«Ἕλληνες ἀεί παῖδες ἐστε, γέρων δέ Ἕλλην οὐκ ἔστιν» (Πλάτων, Τίμαιος, 22b).


"Ὁμολογεῖται μὲν γὰρ τὴν πόλιν ἡμῶν ἀρχαιοτάτην εἶναι καὶ μεγίστην καὶ παρὰ πᾶσιν ἀνθρώποις ὀνομαστοτάτην· οὕτω δὲ καλῆς τῆς ὑποθέσεως οὔσης,
ἐπὶ τοῖς ἐχομένοις τούτων ἔτι μᾶλλον ἡμᾶς προσήκει τιμᾶσθαι. 24. Ταύτην γὰρ οἰκοῦμεν οὐχ ἑτέρους ἐκβαλόντες οὐδ' ἐρήμην καταλαβόντες
οὐδ' ἐκ πολλῶν ἐθνῶν μιγάδες συλλεγέντες, ἀλλ' οὕτω καλῶς καὶ γνησίως γεγόναμεν ὥστ' ἐξ ἧσπερ ἔφυμεν, ταύτην ἔχοντες ἅπαντα τὸν χρόνον διατελοῦμεν,
αὐτόχθονες ὄντες καὶ τῶν ὀνομάτων τοῖς αὐτοῖς οἷσπερ τοὺς οἰκειοτάτους τὴν πόλιν ἔχοντες προσειπεῖν".
(Ἰσοκράτης, Πανηγυρικός, στίχοι 23-24).

Τα άρθρα που φιλοξενούνται στον παρόντα ιστότοπο και προέρχονται απο άλλες πηγές, εκφράζουν αποκλειστικά και μόνον τις απόψεις των συγγραφέων τους.

Καθίσταται σαφές ότι η δημοσίευση ανάρτησης, δεν συνεπάγεται υποχρεωτικά αποδοχή των απόψεων του συγγραφέως.


ΕΑΝ ΘΕΛΕΤΕ, ΑΦΗΝΕΤΕ ΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΣΑΣ, ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΚΑΘΕ ΑΡΘΡΟ-ΑΝΑΡΤΗΣΗ (΄κλίκ΄ στο "Δεν υπάρχουν σχόλια"). ΣΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΟΥΜΕ.

Ακολουθήστε μας στο Facebook

Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ - ΓΕΝΕΣΗ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ - ΓΕΝΕΣΗ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Κυριακή 5 Οκτωβρίου 2014

Χρειάζεται Δημιουργό το Σύμπαν για να υπάρχει;




Το ΒΗΜΑ είχε άρθρο με τίτλο: «Το Σύμπαν δεν χρειαζόταν Δημιουργό», επισημαίνοντας ότι οδιάσημος βρετανός επιστήμονας, Stephen Hawking, ασπάζεται τελικά την άποψη ότι κοσμολογία και πίστη στο Δημιουργό είναι ασυμβίβαστες: 

«Είχε ανάγκη το Σύμπαν από έναν Δημιουργό; Οχι» απαντά ο Χόκινγκ στο βιβλίο του με τίτλο «Το Μεγάλο Σχέδιο», αποσπάσματα του οποίου δημοσιεύθηκαν στους «Τimes» του Λονδίνου.

«Το Σύμπαν δεν είχε ανάγκη το 'χέρι' του Θεού για να δημιουργηθεί και το Μπιγκ Μπανγκ υπήρξε αναπόφευκτο αποτέλεσμα των νόμων της φυσικής», υποστηρίζει στο νέο του βιβλίο ο Στίβεν Χόκινγκ. 

Σε αυτό ο πιο διακεκριμένος επιστήμονας της Bρετανίας αναθεωρεί παλαιότερες θέσεις του και λέει τώρα ότι η επιστήμη της κοσμολογίας και η θεολογία δεν είναι συμβατές. Ο παραπληγικός επιστήμονας γράφει ότι η σύγχρονη φυσική δεν αφήνει καμία θέση για τον Θεό στη δημιουργία του Σύμπαντος, ακολουθώντας τα 'βήματα' του δαρβινισμού που απάλλαξε τη σφαίρα της βιολογίας και της εξέλιξης από την ανάγκη κάποιου 'Δημιουργού'».

Είναι αρκετά νωρίς να κάνει κανείς σχόλια επάνω σ΄αυτή τη διαπίστωση του Χόκινγκ (το βιβλίο του θα αρχίσει να πωλείται από την επόμενη Πέμπτη, 9 Σεπτεμβρίου) αλλά ήδη έχει δημιουργηθεί ντόρος στα μέντια για την «ανακάλυψη» αυτή. Θα επανέλθουμε στο θέμα αργότερα.

Στο βιβλίο του «Τα Όρια της Επιστήμης» ο Peter Medawar, ο λαμπρός επιστήμονας της Οξφόρδης που απέκτησε το Νόμπελ Ιατρικής για την εργασία του στην ανοσολογία, γράφει: «Η επιστήμη είναι ασύγκριτα το πιο πετυχημένο επιχείρημα» της ανθρωπότητας μέχρι σήμερα. 

Αλλά, κάνει μια σημαντική διάκριση ανάμεσα σε αυτά που αποκαλεί «υπερβατικά» ερωτήματα, τα οποία πρέπει να απαντηθούν από τη θρησκεία και την μεταφυσική, και ερωτήματα σε σχέση με την οργάνωση και τη δομή του υλικού σύμπαντος.

Τι γίνεται με το ζήτημα του Θεού; Υπάρχει σκοπός στο σύμπαν; Ο Medawar επισημαίνει ότι οι επιστήμονες πρέπει να είναι προσεκτικοί σε ότι αφορά διακηρύξεις αυτοπεποίθησης και δογματικές υπερεκτιμήσεις επειδή εύκολα μπορεί να χάσουν την εμπιστοσύνη του κοινού. 

Αν και ορθολογιστής, καθ΄ ομολογία του, ο Medawar είναι σαφής σ΄ αυτό το θέμα: «Το ότι πράγματι υπάρχει όριο στην επιστήμη είναι αρκετά πιθανό επειδή υπάρχουν θέματα στα οποία η επιστήμη δεν μπορεί να προσφέρει απάντηση, και καμιά δυνατή περαιτέρω εξέλιξή της δεν θα μπορούσε να την εξουσιοδοτήσει να απαντήσει. ... 

Έχω κατά νου ερωτήματα όπως: Πώς έγιναν τα πάντα; Για ποιό λόγο είμαστε όλοι εδώ; Ποιό είναι το νόημα της ζωής; Ο δογματικός θετικισμός – σήμερα κάπως ξεπερασμένος – θα απέρριπτε τέτοια ερωτήματα ως μη-ερωτήματα ή ψευτο-ερωτήματα που μόνο ευκολόπιστοι μπορούν να θέσουν και μόνο τσαρλατάνοι ισχυρίζονται πως είναι σε θέση να απαντήσουν».

