόση η πίστη, η αγάπη και η αφοσίωση τους στον ουράνιο Νυμφίο, που ενδυνάμωσε τη θέληση και την ψυχή τους, η οποία δεν έπαυσε να είναι υψωμένη στον Κύριο ζητώντας τη βοήθειά του με παρόμοια λόγια: «Μη αποστρέψεις από μας, Χριστέ μου, το πρόσωπο σου και μη απομακρύνεις το Άγιο Πνεύμα σου. Δώσε μας τη μεγάλη χαρά της σωτηρίας που προέρχεται από εσένα· και ενίσχυσε μας με δύναμη θελήσεως, ώστε η πίστη και η αφοσίωση μας προς εσένα να μείνει ακλόνητη».
Βλέποντας ο αδίστακτος ηγεμόνας την αποφασιστικότητα των δύο Μαρτύρων και την κοινή θέληση και καρτερία, σκέφθηκε κάτι διαφορετικό: Έδωσε εντολή να μη τις αφήσουν μαζί, αλλά την μεν Ιουλιανή να οδηγήσουν στη φυλακή, τη δε Βαρβάρα να απογυμνώσουν, να την περιφέρουν στους δρόμους της πόλης για διαπόμπευση και στο τέλος να τη μαστιγώσουν. Και ποιά ήταν η στάση της μεγάλο μάρτυρος; Ενώ έτσι τη διαπόμπευαν και την ειρωνεύονταν οι ειδωλολάτρες, εκείνη κατέφευγε γαλήνια στην προσευχή προς τον Κύριο, στον οποίο έλεγε με πίστη:
Όμως ήταν τόση η πίστη, η αγάπη και η αφοσίωση τους στον ουράνιο Νυμφίο, που ενδυνάμωσε τη θέληση και την ψυχή τους, η οποία δεν έπαυσε να είναι υψωμένη στον Κύριο ζητώντας τη βοήθειά του με παρόμοια λόγια: «Μη αποστρέψεις από μας, Χριστέ μου, το πρόσωπο σου και μη απομακρύνεις το Άγιο Πνεύμα σου. Δώσε μας τη μεγάλη χαρά της σωτηρίας που προέρχεται από εσένα· και ενίσχυσε μας με δύναμη θελήσεως, ώστε η πίστη και η αφοσίωση μας προς εσένα να μείνει ακλόνητη».
Βλέποντας ο αδίστακτος ηγεμόνας την αποφασιστικότητα των δύο Μαρτύρων και την κοινή θέληση και καρτερία, σκέφθηκε κάτι διαφορετικό: Έδωσε εντολή να μη τις αφήσουν μαζί, αλλά την μεν Ιουλιανή να οδηγήσουν στη φυλακή, τη δε Βαρβάρα να απογυμνώσουν, να την περιφέρουν στους δρόμους της πόλης για διαπόμπευση και στο τέλος να τη μαστιγώσουν. Και ποιά ήταν η στάση της μεγάλο μάρτυρος; Ενώ έτσι τη διαπόμπευαν και την ειρωνεύονταν οι ειδωλολάτρες, εκείνη κατέφευγε γαλήνια στην προσευχή προς τον Κύριο, στον οποίο έλεγε με πίστη:
«Παντοδύναμε Βασιλιά, που περιβάλλεις τον ουρανό με τα σύννεφα και καλύπτεις τη γη με την ομίχλη. Εσύ σκέπασε και τη δική μου γύμνωση και κάνε ώστε τα μέλη του σώματος μου να μην είναι ορατά από τους ασεβείς. Κάνε ώστε η δούλη σου, Κύριε, να μη γίνει αντικείμενο χλευασμού εκ μέρους εκείνων που στέκονται γύρω της».
Ο δε Κύριος, «ο ταχύς εις το ακούσαι», δέχθηκε τη θερμή προσευχή της αγίας Βαρβάρας. Και αφενός πλημμύρισε την καρδιά της με ουράνιο θάρρος, χαρά και παρηγορία, αφετέρου την κάλυψε με μια αόρατη ενδυμασία, έτσι που οι ασεβείς ειδωλολάτρες να μην αντικρύσουν τη γυμνότητα ιού σώματος της. Όταν λοιπόν τελείωσε η περιφορά της στους δρόμους της πόλης, οδηγήθηκε η Μάρτυς εκ νέου στον ηγεμόνα Μαρκιανό.
Η δια του πατρικού ξίφους τελείωση
Εκείνος συνειδητοποίησε πλέον ότι ούτε με κολακείες ούτε με σκληρά βασανιστήρια ήταν δυνατό να πεισθούν οι δύο πιστές νέες, Βαρβάρα και Ιουλιανή, να αρνηθούν το Νυμφίο τους Χριστό και να θυσιάσουν στους ψεύτικους θεούς των ειδώλων. Προκειμένου λοιπόν να μη χάνει το κύρος του μπροστά στα μάτια των αξιωματούχων και του λαού, από το ότι δεν μπορούσε να καταβάλει το γενναίο φρόνημα των δύο παρθένων, έλαβε την τελική απόφαση: Καταδίκασε σε θάνατο τη Βαρβάρα και την Ιουλιανή και όρισε τον τρόπο αποκεφαλισμός δια ξίφους!
Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι ο πατέρας της Βαρβάρας, ο τοπάρχης Διόσκορος, ήταν παρών σε όλη τη διαδικασία της δίκης και των φρικτών βασανιστηρίων. Ο κακούργος δεν έδειξε ούτε ίχνος συμπόνιας καθώς παρακολουθούσε ασυγκίνητος την ψυχική και σωματική οδύνη της μονάκριβης και πανέμορφης θυγατέρας του.
Ο δε Κύριος, «ο ταχύς εις το ακούσαι», δέχθηκε τη θερμή προσευχή της αγίας Βαρβάρας. Και αφενός πλημμύρισε την καρδιά της με ουράνιο θάρρος, χαρά και παρηγορία, αφετέρου την κάλυψε με μια αόρατη ενδυμασία, έτσι που οι ασεβείς ειδωλολάτρες να μην αντικρύσουν τη γυμνότητα ιού σώματος της. Όταν λοιπόν τελείωσε η περιφορά της στους δρόμους της πόλης, οδηγήθηκε η Μάρτυς εκ νέου στον ηγεμόνα Μαρκιανό.
Η δια του πατρικού ξίφους τελείωση
Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι ο πατέρας της Βαρβάρας, ο τοπάρχης Διόσκορος, ήταν παρών σε όλη τη διαδικασία της δίκης και των φρικτών βασανιστηρίων. Ο κακούργος δεν έδειξε ούτε ίχνος συμπόνιας καθώς παρακολουθούσε ασυγκίνητος την ψυχική και σωματική οδύνη της μονάκριβης και πανέμορφης θυγατέρας του.
Η καρδιά του είχε πωρωθεί από το φανατισμό σε τέτοιο βαθμό που όχι μόνο χαιρόταν για τα βασανιστήρια, αλλά έδειξε και ιδιαίτερα ικανοποιημένος για τη θανατική ποινή. Ανέλαβε μάλιστα να την εκτελέσει ο ίδιος, γιατί θεώρησε ανανδρία και μαλθακότητα ψυχής το να θανατωθεί η κόρη του από δήμιους και όχι από τον πατέρα της! Έτσι, μόλις ανακοινώθηκε επίσημα η απόφαση του ηγεμόνα, «πήρε την κόρη του, για να την αποκεφαλίσει με τα χέρια του», γράφει ο ιερός Συναξαριστής.
Καθώς οδηγούσε την κόρη του, μαζί με την Ιουλιανή, έξω από την πόλη, προς το βουνό, όπου θα ακολουθούσε ο αποκεφαλισμός τους, η αγία Βαρβάρα, έχοντας πλέον τη βεβαιότητα ότι εγγίζει το επίγειο τέλος της, πρόλαβε να κάνει την ύστατη στιγμή μία ακόμα θερμή προσευχή στον Κύριο και Θεό της, λέγοντας με θέρμη ψυχής:
Καθώς οδηγούσε την κόρη του, μαζί με την Ιουλιανή, έξω από την πόλη, προς το βουνό, όπου θα ακολουθούσε ο αποκεφαλισμός τους, η αγία Βαρβάρα, έχοντας πλέον τη βεβαιότητα ότι εγγίζει το επίγειο τέλος της, πρόλαβε να κάνει την ύστατη στιγμή μία ακόμα θερμή προσευχή στον Κύριο και Θεό της, λέγοντας με θέρμη ψυχής:
«Άναρχε Θεέ, εσύ που άπλωσες τον ουρανό σαν θολωτή στέγη και στερέωσες τη γη πάνω στα νερά· εσύ που διατάζεις τα σύννεφα να ρίχνουν βροχή και έστησες ψηλά τον ήλιο για να φωτίζει τα πάντα• εσύ που όλα αυτά τα αγαθά τα δίνεις σε δικαίους και άδικους, σε αγαθούς και πονηρούς (Ματθ. 5,45)• εσύ και τώρα, Βασιλεύ, άκουσε την προσευχή μου και αξίωσε να μην αγγίξει καμία λοιμώδης αρρώστια οποίον στο σπίτι του μνημονεύει το όνομά σου και τα μαρτύριά μου για τη δόξα τη δική σου, ούτε να τον βρει κάτι άλλο από όσα μπορούν να φέρουν στα σώματα των ανθρώπων βλάβη και πόνο. Διότι εσύ, Κύριε, ξέρεις ότι εμείς είμαστε σάρκα και αίμα, έργο των χειρών σου, και τιμημένοι με τη δική σου εικόνα, έχοντας τη δυνατότητα να ομοιωθούμε με εσένα».
Καθώς η αγία ολοκλήρωσε τη θερμή προσευχή της, φωνή εξ ουρανού ακούστηκε που καλούσε την ίδια και τη συναθλή της Ιουλιανή προς τα ουράνια, ενώ τη βεβαίωνε πως τα αιτήματα της θα εκπληρωθούν όλα. Όταν άκουσε αυτή την ουράνια επιβεβαίωση η αγία Βαρβάρα, με περισσότερο θάρρος συνέχισε «αγαλλομένω ποδί » την πορεία της, ώστε να φτάσει το δυνατόν γρηγορότερα στον τόπο της θυσίας της.