Το θέμα είναι σημαντικό: Η επιστήμη δεν μπορεί να πει αν υπάρχει Θεός ή όχι. Δεν μπορεί να μας πει γιατί είμαστε εδώ (αν και, όπως ο Hawking φαίνεται τώρα να έχει ανακαλύψει, μπορεί να υπάρχουν κάποιες πολύ ενδιαφέρουσες ιδέες για το πώς αυτό συνέβει). Σε θέματα που αφορούν ένα νοήμα, έναν σκοπό ή αξίες, η επιστήμη είναι ανήμπορη να απαντήσει. 

Και αυτό δεν σημαίνει κριτική στην επιστήμη - απλά είναι η αναγνώριση πως υπάρχουν κάποια όρια στη ικανότητά της. Οι διακήρυξη του Hawking δεν είναι χαρακτηριστική για την επιστήμη στο σημείο αυτό, καθώς οι περισσότεροι επιστήμονες έχουν επίγνωση των ορίων του κλάδου τους, και δεν βλέπουν προβλήματα να αναζητήσουν απαντήσεις αλλού, ειδικά όταν πρόκειται για τα μεγάλα ζητήματα της ζωής.

Η πίστη στο Θεό δεν είναι κάτι το παράλογο, αλλά διαθέτει έναν ειδικό και ισχυρό ορθολογισμό. Αντιπροσωπεύει ένα θαυμάσιο τρόπο για την αίσθηση των πραγμάτων.

«Πιστεύω στον Χριστιανισμό», είπε ο C. S. Lewis, «όπως πιστεύω ότι ο ήλιος έχει ανατείλει - όχι μόνο επειδή τον βλέπω, αλλά επειδή μέσω αυτού βλέπω κάθετι άλλο».


πηγή-efilos Έραστος Φίλος
Διαβάστε περισσότερα... »

Δεν εξηγείται το Σύμπαν χωρίς τον Θεό, λέει Καθηγητής του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης


Ο μαθηματικός Τζον Λέννοξ εξέφρασε πρόσφατα τις αμφιβολίες του για τα συμπεράσματα του Χόκινγκ στον βρετανικό τύπο:



Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι ο Στήβεν Χόκινγκ είναι άτομο διανοητικά τολμηρό, όσο και σωματικά ηρωικό. 

Στο τελευταίο βιβλίο του (βλέπε παλαιότερη ανάρτηση), ο διάσημος φυσικός, εξαπέλυσε μια τολμηρή πρόκληση για τη παραδοσιακή θρησκευτική πίστη και τη θεϊκή δημιουργία του σύμπαντος. 

Σύμφωνα με τον Χόκινγκ, οι νόμοι της φυσικής και όχι το θέλημα του Θεού, προσφέρουν την πραγματική εξήγηση για το πώς η ζωή στη γη τέθηκε σε λειτουργία. 

Το Μπίγκ Μπάνγκ, υποστηρίζει, ήταν η αναπόφευκτη συνέπεια αυτών των νόμων: "Επειδή υπάρχει ένας νόμος όπως η βαρύτητα, το σύμπαν μπόρεσε να αυτο-δημιουργηθεί από το τίποτα". 

Δυστυχώς, ενώ το επιχείρημα αυτό του Χόκινγκ χαιρετίστηκε ως πρωτοποριακό, δεν είναι καινούργιο. Χρόνια τώρα, επιστήμονες εκφράζουν παρόμοιες θέσεις, υποστηρίζοντας ότι η τρομερά πολύπλοκη δημιουργικότητα του κόσμου γύρω μας μπορεί να ερμηνευτεί δια μέσω των φυσικών νόμων όπως π.χ. τη βαρύτητα. 

Παρόλο που πρόκειται για μια απλουστευμένη προσέγγιση, φαίνεται πως στην εποχή μας, την οποία χαρακτηρίζει ένα πνεύμα εκκοσμίκευσης και δυσπιστίας, βρίσκει ακόμα απήχηση. 

Όμως, τόσο ως επιστήμονας, όσο και ως Χριστιανός, θα έλεγα ότι ο ισχυρισμός του Χόκινγκ είναι λανθασμένος. Μας καλεί να επιλέξουμε ανάμεσα στο Θεό και τους νόμους της φύσης, σαν οι δυό αυτοί παράγοντες να βρίσκονται αναγκαστικά σε αμοιβαία σύγκρουση.

Αντίθετα με όσα ισχυρίζεται ο Χόκινγκ, οι νόμοι της φύσης δεν μπορεί να δώσουν πλήρη εξήγηση του σύμπαντος, επειδή δεν δημιουργούν, αλλά απλώς περιγράφουν κάτι που συμβαίνει κάτω από συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Εδώ ο Χόκινγκ φαίνεται πως συγχέει τους νόμους με τις επιδράσεις των. 

Μας καλεί να επιλέξουμε ανάμεσα στο Θεό και τη φυσική, κάτι που μοιάζει σαν να επιλέγαμε ανάμεσα στον αεροναυπηγό-εφευρέτη Φράνκ Ουίττλ και τους νόμους της φυσικής για να εξηγήσουμε την δημιουργία του κινητήρα τζέτ. Πρόκειται για σύγχυση κατηγοριών. 

Οι νόμοι της φυσικής μπορεί να εξηγήσουν πώς λειτουργεί η μηχανή τζετ, αλλά χρειάζεται κάποιος που θα επινοήσει και θα κατασκευάσει μια τέτοια μηχανή, που θα την τροφοδοτήσει με καύσιμα και να την ξεκινήσει. Ο κινητήρας τζέτ δεν θα μπορούσε να δημιουργηθεί χωρίς τους νόμους της φυσικής - αλλά ήταν αναγκαίο επίσης και το ευφυές έργο επινόησης και κατασκευής ενός Ουίττλ. 

Οι νόμοι της φυσικής λοιπόν δεν είναι το μόνο απαραίτητο στοιχείο για τη δημιουργία του σύμπαντος. Χρειάζεται και η συμμετοχή μιάς ευφυούς δύναμης. Για να χρησιμοποιήσουμε μια απλή αναλογία, οι νόμοι της μηχανικής του Ισαάκ Νεύτωνα από μόνοι τους ποτέ δεν θα ήταν σε θέση να θέσουν σε κίνηση μια σφαίρα μπιλιάρδου. Αυτό γίνεται μόνο με κάποια δράση όπως π.χ. τα ανθρώπινα χέρια που χρησιμοποιούν μια στέκα. 