Καθώς η αγία ολοκλήρωσε τη θερμή προσευχή της, φωνή εξ ουρανού ακούστηκε που καλούσε την ίδια και τη συναθλή της Ιουλιανή προς τα ουράνια, ενώ τη βεβαίωνε πως τα αιτήματα της θα εκπληρωθούν όλα. Όταν άκουσε αυτή την ουράνια επιβεβαίωση η αγία Βαρβάρα, με περισσότερο θάρρος συνέχισε «αγαλλομένω ποδί » την πορεία της, ώστε να φτάσει το δυνατόν γρηγορότερα στον τόπο της θυσίας της.
Πράγματι, σε λίγο ήρθαν στο προκαθορισμένο σημείο. Κι εκεί η μεν καλλίνικος Μάρτυς Βαρβάρα αφού έσκυψε με καρτερία το κεφάλι της «δέχθηκε την τελείωση από τα πατρικά χέρια δια του ξίφους• και κατά παράδοξο τρόπο αναφάνηκε καλός καρπός από σαπρό δένδρο», η δε Ιουλιανή υπέστη τον ίδιο μαρτυρικό θάνατο από κάποιον στρατιώτη, και συναριθμήθηκαν και οι δύο στο «περικείμενον ημίν νέφος μαρτύρων».
Όμως και η θεία Δίκη δεν καθυστέρησε καθόλου να αποδώσει δικαιοσύνη: Ενώ ο πατροκτόνος κατέβαινε με τη συνοδεία των στρατιωτών από το βουνό, χτυπήθηκε από κεραυνό και μπήκε τέρμα όχι μόνο στην παρούσα αλλά και στη μέλλουσα ζωή, της οποίας απώλεσε την απόλαυση. Λέγεται μάλιστα ότι η λάμψη και ο κρότος αυτού του κεραυνού έφτασαν μέχρι τον ηγεμόνα Μαρκιανό, ως προειδοποίηση για το άσβεστο και αιώνιο πυρ το οποίο περίμενε και αυτόν.
Τα σώματα των αγίων μαρτύρων Βαρβάρας και Ιουλιανής παρέλαβε ένας ευσεβής χριστιανός, ο Ουαλεντίνος. Αφού τα τίμησε δεόντως, τα ενταφίασε στην τοποθεσία Γελασσός, δώδεκα μίλια έξω από την Ηλιούπολη. Επί σειράν ετών οι τάφοι των δύο Μαρτύρων αποτελούσαν «νόσων ίαμα, ψυχών αγαλλίαμα, ανδρών φιλόθεων πολυέραστον εντρύφημα». Αργότερα έγινε ανακομιδή των τιμίων λειψάνων από την Ηλιούπολη στην Κωνσταντινούπολη. Μέσα στα ανάκτορα ο αυτοκράτορας Λέων ΣΤ΄ο Σοφός (886-912) έχτισε παρεκκλήσιο στο οποίο τα αποθησαύρισε.
Όμως και η θεία Δίκη δεν καθυστέρησε καθόλου να αποδώσει δικαιοσύνη: Ενώ ο πατροκτόνος κατέβαινε με τη συνοδεία των στρατιωτών από το βουνό, χτυπήθηκε από κεραυνό και μπήκε τέρμα όχι μόνο στην παρούσα αλλά και στη μέλλουσα ζωή, της οποίας απώλεσε την απόλαυση. Λέγεται μάλιστα ότι η λάμψη και ο κρότος αυτού του κεραυνού έφτασαν μέχρι τον ηγεμόνα Μαρκιανό, ως προειδοποίηση για το άσβεστο και αιώνιο πυρ το οποίο περίμενε και αυτόν.
Τα σώματα των αγίων μαρτύρων Βαρβάρας και Ιουλιανής παρέλαβε ένας ευσεβής χριστιανός, ο Ουαλεντίνος. Αφού τα τίμησε δεόντως, τα ενταφίασε στην τοποθεσία Γελασσός, δώδεκα μίλια έξω από την Ηλιούπολη. Επί σειράν ετών οι τάφοι των δύο Μαρτύρων αποτελούσαν «νόσων ίαμα, ψυχών αγαλλίαμα, ανδρών φιλόθεων πολυέραστον εντρύφημα». Αργότερα έγινε ανακομιδή των τιμίων λειψάνων από την Ηλιούπολη στην Κωνσταντινούπολη. Μέσα στα ανάκτορα ο αυτοκράτορας Λέων ΣΤ΄ο Σοφός (886-912) έχτισε παρεκκλήσιο στο οποίο τα αποθησαύρισε.
Θαυματουργός και προστάτης
Ανάμεσα στις δημοφιλέστερες άγιες της Πίστευω μας συγκαταλέγεται η μεγαλομάρτυς Βαρβάρα, γι' αυτό και προσκυνητάρια, παρεκκλήσια και ναοί είναι διάσπαρτοι σε όλη την Ελληνική επικράτεια. Όχι μόνο η αγία βιωτή και το φρικτό και ασυνήθιστο μαρτύριο της, αλλά και τα πάμπολλα θαύματά της την κατέστησαν προστάτιδα:•Των παρθένων κάθε ηλικίας
•Του Πυροβολικού (από το έτος 1829 κι εντεύθεν), επειδή συσχετίζει το πυροβόλο με τον κεραυνό που κατέκαψε τον άσεβή πατέρα της
•Των νοσοκομείων λοιμωδών νόσων
•Των χριστιανών που την επικαλούνται όταν αντιμετωπίζουν δύσκολες επιδημίες και αρρώστιες, ή αιφνίδιο θάνατο
•Των μεταλλωρύχων, λατόμων, οικοδόμων, πανδοχέων, συντεχνιών πυρίτιδος, πυριτιδοποιείων, καλυκοποιείων, αμαξοκαραγωγέων και των ναυτιλλομένων.Η Αγία Βαρβάρα ανακηρύχθηκε ως προστάτις Αγία του πυροβολικού (1828 μ.Χ.) και των ορυχείων.
πηγή-epanastasilae
-http://el.orthodoxwiki.org/%CE%92%CE%B1%CF%81%CE%B2%CE%AC%CF%81%CE%B1,_%CE%91%CE%B3%CE%AF%CE%B1
-http://www.thrakiki.gr/barbara.htm
-http://xristianos.gr/forum/viewtopic.php?t=3330
Ἀπολυτίκιον
Ἦχος πλ. α’. Τὸν συνάναρχον Λόγον.
Τῆς Τριάδος τὴν δόξαν ἀνακηρύττουσα, ἐν τῷ λουτρῷ τρεῖς θυρίδας ὑπεσημήνω σοφῶς, κοινωνίαν πατρικὴν λιποῦσα πάνσεμνε, ὅθεν ἠγώνισαι λαμπρῶς, ὡς παρθένος εὐκλεής, Βαρβάρα Μεγαλομάρτυς. Ἀλλὰ μὴ παύση πρεσβεύειν, ἐλεηθήναι τᾶς ψυχᾶς ἠμῶν.
Ἕτερον Ἀπολυτίκιον (Κατέβασμα)
Ἦχος δ’.
Βαρβάραν τὴν Ἁγίαν τιμήσωμεν· ἐχθροῦ γὰρ τὰς παγίδας συνέτριψε, καὶ ὡς στρουθίον ἐῤῥύσθη ἐξ αὐτῶν, βοηθείᾳ καὶ ὅπλῳ τοῦ Σταυροῦ ἡ πάνσεμνος.
Κοντάκιον
Ἦχος δ’. Ὁ ὑψωθεὶς ἐν τῷ Σταυρῷ.
Τῷ ἐν Τριάδι εὐσεβῶς ὑμνουμένῳ, ἀκολουθήσασα σεμνὴ Ἀθληφόρε, τὰ τῶν εἰδωλων ἔλιπες σεβάσματα· μέσον δὲ τοῦ σκάμματος, ἐναθλοῦσα Βάρβαρα, τυράννων οὐ κατέπτηξας, ἀπειλὰς ἀνδρειόφρον, μεγαλοφώνως μέλπουσα ἀεί, Τριάδα σέβω τὴν μίαν θεότητα.
Κάθισμα
Ἦχος δ’. Ὁ ὑψωθεὶς ἐν τῷ Σταυρῷ.
Τὸν νυμφίον σου Χριστὸν ἀγαπήσασα, τὴν λαμπάδα σου φαιδρῶς εὐτρεπίσασα, ταῖς ἀρεταῖς διέλαμψας Πανεύφημε· ὅθεν εἰσελήλυθας, σὺν αὐτῷ εἰς τοὺς γάμους, τὸ στέφος τῆς ἀθλήσεως, παρ' αὐτοῦ δεξαμένη, ἀλλ' ἐκ κινδύνων λύτρωσαι ἡμᾶς, τοὺς ἐκτελοῦντας Βαρβάρα τὴν μνήμην σου.
Ἕτερον Κάθισμα
Ἦχος γ’. Τὴν ὡραιότητα.
Ἦχος γ’. Τὴν ὡραιότητα.
Ἐν τῇ ἀθλήσει σου, πάντας ἐξέπληξας, ὅτι ὑπέμεινας, τὰς τῶν τυράννων πληγάς, δεσμὰ, βασάνους, φυλακάς, Βαρβάρα παναοίδιμε· Ὅθεν καὶ τὸν στέφανον, ὁ Θεός σοι δεδώρηται, ὅνπερ ἐπεπόθησας, ψυχικῶς καὶ προσέδραμες· αὐτὸς καὶ τὰς ἰάσεις παρέχει, πᾶσι τοῖς πίστει προσιοῦσί σοι.
Ὁ Οἶκος
Τὴν νυμφευθεῖσαν τῷ Χριστῷ διὰ τοῦ μαρτυρίου, Βαρβάραν συνελθόντες τιμήσωμεν ἀξίως, ὅπως αὐτῆς ταῖς προσευχαῖς λύμης ψυχοφθόρου λυτρωθέντες, καὶ λοιμοῦ, σεισμοῦ τε καὶ καταπτώσεως, τὸν βίον ἐν εἰρήνῃ διέλθωμεν, καταξιωθέντες μετὰ πάντων τῶν Ἁγίων, τῶν ἀπ' αἰῶνος Θεῷ εὐαρεστησάντων, διάγειν ἐν φωτί, καὶ μέλπειν ἀξίως, ἐθαυμάστωσας Σῶτερ τὰ σὰ ἐλέη πᾶσι τοῖς πίστει ὁμολογοῦσι, Τριάδα σέβω τὴν μίαν θεότητα.