Το επιχείρημα του Χόκινγκ φαντάζει ακόμα πιο παράλογο, με τον ισχυρισμό του, πως η απλή ύπαρξη της βαρύτητας έκανε αναπόφευκτη τη δημιουργία του σύμπαντος. Και ρωτάμε, πώς ήρθε σε ύπαρξη η βαρύτητα; Ποιός την έθεσε σε λειτουργία; Ποιά δημιουργική δύναμη κρύβεται πίσω από τη γέννησή της;

Επίσης ο Χόκινγκ, για να στηρίξει τη θεωρία του περί αυθόρμητης δημιουργίας, ισχυρίζεται πως χρειάστηκε μόνο το γιαλόχαρτο για να κάνει το σπίρτο της δημιουργίας του σύμπαντος ν’ ανάψει. Το ουσιαστικό ζήτημα όμως είναι: από που προήλθε το «γιαλόχαρτο» αυτό; Και ποιός έκανε το σπίρτο να «ανάψει» αν όχι ο Θεός; Επομένως, ένα μεγάλο μέρος του σκεπτικού που κρύβεται πίσω από τα επιχειρήματα του Χόκινγκ αποτελείται από μια προκατάλειψη ότι υπάρχει βαθιά σύγκρουση ανάμεσα στην επιστήμη και τη θρησκεία. Απ΄ότι γνωρίζω όμως δεν υπάρχει τέτοιου είδους αντιπαράθεση.

Ως πιστός Χριστιανός ανακαλύπτω πως η ομορφιά των επιστημονικών νόμων ενισχύει την πίστη μου σε μια ευφυή, θεϊκή δημιουργική δύναμη που ενεργεί στη φύση. Όσο περισσότερο κατανοώ την επιστήμη, τόσο περισσότερο ενισχύεται η πίστη μου στο Θεό, επειδή εκπλήσσομαι από το εύρος, τη πολυπλοκότητα αλλά και την τελειότητα που υπάρχει στη δημιουργία. 

Το ότι η επιστήμη άρχισε τόσο σθεναρά να ανθεί τον 16ο και 17ο αιώνα εξηγείται από το ότι οι νόμοι της φύσης, που την εποχή εκείνη άρχισαν να ανακαλύπτονται και να καθορίζονται, αντανακλούν την επιρροή ενός θείου νομοθέτη. Ένα από τα θεμελιώδη θέματα του Χριστιανισμού είναι ότι το σύμπαν δημιουργήθηκε με βάση ενός λογικού, ευφυούς σχεδίου. Χωρίς να βρίσκεται σε αντιπαράθεση με την επιστήμη, η χριστιανική πίστη είναι επιστημονικά σαφής και λογική.

Πριν από μερικά χρόνια, ο επιστήμονας Τζόζεφ Νίντχαμ έκανε μια εκτενή μελέτη για τη τεχνολογική ανάπτυξη της Κίνας. Με την ανάλυσή του επιχείρησε να κατανοήσει για ποιό λόγο η Κίνα, παρ΄ όλες τις αρχικές καινοτομίες της ιστορίας της, τελικά έπεσε τόσο πίσω από την Ευρώπη στην πρόοδο της επιστήμης. 

Ο Νίντχαμ οδηγήθηκε στο συμπέρασμα ότι η γρήγορη εξέλιξη στην ευρωπαϊκή επιστήμη προωθήθηκε ιδιαίτερα από τη διαδεδομένη πεποίθηση σε μια ορθολογική δημιουργική δύναμη, γνωστή ως ο Θεός, η οποία καθιστά τους επιστημονικούς νόμους κατανοητούς.

Παρ'όλα αυτά, ο Χόκινγκ και άλλοι επικριτές της θρησκείας θέλουν να μας κάνουν να πιστεύουμε ότι η δημιουργία δεν είναι παρά μια τυχαία συλλογή μορίων, δηλαδή το αποτέλεσμα μιας άσκοπης διαδικασίας. Αν αυτό όντως αληθεύει, θα ήταν ικανό να υπονομεύσει την ορθολογική βάση της ίδιας της επιστήμης. Αν ο εγκέφαλός μας είναι όντως το αποτέλεσμα μιας διαδικασίας χωρίς καθοδήγηση, χωρίς σκοπό, τότε γιατί να προϋποθέτουμε την ικανότητα της νοημοσύνης ως το βασικό εργαλείο της ανθρώπινης ενασχόλησης με την επιστήμη;

Ζούμε στην εποχή της πληροφορίας. Όταν δούμε κάποια γράμματα της αλφαβήτου να σχηματίζουν το όνομά μας στην άμμο, δεν είναι η άμεση ανταπόκριση μας να τα αναγνωρίσουμε ως το έργο ενός ευφυούς όντος; Πόσο πιο πιθανό άραγε είναι να βρίσκεται ένας ευφυής Δημιουργός πίσω από το ανθρώπινο DNA, την κολοσσιαία αυτή βιολογική βάση δεδομένων που περιέχει όχι λιγότερα από 3,5 δισεκατομμύρια «γράμματα»;

Είναι συναρπαστικό το γεγονός ότι ο Χόκινγκ, ενώ επιτίθεται στη θρησκεία, αισθάνεται ωστόσο αναγκασμένος να δώσει μεγάλη έμφαση στην θεωρία του Μπίγκ Μπάνγκ. Διότι ακόμη και αν σε κάποιους πιστούς δεν αρέσει ως θεωρία, ταιριάζει όμως απόλυτα με τη χριστιανική αφήγηση της δημιουργίας. Αυτός είναι και ο λόγος που, πρίν το Μπίγκ Μπάνγκ καλά-καλά αποκτήσει εγκυρότητα ως θεωρία, πολλοί επιστήμονες δήλωναν πρόθυμοι να την απορρίψουν, ακριβώς επειδή αυτή φαινόταν ότι υποστηρίζει την ιστορία της δημιουργίας στην Αγία Γραφή. 

Κάποιοι βέβαια επιμένουν στην αριστοτέλεια άποψη ενός «αιώνιου σύμπαντος», χωρίς αρχή και τέλος, αλλά η θεωρία αυτή, καθώς και οι μετέπειτα παραλλαγές της, έχει καταντήσει πλέον αναξιόπιστη.

Ωστόσο, στοιχεία για την ύπαρξη του Θεού δεν προέρχονται μόνο από τη σφαίρα της επιστήμης. Στο πλαίσιο της χριστιανικής πίστης, υπάρχει και το ισχυρό αποδεικτικό στοιχείο ότι ο Θεός ο ίδιος αποκαλύφθηκε στην ανθρωπότητα μέσω του Ιησού Χριστού εδώ και δύο χιλιετίες. Αυτό όχι μόνο τεκμηριώνεται καλά από τις ίδιες τις γραφές και άλλες μαρτυρίες, αλλά βασίζεται και σε έναν πλούτο αρχαιολογικών ευρημάτων. 