Μεγαλυνάριον
Τον θείον κοσμήτορα της Χριστού Εκκλησίας πάντες Ιωάννην Δαμασκηνόν ύμνοις συν τη θεία σεπτή καλλιπαρθένω Βαρβάρα επαξίως ανευφημήσωμεν.
ΔΕΙΤΕ ΣΧΕΤΙΚΑ ΚΙ ΕΔΩ
Οπτικοακουστικό Υλικό
Αγιογραφίες / Φωτογραφίες
ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΙ ΑΓΙΑΣ ΒΑΡΒΑΡΑΣ
Κοντάκιον.
Προς το· Τη Υπερμάχω Στρατηγώ.
Την Χριστομάρτυρα πιστοί, και νύμφην άσπιλον,
Την καλλιπάρθενον ομού, και αειπάρθενον,
Ύμνοις στέψωμεν Βαρβάραν την Αθληφόρον,
Ως λυτρουμένην λοιμικού παντός νοσήματος,
Τους εν εικόνι τη αυτή πόθω προσπίπτοντας,
Και κραυγάζοντας·
Χαίροις Κόρη Θεόνυμφε.
Άγγελοι εν τοις άνω, και βροτοί εν τοις κάτω, υμνείν σε προς αξίαν Βαρβάραν, οι μεν, αϋλωτάταις ηδοναίς, οι δε, εν υλαίοις φωναίς μη σθένοντες, γηθόμενοι θαμβούμεθα, βοώντες εκτενώς σοι ώδε·
Χαίρε δι ης η Τριάς εκλάμπει·
Χαίρε δι ης η παλλάς εκλείπει.
Χαίρε η θεολογήσα την Τριάδα τω φωτί·
Χαίρε, κρήνην προθεσπίσασα, ιαμάτων τω λουτρώ.
Χαίρε, ότι ηράσθη, η Τριάς του σου κάλλους·
Χαίρε, ότι προσήχθης, καθαρά τη Τριάδι.
Χαίρε ιλύν, δυάδος συρρίξασα·
Χαίρε αυγή, Τριάδος κηρύξασα.
Χαίρε δι ης, ο Σταυρός εκτυπούται·
Χαίρε δι ης, ο εχθρός εκμειούται·
Χαίρε Κόρη Θεόνυμφε
Βλέπουσα εν Ρωσσία, ευσεβώς η Δακία, το σον παρθενικόν αγνή σκήνος, και των παραδόξων το σμήνος, ύμνοις σε και ούτως ευλαβώς γεραίρουσι, μεθ ημών αυτών θεολογούντες, άσμα το τρισύνθεον·
Αλληλούϊα
Γνώσιν άγνωσον γνώναι, τον γενέτην ποθούσα, Βαρβάρα εβόα τοις τεχνίταις, τρίτην θυρίδα εκ δυείν, επιτεχνάσθαι τω βαλανείω βούλομαι` ίνα πας τις βλέπων το φώς του φωτοδότου λέγη ούτω·
Χαίρε φωτός, της Τριάδος κήρυξ·
Χαίρε πασών, γενναιών η κύλιξ.
Χαίρε ιαμάτων, η πηγή η αένναος·
Χαίρε ανιάτων νοσούντων συνούλωσις.
Χαίρε κάλλος το απόθετον, μύρον το εκκενωθέν·
Χαίρε ευανθής παράδεισος, και χαρίτων ο λειμών.
Χαίρε σεμνή Βαρβάρα, νικηφόρε Παρθένε·
Χαίρε εκλελεγμένη, πάγκαλλε του Χριστού Νύμφη.
Χαίρε το φως, Τριάδος η βλέψασα·
Χαίρε το πυρ, της πλάνης η σβέσασα.
Χαίρε σοφών, των τα θεία σεμνείον·
Χαίρε πατρός, ασεβούς ιερείον·
Χαίρε Κόρη Θεόνυμφε
Δυνάμει της Τριάδος, ανδρωθέν σου τω θήλυ, εν τω φρικωδεστάτω σταδίω, διασκοπούσα Ιουλιανή, και αυτή ανάπτεται προς τα όμοια, και ανύει το μακάριον άθλον, μετά σου βοώντα·
Αλληλούϊα
Έχουσα η Ρωσσία, σου το δέμας το θείον, αναγράφει σοι τους χαριστηρίους` σην δε κάραν πλουτούντες ημίν, πως ουχί τοις αυτοίς καταστέψωμεν, και μέλεσιν ως βέλεσι βάλωμεν τον Βελίαρ τοις δε·
Χαίρε του Αδάμ ευανθής πτόρθος·
Χαίρε της Εύας απαθές άνθος.
Χαίρε τον Σταυρόν, τη χειρί εκολάψασα·
Χαίρε τον αυτώ, τανυθέντα δοξάσασα.
Χαίρε πνεύματα ελαύνουσα ολεθρεύοντα ημάς·
Χαίρε χεύματα ομβρίζουσα, των θαυμάτων δαψιλώς.
Χαίρε ευτονωτέρα, και χαλκού και σιδήρου·
Χαίρε τιμιωτέρα, και χρυσού και σαπφείρου.
Χαίρε Θεού, ελαία χρυσόκλωνος·
Χαίρε λοιμού εξώλειαν λύουσα.
Χαίρε θυμού, του Θεού η γαλήνη·
Χαίρε ημών, προς Θεόν η ειρήνη·
Χαίρε Κόρη Θεόνυμφε
Ζάλην και τρικυμίαν, και οργήν τε και θλίψιν, θεηλάτως ημάς μαστιγούντα, και ζέοντα καθ` ημάς, και εκ δότους ποιούντα ολετήρσι πνεύμασι, κατευνάζεις ευιλατε, και άπαντας προτρέπεις μέλπειν·
Αλληλούϊα
Ήκουσαν οι τεχνίται, της θεηγόρου Κόρης, και τρίτην προστιθείσι θυρίδα, του τριλαμπούς φωτός εις τύπον, Πατρός, Υιού, και Αγίου Πνεύματος` παρ ου οι φωτισθέντες βοώμεν προς αυτήν τοιαύτα·
Χαίρε φωτός, τριφεγγούς θυγάτηρ·
Χαίρε ψυχών φωτοδόχων φάος.
Χαίρε, του Πατρός, και Υιού το ανάκτορον·
Χαίρε ω σεπτόν, Παρακλήτου αλάβαστρον.
Χαίρε, ότι θεοδίδακτος, ρητορεύεις το τριττόν·
Χαίρε, ότι ακατάπληκτος, μένεις εν τοις πειρασμοίς.
Χαίρε η θεηγόρος, και Παρθένος, και Μάρτυς·
Χαίρε η στεφηφόρος, αληθής και κατ άμφω.
Χαίρε τερπνόν, της Εώας αγλάϊσμα·
Χαίρε λαμπρόν, Ευρώπης θυσαύρισμα.
Χαίρε δι ης, εκποδών κακός πότμος·
Χαίρε δι ης, προθεσμία εφείται·
Χαίρε Κόρη Θεόνυμφε
Θεορρήμον Βαρβάρα, του Θεανθρώπου Λόγου θέσει θυγάτηρ χρηματίζεις. Διό και απαθανατίζεις πάντας, τους θεοπρεπώς σοι προσθέοντας, θανάτου θνητού και αθανάτου λυτρουμένη, και βοώντας·
Αλληλούϊα
Ίδον των ουρανίων, υπερκόσμιοι νόες, τον φύσαντα χειρί παιδοκτόνω, εκμανέντα τοιαύτα παιδί, και ούτω ξέοντα αφειδώς, και σπαράττοντα θηρός τρόπου, και ως ήδιστα αυτή έκραξαν·
Χαίρε οίον σώμα, εκδούσα ταις μάστιξι·
Χαίρε δι αγάπην παθούσα Νυμφίου σου.
Χαίρε σχέσιν η την πάτριον, παριδούσα εν χαρά·
Χαίρε γήθεν προς ουράνια, ενδημούσα καθαρά.
Χαίρε χαιρόντων Αγγέλων, τη ση καρτερία·
Χαίρε κλαιόντων δαιμόνων, τη σφων αυτών ήττοι.
Χαίρε ψευδή, την πλάνην η δείξασα·
Χαίρε αγνή, σφραγίδα τηρήσασα.
χαίρε αυλων τερπνήν ευωχία·
χαίρε Χριστού θαυμαστή ευωδία·
Χαίρε Κόρη Θεόνυμφε
Κάκιστε ω ποιμένων, οίαν Θεού αμνάδαν, προσπίνεις συ τω λύκω τεκόντι; Πως ουχ είλεσε δείλαιε, οίκτος τοιαύτης παιδός και έλεος; Ρύσαι ημάς Χριστέ, θηριωδίας, τους ειδότας ψάλλειν·
Αλληλούϊα
Λάμπεις εν τη εσπέρα, δύσα κατά την Εώα` ηγλάϊσας γαρ ταύτην σπαργάνοις, και κατήστραψας πάλαι ημάς, απολαύοντας σου των καλών Πάναγνε, θαυμάτων και λειψάνων των όλβων, και βοώντας τοιαύτα·
Χαίρε το κάλλος της παρθενίας·
Χαίρε το κάρφος το της πελείας.
Χαίρε την πατρώαν μανίαν μη δείσασα·
Χαίρε την εώον βλακείαν μισήσασα.
Χαίρε σώματος ευγένειαν, παραδούσα αικισμοίς·
Χαίρε άνθος της νεότητος, και της ώρας την ακμήν.
Χαίρε εξ ακανθώδους, εκφυέν ρίζης ρόδον·
Χαίρε άθλων ο στάχυς, βρίθων καρπόν ωραίον.
Χαίρε σεμνών, παρθένων οψώνιον·
Χαίρε ψυχών, αγνών το οσφράδιον.