Επιπλέον, οι θρησκευτικές εμπειρίες εκατομμυρίων πιστών δεν μπορούν να απορριφθούν ελαφρά τη καρδία. Εγώ ο ίδιος και η οικογένειά μου μπορούμε να βεβαιώσουμε πως η πίστη είχε θετική επιρροή στις ζωές μας, κάτι που αψηφά την ιδέα πως δεν είμαστε τίποτα περισσότερο από μια τυχαία συλλογή μορίων. Ένα επίσης ισχυρό επιχείρημα είναι η προφανής πραγματικότητα ότι είμαστε ηθικά όντα, ικανά να διακρίνουν τη διαφορά μεταξύ σωστού και λάθους. Δεν υπάρχει επιστημονική εξήγηση για μια τέτοια ηθική. 

Επίσης, η φυσικοί νόμοι δεν μπορούν να εμπνεύσουν μέσα μας την ανησυχία για τον άλλο, ούτε το πνεύμα αυταπάρνησης που υπάρχει στις ανθρώπινες κοινωνίες από τις αρχές της ιστορίας τους. Η ύπαρξη κοινών ηθικών αξιών τονίζει την ύπαρξη μιας υπερβατικής δύναμης πέρα από τους επιστημονικούς νόμους. 

Αν το καλοσκεφτεί κανείς, πάντοτε το μήνυμα του αθεϊσμού είχε κάτι το περίεργα καταθλιπτικό, επειδή απεικόνιζε τους ανθρώπους απλώς ως πλάσματα εγωιστικά που δεν έχουν άλλο σκοπό από την επιβίωση και την αυτο-ικανοποίηση. 

Ο Χόκινγκ πιστεύει επίσης ότι η πιθανή ύπαρξη άλλων μορφών ζωής στο σύμπαν υπονομεύει την παραδοσιακή θρησκευτική πεποίθηση ότι ζούμε σε έναν μοναδικό πλανήτη που ο Θεός δημιούργησε. Δεν υπάρχει όμως μέχρι στιγμής καμία απόδειξη πως άλλες μορφές ζωής υπάρχουν εκεί έξω, ούτε και ο Χόκινγκ μας παρουσιάζει κάποια.

Βρίσκω διασκεδαστικό το γεγονός ότι κάποιοι άθεοι υποστηρίζουν την ύπαρξη εξωγήινης νοημοσύνης πέρα από τη γη. Γιατί όμως είναι τόσο πρόθυμοι να αμφιβάλλουν και να καταγγείλουν την οποιαδήποτε πιθανότητα ύπαρξης ενός τεράστιου, νοήμονος όντος, του Θεού;


πηγή-efilos Έραστος Φίλος
Διαβάστε περισσότερα... »

Ήταν η Μεγάλη Έκρηξη, η αρχή της Δημιουργίας του Σύμπαντος;





Ακόμα και σήμερα πολλοί υποστηρίζουν, για διάφορους λόγους ότι η Μεγάλη Έκρηξη αποτελεί την αρχή της Συμπαντικής δημιουργίας. Μια αντίθετη άποψη θα ανέτρεπε μια σειρά θεολογικών και κοινωνικών δογμάτων και ως εκ τούτου κρινόταν ως μη αποδεκτή.

Η Επιστήμη όμως δεν υπακούει σε κοινωνικούς και θεολογικούς αφορισμούς και ως εκ τούτου αποκαλύπτει ότι το Σύμπαν των αισθήσεων και παρατηρήσεών μας γεννήθηκε από κάτι το οποίο προϋπήρχε της Μεγάλης Έκρηξης…

Τι υπήρξε πριν υπάρξει το αισθητό Σύμπαν;

Δρ Μάνος Δανέζης
Επίκουρος Καθηγητής Αστροφυσικής ΕΚΠΑ
Τομέας Αστροφυσικής, Αστρονομίας και Μηχανικής
Τμήμα Φυσικής-Πανεπιστήμιο Αθηνών

Όλοι γνωρίζουμε την κλασική Θεωρία της Μεγάλης Έκρηξης, μέσα από την οποία, όπως πιστεύουμε σήμερα, γεννήθηκε το παρατηρούμενο Σύμπαν μας. Η θεωρία αυτή αν και μας διηγείται το πώς εξελίχθηκε το Σύμπαν, μετά το μεγάλο κοσμικό μπαμ, δεν μας λέει τίποτα για το υλικό που προϋπήρχε αυτής της Μεγάλης Έκρηξης, ούτε και για το τι την προκάλεσε.

Βέβαια πάντα πλανιόταν πάνω από την επιστημονική άποψη το φιλοσοφικό δόγμα ότι τίποτα δεν μπορεί να δημιουργηθεί από το τίποτα. Η σκέψη αυτή όμως έβρισκε αντίθετη τη δυτική θεολογία, η οποία θεωρούσε αιρετική κάθε προσπάθεια επιστημονικής ερμηνείας της προέλευσης της ορατής ύλης του Σύμπαντος, θεωρώντας ότι πίσω από τη Μεγάλη Έκρηξη υπήρχε μόνον ο Θεός. 

Η επιστήμη, όμως, δεν υπόκειται σε θεολογικά δόγματα και το μεγάλο αυτό επιστημονικό κενό επιχειρεί να το καλύψει σήμερα, η πληθωριστική θεωρία, εισάγοντας μια σειρά νέων ιδεών και φυσικών καταστάσεων. Ας δούμε λοιπόν κάποιες βασικές ιδέες αυτής της σύγχρονης κοσμολογικής άποψης.


Τα πεδία Higgs
Όπως πιστεύουμε σήμερα, οι τέσσερις δυνάμεις που παρατηρούνται στο Σύμπαν, δηλαδή η Βαρύτητα, η ηλεκτρομαγνητική δύναμη, η ισχυρή και η ασθενής πυρηνική αλληλεπίδραση, τις πρώτες στιγμές της ζωής του Σύμπαντος ήταν ενωμένες σε μία και μοναδική δύναμη.

Η δύναμη αυτή τις επόμενες, ελαχιστότατες στιγμές της ζωής του Σύμπαντος, διασπάστηκε και κατ’ αυτό τον τρόπο δημιουργήθηκαν οι δυνάμεις που γνωρίζουμε σήμερα.