Χαίρε λοιμόν, ημών αποσοβούσα·
Χαίρε θυμόν, Θεού εξιλεούσα·
Χαίρε Κόρη Θεόνυμφε
Μάστιγος λυμαιώνος, του παρόντος αιώνος, και δυσμενούς του απατεώνος, απαλλάξαις ταις σαις θεοδέκτοις λιταίς, πάντας τους προσιόντας σοι εκ πόθου, και μεταχωρούντας προς βίον βελτίω κράζει·
Αλληλούία
Νέαν Θέκλαν ορώσα, η πρωτόαθλος Θέκλα, δεξαμένην σχισθείσαν την πέτραν, τερατουργήσαντος του Χριστού, και τηρήσαντος σε, ώσπερ ανέπαφον, πατρός λυσσώδους επιβολής, νεύμασιν αθεάτοις εκρότει ταύτα·
Χαίρε ο νάρδος Χριστού νυμφίος·
Χαίρε περιστερά η του Νώε.
Χαίρε το αμήχανον, κάλλος ποθήσασα·
Χαίρε διαρρέουσαν, δόξαν πατήσασα.
Χαίρε η αναπληρώσασα την θυσίαν Ισαάκ·
Χαίρε φύντα η τεφρώσασα, τον Βελίου Αβραάμ.
Χαίρε τη παντευχία, του Σταυρού φραξαμένη·
Χαίρε αυτοχειρία, πατρική τεθυμένη.
Χαίρε αμνάς, Χριστού η αμίαντος·
Χαίρε μητρός, αυτού η αντίδοτος.
Χαίρε αγνών, νεανίδων γενναία·
Χαίρε υπέρ, την σοφήν Αβιγαίανω·
Χαίρε Κόρη Θεόνυμφε
Ξένον θέαμα βλέπω· τεμνομένων μαστών σου, τον νουν εις τους ουρανούς ανέσχες` ούτως άρα ο υπερουράνιος, σαρκοφόρος ώφθη επί γης άνθρωπος, ίνα σε γενναιόφρον, ουρανόφρονα δείξη, μελωδούσαν·
Αλληλούϊα
Όλη ει η πλησίον, ως καλή, ως ωραία, και μώμος εν σοι όλως ουκ έστι, και τω νυμφώνα χοροβατείς του σου ωραίου Νυμφίου, συν ταις φρονίμοις φρονίμη Παρθένε νεάνισιν, παρ’ ων ακούεις οία·
Χαίρε αγνείας, εύοσμον κρίνον·
Χαίρε μανίας, πατρικής κρείττων.
Χαίρε Παρθενίας, Αγγέλων διάγραμμα·
Χαίρε αφθορίας, Παρθένων το άγαλμα.
Χαίρε, συ γαρ τον Νυμφίον σου, επεπόθησας Χριστόν·
Χαίρε, συ γαρ την λαμπάδα σου διηυτρέπισας φαιδρώς.
Χαίρε απενεχθείσα, τω Βασιλεί παρθένος·
Χαίρε προεκλεθείσα, εις την οσμήν του μύρου.
Χαίρε αμνάς, το έριον βάψασα·
Χαίρε λαμπάς, ελαίω η άψασα.
Χαίρε δραχμή, ην Θεός σαρκί εύρε·
Χαίρε κοινή, ηδονή των Αγγέλωνω·
Χαίρε Κόρη Θεόνυμφε
Που πριμαίνεις Νυμφίε; Τετρωμένη τω πόθω, εβόα εν σταδίω η Μάρτυς, τας γαρ νιφάδας των αικισμών, ησυχή φέρουσα, τέμνετε, ξέετε, έλεγεν· ήδιστα ειμί προς τον Νυμφίον σου, ίνα ψάλλω συν Αγγέλοις·
Αλληλούϊα
Ρώμην την υπέρ φύσιν, της Βαρβάρας ορώσα, ακατάλληλον θηλεία φύσει, βαβαί προς αθεάτως ήσθη, η φιλοπαρθενομάρτυς μητρόθεος βοώσα ούτω·
Χαίρε θεοτερπές θείον θαύμα·
Χαίρε το εθελόθυτον θύμα.
Χαίρε θεομάχων, θεότευκτον θέριστρον·
Χαίρε αθειας, θεόκλητον θήρατρον.
Χαίρε άνθος παρθενόφυτον, τη αθλήσει φοινιχθέν·
Χαίρε κάλλος το απόθετον εν θεάτρω θεοθέν.
Χαίρε θεοσοφία, θανατούσα δυσθέους·
Χαίρε θεηγορία, θέλγουσα φιλοθέους.
Χαίρε δι ης, Θεός θάττον πείθεται·
Χαίρε δι ης, Θεός τεθαυμάστωται.
Χαίρε θεοειδών άθλων η θέα·
Χαίρε Θεώ θέουσα θεοφρόνως·
Χαίρε Κόρη Θεόνυμφε
Συνήγορον κεκτημένη, του Θεού την μητέρα, την αφθορίας πανταιτίαν· την μεσίτιν Θεού και ημών, την πανάφθορον όντως, ω άφθορε, απανέστης της φύσεως λαθούσα, και αυτή βοώσα·
Αλληλούϊα
Τριάδα των θυρίδων ω Βαρβάρα Παρθένε, ανειπούσα το λουτρόν φωτίζειν, μυστικόν εδήλωσας λουτρόν, τη παμφαεστάτη Τριάδι λαμπόμενον, και ψυχάς καθαίρον πάντων, ους Τριάς διήγειρε βοάν σοι·
Χαίρε των Αθλοφόρων η δόξα·
Χαίρε των θεολόγων η μούσα.
Χαίρε απειλαίς, και βασάνοις μη είξασα·
Χαίρε τα δεσμά, προσπαθείας η ρήξασα.
Χαίρε, ότι συ εξέπληξας, τάξεις τα Αγγελικάς·
Χαίρε, ότι συ διέρρηξας, του δολίου τας πλοκάς.
Χαίρε η εισελθούσα, του Νυμφίου τους γάμους·
Χαίρε απολαβούσα, παρ Αυτού τους στεφάνους.
Χαίρε σατάν, τους λόχους νοήσασα·
Χαίρε σαρκός, Σταυρώ αφειδήσασα.
Χαίρε Τριάς, εν η χαίρει ως νύμφη·
Χαίρε μονάς, ην εδόξασε μόνη·
Χαίρε Κόρη Θεόνυμφε
Ύψος των εγκωμίων, υπερβέβηκεν όντως, η δόξα της παρθένου σου Σώτερ` την πίστιν δε ημών προσιέμενος, αντιμετρήσειας την αντίδοσιν, ολβιοδότα φιλάνθρωπε, τοις κακουμένοις ημίν και βοώσιν·
Αλληλούϊα
Φωτεινή σε εσθητί, φωτοφόρως φαιδρύνει, Άγγελος διά Χριστόν περιδυθείσαν, και ώσπερ νύμφην περιφανή, της αφθαρσίας στολήν αμφιέννυσιν, αποτινάξας σου της σαρκός το πάχος, και φωνών σοι ταύτα·
Χαίρε εκστάσα τη αλλοιώσει·
Χαίρε παθούσα, απαθώς πάθος.
Χαίρε παλαιόν, αποδύσα τον άνθρωπον·
Χαίρε τον καινόν, ενδυθείσα Θεάνθρωπον.
Χαίρε ότι το μακάριον, τέλος έτλης ανδρικώς·
Χαίρε, ότι διάδημα, έχεις το μαρτυρικόν.
Χαίρε πεποικιλμένη, στίγμασι μαρτυρίου·
Χαίρε περικειμένη, στέφει αμαραντίνω.
Χαίρε Θεού, φωνής η αυτήκοος·
Χαίρε στοργής, αυτού η εχέγγυος.
Χαίρε τω σω συναφθείσα Νυμφίω·
Χαίρε φωτί καταστράπτουσα δόξης·
Χαίρε Κόρη Θεόνυμφε
Χελιδών ως ωραία, τρίζουσα εν σταδίω, συν Ιουλιανή αηδόνι, διέδρας τον τηρέα πατέρα, αποπτάσα προς τον ουράνιον Νυμφίον, τον πολυέραστον, ότι μέλη μέλπεις ούτως·
Αλληλούϊα
Ψάλλουσι σου τους άθλους, των Αγίων χορείαι, ως έβλεψαν ωραϊσμένην, παρθενικώς και μαρτυρικώς, και θαμβηθέντες πάντες ηγαλλιάσαντο, εκρότησαν, ευφήμησαν, ανύμνησαν βοώντες ταύτα·
Χαίρε το έαρ της αφθαρσίας·
Χαίρε το έαρ της ευσεβείας.
Χαίρε τρυγών, η ωραία του άσματος·
Χαίρε σταγών, αποστάζουσα χάριτος.
Χαίρε δόξαν αδιάδοχον, έχουσα εν ουρανώ·
Χαίρε φρόνημα ανάλωτον, δούσα μόνω τω Χριστώ.
Χαίρε στάσα προς πάλην, του εχθρού ερρωμένη·
Χαίρε, ω των ερώτων, Χριστόν νυμφευσαμένη.
Χαίρε δι ης ησχύνθη ο βάσκανος·
Χαίρε δι ης κατήργηται βάσανος.
Χαίρε των σων υμνητών ευκληρία·
Χαίρε παθών, λοιμικών σωτηρία·
Χαίρε Κόρη Θεόνυμφε
Ω Παρθένε και Μάρτυς ω Θεού Λόγου Νύμφη· παρθένων και μαρτύρων το άνθος· κεκτημένη παρρησίαν οίαν, προς την πανυπερύμνητον Άνασσαν, υπέρ ημών Αυτήν απέργασαι ίλεων, των βοώντων·
Αλληλούϊα
Ακολουθία και Βίος της Αγίας Μεγαλομάρτυρος Βαρβάρας και του Αγίου Ιωάννου του Δαμασκηνού
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ, ΕΔΩ:
-http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CE%B3%CE%AF%CE%B1_%CE%92%CE%B1%CF%81%CE%B2%CE%AC%CF%81%CE%B1_(%CE%BC%CE%B5%CE%B3%CE%B1%CE%BB%CE%BF%CE%BC%CE%AC%CF%81%CF%84%CF%85%CF%82)-http://el.orthodoxwiki.org/%CE%92%CE%B1%CF%81%CE%B2%CE%AC%CF%81%CE%B1,_%CE%91%CE%B3%CE%AF%CE%B1
-http://www.thrakiki.gr/barbara.htm
-http://xristianos.gr/forum/viewtopic.php?t=3330
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)