Ως αίτιο της διάσπασης της μίας και μοναδικής δύναμης που υπήρχε στην αρχή της συμπαντικής ζωής, σήμερα θεωρούνται ότι είναι κάποια πεδία τα οποία ονομάζονται πεδία Higgs, από τον Σκοτσέζο φυσικό PeterHiggs, καθηγητή στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου, ο οποίος πρώτος τα επινόησε.

Όπως γνωρίζουμε σήμερα, η ενέργεια ενός πεδίου είναι συγκεντρωμένη σε ένα σύνολο ομοειδών στοιχειωδών σωματιδίων τα οποία και το δημιουργούν. Έτσι ακριβώς και η ενέργεια των πεδίων Higgs είναι μαζεμένη σε ένα μεγάλο αριθμό σωματιδίων τα οποία ονομάζονται, αντιστοίχως σωματίδια Higgs.

Η ιδέα ύπαρξης των πεδίων και των σωματιδίων Higgs είναι ένα από τα βασικά στοιχεία πάνω στα οποία στηρίζεται μια νέα φυσική θεωρία, η θεωρία του πληθωρισμού που έχει ως στόχο της να διερευνήσει τόσο το τι υπήρχε πριν από τη Μεγάλη Έκρηξη, όσο και τα φυσικά φαινόμενα που τη δημιούργησαν.


Πριν τη Δημιουργία
Ένα δεύτερο βασικό στοιχείο πάνω στο οποίο θεμελιώνεται η θεωρία του πληθωρισμού είναι η ύπαρξη μιας νέας παράξενης κατάστασης της ύλης, που προϋπήρχε της αισθητής δημιουργίας, την οποία ονομάζουμε ψευδοκενό. Μέσα από το υλικό αυτό, όπως πιστεύουμε σήμερα, αναδύθηκε το αισθητό και μετρήσιμο Σύμπαν που έχουμε την ψευδαίσθηση ότι μας περιβάλει σαν ένα τεράστιο κοσμικό μπαλόνι.

Τι είναι όμως το ψευδοκενό; Το ψευδοκενό είναι κι αυτό ένα πεδίο, παρόμοιο με το πεδίο Higgs, που το ονομάζουμε επίσημα πεδίο πληθωρισμού. Μην ξεχνάμε ότι πληθωρισμός στην καθομιλουμένη σημαίνει κατά περίπτωση, αύξηση, φούσκωμα ή διαστολή.

Αυτή την παράξενη κατάσταση της ύλης που προϋπήρχε του αισθητού μας Σύμπαντος, αν τη μελετήσουμε για μικρά χρονικά διαστήματα, μοιάζει σαν να είναι σταθερή. Αν όμως τη μελετήσουμε για πολύ μεγάλες χρονικές περιόδους θα αντιληφθούμε μέσα της πολύ μεγάλες αναταραχές.


Το κενό του ψευδοκενού
Εφόσον όμως το ψευδοκενό αποτελεί μια, έστω και παράδοξη, κατάσταση της ύλης, είναι λογικό επακόλουθο, να μπορούμε να εντοπίσουμε μέσα του, κάτω από κάποιες συνθήκες, περιοχές πραγματικού κενού. Δηλαδή, αφού το ψευδοκενό είναι μια κατάσταση ύπαρξης, μέσα του μπορούμε να διακρίνουμε –κατά περίπτωση– κάποιες περιοχές στις οποίες αυτή η παράδοξη ύπαρξη παίρνει ελαχιστότατες τιμές.

Τι σημαίνει όμως «κενό» του ψευδοκενού; Σημαίνει μια περιοχή που μέσα της δεν υπάρχει καθόλου ενέργεια; Δηλαδή, μια περιοχή που η ενέργειά της έχει συνεχώς την τιμή μηδέν; Ασφαλώς και όχι, γιατί κάτι τέτοιο θα ήταν αντίθετο με την αρχή της απροσδιοριστίας του Heisenberg. 

Η αρχή αυτή μας λέει ότι ένα μέγεθος, όπως για παράδειγμα, η πυκνότητα ενέργειας, δεν μπορεί να έχει συνέχεια την ίδια τιμή, δηλαδή την τιμή μηδέν. Αυτό σημαίνει ότι μια περιοχή «κενού» μέσα στο ψευδοκενό δεν είναι μια περιοχή που η ενέργειά της είναι συνέχεια μηδέν, αλλά αντίθετα μια περιοχή που παρουσιάζει μια ελάχιστη τιμή της πυκνότητας της ενέργειάς της.


Η θεωρία του πληθωρισμού
Μέσα σ’ αυτές τις περιοχές του ψευδοκενού, όπως περιγράφει η θεωρία, δημιουργείται μια ισχυρότατη απωστική δύναμη, η οποία είναι το αίτιο το οποίο δημιουργεί μια εκπληκτικά γρήγορη διαστολή του κενού χώρου. Με τον τρόπο αυτό δημιουργείται μια ταχύτατα διαστελλόμενη φυσαλίδα κενού μέσα στο υλικό του ψευδοκενού.

Όπως υπολογίζουμε σήμερα, τις πρώτες στιγμές μετά τη γέννηση του Σύμπαντος, οι συνθήκες ήταν οι κατάλληλες προκειμένου να δημιουργηθεί αυτό το φαινόμενο, και έτσι σε απειροελάχιστα κλάσματα του δευτερολέπτου διπλασιάστηκαν οι διαστάσεις του Σύμπαντος.

Την ταχύτατη αυτή διαστολή του νεαρότατου τότε Σύμπαντος ο σπουδαίος φυσικός και κοσμολόγος Alan Guth, την ονόμασε πληθωρισμό και έτσι έγινε ο πατέρας της Θεωρίας του Πληθωρισμού.


Ένα Σύμπαν φυσαλίδων
Ας δούμε όμως το πως εξελίχθηκε το προηγούμενο φαινόμενο. Σιγά σιγά οι διαστελλόμενες φυσαλίδες του πραγματικού κενού γέμισαν τον χώρο του συμπαντικού ψευδοκενού, δημιουργώντας ένα φαινόμενο που μοιάζει σαν το βράσιμο του νερού. Οι φυσαλίδες, κατά κύματα, εμφανίστηκαν σε νέες τυχαίες θέσεις στον χώρο. 

Αρχικά, οι δημιουργούμενες φυσαλίδες ήταν μικρές, ενώ στη συνέχεια, μεγάλωσαν με ταχύτητα που πλησίαζε την ταχύτητα του φωτός. Η διαστολή αυτή συνεχίστηκε μέχρι ότου οι φυσαλίδες γέμισαν όλο τον χώρο. Στο εσωτερικό των φυσαλίδων επικρατούσαν συνθήκες πραγματικού κενού και μέσα του τα πεδία Higgs δημιουργούσαν μια σειρά ιδιαίτερων φυσικών ιδιοτήτων για κάθε μια φυσαλίδα.

Κατά τη διάρκεια αυτού του συμπαντικού αναβρασμού, η ενέργεια των πεδίων Higgs είχε τη δυνατότητα να παράγει σωματίδια μεγάλης ενέργειας, τα οποία συγκρουόμενα μεταξύ τους, παρήγαγαν με τη σειρά τους άλλα σωματίδια. Τότε η πληθωριστική διαστολή σταμάτησε και ως αποτέλεσμα των προηγούμενων διαδικασιών έχουμε τη δημιουργία μιας νέας σειράς σωματιδίων πολύ υψηλών θερμοκρασιών, ικανών να δημιουργήσουν αυτό που σήμερα ονομάζουμε Μεγάλη Έκρηξη.

Όπως είναι φανερό –σύμφωνα με τη Θεωρία του Πληθωρισμού– η Μεγάλη Έκρηξη δεν είναι η αρχή της συμπαντικής δημιουργίας εφόσον πριν από αυτή, όπως ήδη αναφέραμε, δημιουργήθηκε μια σειρά φυσικών διεργασιών που την προκάλεσαν.

Αυτό όμως που θέλουμε να τονίσουμε είναι ότι με βάση τη Θεωρία του Πληθωρισμού υπολογίζουμε ότι η ακτίνα του ορατού στον άνθρωπο Σύμπαντος είναι 3×1023 φορές μικρότερη από την ακτίνα ολόκληρου του μη αισθητού, άρα και μη παρατηρήσιμου Σύμπαντος. Με λίγα λόγια το παρατηρούμενο και μετρούμενο από τις ανθρώπινες αισθήσεις και τα επιστημονικά όργανά μας Σύμπαν δεν είναι παρά ένα σπυρί σταριού μέσα σε έναν πολύ μεγάλο σιτοβολώνα!

Όπως είναι φανερό, οι υπόλοιπες περιοχές του Σύμπαντος, πέραν των ορατών, είναι γεμάτες είτε από άλλες συμπαντικές φυσαλίδες ή από την ομοιογενή μάζα του ψευδοκενού.


Μετά τη Μεγάλη Έκρηξη
Ας δούμε όμως ποια είναι η πιθανή μελλοντική εξέλιξη των φυσαλίδων κενού, οι οποίες σύμφωνα με τη Θεωρία του Πληθωρισμού πλημμυρίζουν ολόκληρο το Σύμπαν.

Όπως είπαμε κάποια στιγμή η πληθωριστική διαστολή σταματάει. Τη στιγμή εκείνη η ενέργεια μετασχηματίζεται δημιουργώντας τη συνηθισμένη ύλη που υπάρχει σήμερα στο ορατό Σύμπαν.

Με λίγα λόγια οι φυσαλίδες του πραγματικού κενού από εκεί και πέρα μετατρέπονται διαδοχικά σε φυσαλίδες πραγματικής ύλης

Μόλις εμφανιστεί μια τέτοια φυσαλίδα κανονικής ύλης, το τοίχωμά της διαστέλλεται με ταχύτητα που τελικά πλησιάζει την ταχύτητα του φωτός. Κατά τη διάρκεια της διαστολής, η τεράστια πυκνότητα ενέργειάς της, δηλαδή η ενέργεια των πεδίων Higgs, που είναι συγκεντρωμένη στο τοίχωμά της, μεγαλώνει συνέχεια.

Όταν τα τοιχώματα δύο φυσαλίδων συγκρουστούν, η ενέργεια των φλοιών τους έχει τη δυνατότητα να απλωθεί ομοιόμορφα στο πλαίσιο μιας νέας κοινής φυσαλίδας.

Στη συνέχεια, η ενέργεια αυτή μετατρέπεται σε σωματίδια κανονικής ύλης, τα οποία εκτοξεύονται προς όλες τις κατευθύνσεις, συγκρουόμενα μεταξύ τους. Η κίνηση των σωματιδίων αυτών είναι εντελώς τυχαία και έτσι μπορούν να γεμίζουν ομοιόμορφα τον χώρο της νέας συμπαντικής φυσαλίδας.

Αυτό σημαίνει ότι εάν δύο φυσαλίδες βρίσκονται πολύ κοντά η μία στην άλλη, τότε πολύ γρήγορα τα τοιχώματά τους θα συγκρουστούν, απελευθερώνοντας ομοιόμορφα την ενέργειά τους προς όλες τις κατευθύνσεις στο πλαίσιο μιας νέας κοινής συμπαντικής φυσαλίδας.

Αντιθέτως, εάν οι φυσαλίδες δεν είναι κοντά τη στιγμή της δημιουργίας τους, το ψευδοκενό –το οποίο παρεμβάλλεται μεταξύ τους– θα διασταλεί με τέτοια ταχύτητα, ώστε τα τοιχώματά τους, ακόμα και αν κινούνται με την ταχύτητα του φωτός, δεν θα μπορέσουν ποτέ να συναντηθούν.


Το αυτοαναπαραγόμενο Σύμπαν
Η πληθωριστική, όμως, θεωρία περί δημιουργίας του Σύμπαντος συνεχώς ανανεώνεται οδηγώντας τον νου του ανθρώπου σε νέες αντιλήψεις.

Σύμφωνα λοιπόν με μια πολύ σύγχρονη εκδοχή της θεωρίας, που ονομάζεται «αέναος πληθωρισμός», κάθε Σύμπαν-φυσαλίδα, μέσω μιας διαδικασίας κατάτμησής της σε περισσότερα ακριβή αντίγραφά της, έχει τη δυνατότητα να δημιουργεί αενάως νέα Σύμπαντα φυσαλίδες. 

Ωστόσο, ο αέναος πληθωρισμός, με τον τρόπο αυτό, δεν απαντά στο ερώτημα το πώς δημιουργήθηκε το Σύμπαν, αφού θεωρεί την έννοια της αρχής του Σύμπαντος χωρίς νόημα, αποσυνδέοντάς την από τις μεθόδους αστρονομικής παρατήρησης. Το μόνο για το οποίο μπορούμε να συζητάμε είναι για την τοπική φυσαλίδα μας –την οποία λόγω της άγνοιάς μας– ονομάζουμε Σύμπαν.

Αυτό συμβαίνει επειδή αν ο πληθωρισμός συμβεί μία και μόνη φορά, τότε χάνεται όλη η πληροφορία για το τι υπήρχε πριν από αυτόν. Έτσι, οποιαδήποτε προσπάθεια να μάθουμε το πώς ξεκίνησε ο κόσμος μας παρατηρώντας το ορατό Σύμπαν είναι μάταιη!

Συνεπώς, το ερώτημα ποιά είναι η αρχή του ορατού Σύμπαντός μας, παραμένει ένα καθαρά φιλοσοφικό ερώτημα.


Βιβλιογραφία
Δανέζης Μάνος και Θεοδοσίου Στράτος, Η κοσμολογία της νόησης. Εκδόσεις Δίαυλος, Αθήνα 2004.

Διαβάστε περισσότερα... »

«Φως» στην αρχή του Σύμπαντος



Οι επιστήμονες προσδοκούν να αντλήσουν πολύτιμες πληροφορίες για τα πρώτα δευτερόλεπτα της δημιουργίας του κόσμου



Εντυπωσιακές εικόνες από τις συνθήκες που επικρατούν μέσα στις στοές του επιταχυντή στο CERN έδωσαν οι επιστήμονες στη δημοσιότητα

Χρήσιμες πληροφορίες για τις συνθήκες που επικρατούσαν τα πρώτα δευτερόλεπτα μετά τη δημιουργία του Σύμπαντος και κατ’ επέκταση για τον ίδιο τον κόσμο και την ύλη αναμένουν ότι θα αποσπάσουν από τις συνεχόμενες (μέχρι τις 6 Δεκέμβρη) συγκρούσεις ιόντων μολύβδου στον Μεγάλο Επιταχυντή Αδρονίων (LHC) οι επιστήμονες που συμμετέχουν στα ερευνητικά προγράμματα ALICE, ATLAS και CMS του CERN.

Οι εντυπωσιακές φωτογραφίες από τα διάφορα όργανα του LHC, που απαθανατίζουν τις συνθήκες που επικρατούν μέσα στις στοές του επιταχυντή κατά τη σύγκρουση των ιόντων μολύβδου, είναι οι πρώτες μέχρι σήμερα αναπαραστάσεις των αρχικών στιγμών του νεαρού τότε Σύμπαντος.

Οσο, όμως, περνάει ο καιρός και συνεχίζονται οι συγκρούσεις όλο και περισσότερων ιόντων μολύβδου, οι επιστήμονες του CERN ελπίζουν ότι πέραν των συγκλονιστικών φωτογραφιών θα καταφέρουν να παρατηρήσουν φαινόμενα και καταστάσεις της ύλης που δεν είχαν παρατηρηθεί μέχρι σήμερα και τα οποία απλά έχουν προβλεφθεί από τη θεωρία.




To κλειδί
Ολα θα εξαρτηθούν από το εάν οι επιστήμονες θα μπορέσουν να δημιουργήσουν μια κατάσταση της ύλης που ονομάζεται «πλάσμα κουάρκ - γλουονίων», το οποίο, σύμφωνα με την πιο επικρατούσα θεωρία της κοσμολογίας, ήταν αυτό που γέμιζε το Σύμπαν όταν αυτό είχε ηλικία ενός μικροδευτερολέπτου. Το πείραμα ALICE θα επικεντρωθεί στην προσπάθεια εξεύρεσης στοιχείων που να συνηγορούν στην ύπαρξη ή μη του πλάσματος κουάρκ - γλουονίων.


Χρήστος Στασινόπουλος 
Διαβάστε περισσότερα... »

Τα μαθηματικά της αιωνιότητας, δείχνουν (;) πως το Σύμπαν πρέπει να είχε αρχή




Μεταφέρω με απόδοση στα ελληνικά ένα αξιοσημείωτο άρθρο που δημοσιεύτηκε στις 25 Απριλίου 2012 στο Technology Review:

Το big bang έχει γίνει μέρος της λαϊκής σκέψης και επινοήθηκε από τον φυσικό Fred Hoyle το 1940. Αυτό φαίνεται κάπως περίεργο για μια έννοια που υπονοεί την απόλυτη γέννηση των πάντων. Ωστόσο, ο Hoyle προτιμούσε ένα διαφορετικό μοντέλο του σύμπαντος, δηλαδή ένα σύμπαν σταθερής κατάστασης, χωρίς αρχή και τέλος, που εκτείνεται απεριόριστα στο παρελθόν και το μέλλον. Η ιδέα αυτή όμως ποτέ δεν απογειώθηκε.

Τα τελευταία χρόνια, οι κοσμολόγοι άρχισαν να μελετούν μια σειρά από νέες ιδέες με παρόμοιες ιδιότητες. Παραδόξως, οι ιδέες αυτές δεν είναι απαραίτητα αντίθετες με την έννοια του big bang. Για παράδειγμα, μια από τις ιδέες αυτές είναι ότι η ιστορία του σύμπαντος είναι κυκλική, με μεγάλες κρίσιμες εξελίξεις μέσα σε έναν άπειρο κύκλο.

Μια άλλη ιδέα είναι αυτή ενός αιώνιου πληθωριστικού σύμπαντος όπου μέρη του διαστέλλονται και συστέλλονται σε διαφορετικούς ρυθμούς. Αυτά τα μέρη μπορούν να θεωρηθούν ως ξεχωριστά σύμπαντα μέσα σ’ ένα γιγαντιαίο πολυ-σύμπαν. Έτσι, αν και φαίνεται πως ζούμε σ’ ένα διεσταλμένο σύμπαν, άλλα σύμπαντα μπορεί να βρίσκονται σε διαφορετική κατάσταση. Και ενώ το δικό μας σύμπαν μπορεί να μοιάζει σα να έχει αρχή, το πολυ-σύμπαν, στο σύνολό του, δεν χρειάζεται απαραιτήτως να είχε κι αυτό αρχή.

Επίσης, υπάρχει και η ιδέα ενός αναδυόμενου σύμπαντος που υπάρχει ως είδος «σπόρου αιωνιότητας» και στη συνέχεια ξαφνικά αρχίζει να διαστέλλεται.

Τέτοια σύγχρονα κοσμολογικά μοντέλα δείχνουν απλά πως τα παρατηρητικά (πειραματικά) μας στοιχεία περί ενός διαστελλόμενου σύμπαντος είναι συνεπή με την ιδέα ενός σύμπαντος χωρίς αρχή και τέλος. Αυτό μάλλον ενδέχεται να αλλάξει.

Η Audrey Mithani και ο Alexander Vilenkin από το Πανεπιστήμιο Tufts στη Μασαχουσέτη, ΗΠΑ, λένε ότι τα μοντέλα αυτά είναι μαθηματικά ασυμβίβαστα με ένα αιώνιο παρελθόν. Και η ανάλυσή τους δείχνει ότι τα τρία σύγχρονα αυτά μοντέλα του σύμπαντος πρέπει κι αυτά να είχαν μια αρχή.

Το επιχείρημά τους επικεντρώνεται στις μαθηματικές ιδιότητες της αιωνιότητας - ένα σύμπαν χωρίς αρχή και χωρίς τέλος. Ένα τέτοιο σύμπαν πρέπει να περιέχει προβλέψεις που εκτείνονται απεριόριστα στο παρελθόν.

Οι Mithani και Vilenkin παραπέμπουν σε μια απόδειξη που χρονολογείται από το 2003 κατά την οποία αυτού του είδους τροχιές στο παρελθόν δεν μπορεί να είναι άπειρες, εφόσον αποτελούν μέρος ενός σύμπαντος που αναπτύσσεται με συγκεκριμένο τρόπο. Και δείχνουν ότι τα κυκλικής ιστορίας σύμπαντα όπως και τα σύμπαντα ενός αιώνιου πληθωρισμού επεκτείνονται κατά τον ίδιο τρόπο. Έτσι δεν μπορεί να είναι «αιώνια» στο παρελθόν και πρέπει οπωσδήποτε να υπήρχε αρχή. «Παρά το γεγονός ότι ο πληθωρισμός μπορεί να είναι αιώνιος στο μέλλον, δεν μπορεί να παραταθεί επ' άπειρον στο παρελθόν», λένε.

Αντιμετωπίζουν το αναδυόμενο μοντέλο του σύμπαντος με διαφορετικό τρόπο, αποδεικνύοντας πως, αν κι αυτό μπορεί να φαίνεται σταθερό από κλασική άποψη, είναι ασταθές από κβαντομηχανικής άποψης: «Ένα απλό μοντέλο αναδυόμενου σύμπαντος ... δεν μπορεί να ξεφύγει την κβαντική κατάρρευση», λένε.

Το συμπέρασμα των Mithani και Vilenkin είναι αναπόφευκτο: «Κανένα από αυτά τα σενάρια δεν μπορεί πραγματικά να είναι αιώνιο ως προς το παρελθόν».

Δεδομένου ότι η απόδειξη παρατήρησης δείχνει πως το δικό μας σύμπαν διαστέλλεται, τότε πρέπει κάποτε να έχει γεννηθεί στο παρελθόν. Ένα βαθυστόχαστο συμπέρασμα (όπως κι η έννοια που οδήγησε στην ιδέα του big bang).

Ένα επιπλέον στοιχείο της σύγχρονης έρευνας που θεμελιώνει την βιβλική διδασκαλία περί δημιουργίας του σύμπαντος.


(Σημείωση:  το ερωτηματικό στην επικεφαλίδα της ανάρτησης είναι του παρόντος Ιστολογίου)


Διαβάστε περισσότερα... »

Τετάρτη 19 Φεβρουαρίου 2014

Γιατί οι φυσικοί δεν μπορούν να αποφύγουν την περίπτωση της δημιουργίας;



Κατά τη συνάντηση των πιο σημαντικών προσωπικοτήτων, που έγινε για να τιμήσουν τα 70α γενέθλια του Στίβεν Χόκινγκ, έγιναν δύο τολμηρές προτάσεις που αποτελούν σοβαρή απειλή για την δεδομένη γνώση του σύμπαντος.

Η μία πρόταση δείχνει ότι ένα προβληματικό αντικείμενο που ονομάζεται γυμνή ανωμαλία είναι πολύ πιο πιθανό να υπάρχει από ότι εκτιμούσαμε προηγουμένως.

Η άλλη υποστηρίζει ότι το σύμπαν δεν είναι αιώνιο, οπότε ανασταίνει το ακανθώδες ζήτημα του πώς δόθηκε η ώθηση στην εκκίνηση του σύμπαντος, χωρίς το απαραίτητο χέρι ενός υπερφυσικού δημιουργού.

Ενώ πολλοί από εμάς μπορεί να συμφωνούν με την ιδέα της Μεγάλης Έκρηξης
από όπου αρχίζουν τα πάντα, ορισμένοι φυσικοί, συμπεριλαμβανομένου και του Hawking, έχουν την τάση να αποφεύγουν τη κοσμική γένεση.

«Μια σημειακή αρχή θα ήταν ένα μέρος όπου η επιστήμη δεν θα μπορούσε να μελετήσει. Κάποιος λοιπόν θα πρέπει να προσφύγει στη θρησκεία και το χέρι του Θεού», είπε ο Hawking στη συνάντηση αυτή, στο Πανεπιστήμιο Cambridge σε μια ηχογραφημένη ομιλία.

Για μια στιγμή φαινόταν ότι θα ήταν δυνατό να αποφύγουμε αυτό το πρόβλημα, βασιζόμενοι σε δύο μοντέλα όπως το αιώνια πληθωριστικό σύμπαν και το κυκλικό σύμπαν, τα οποία φαίνονταν να συνεχίζουν τη ζωή τους απεριόριστα και στο παρελθόν όσο και στο μέλλον.

Ίσως προκαλεί έκπληξη, ότι αυτές και οι δύο προτάσεις ήταν συμβατές με το Big Bang, την ιδέα δηλαδή ότι το σύμπαν πιθανότατα ξέσπασε από μια εξαιρετικά πυκνή, θερμή κατάσταση πριν περίπου 13,7 δισεκατομμύρια χρόνια.

Το Big Bang όπως ξέρουμε προκαλεί μια ανησυχία σε πολλούς φυσικούς, που κάνουν έναν αγώνα οπισθοφυλακής εναντίον του επί δεκαετίες, κυρίως εξαιτίας των θεολογικών τους πιστεύω. Εάν υπάρχει όντως μια στιγμιαία δημιουργία, τότε χρειάζεστε έναν δημιουργό;

Ωστόσο, όπως ο κοσμολόγος Alexander Vilenkin του Πανεπιστημίου Tufts
στη Βοστόνη εξήγησε πριν λίγες μέρες, η πίστη για το Big Bang έχει σταδιακά ξεθωριάσει και μπορεί τώρα να είναι νεκρή. Έδειξε ότι οι δύο αυτές θεωρίες εξακολουθούν να απαιτούν μια αρχή.

Ο πρώτος στόχος του ήταν ο αιώνιος πληθωρισμός. Η θεωρία του πληθωρισμού, που προτάθηκε από τον Alan Guth του MIT το 1981, λέει ότι μέσα σε λίγες απειροελάχιστες στιγμές – κλάσματα του δευτερολέπτου – μετά τη Μεγάλη Έκρηξη, το Σύμπαν διπλασιαζόταν σε μέγεθος σε πολύ λιγότερο χρόνο από ότι βλέπουμε σήμερα με την διαστολή.

Αυτή λοιπόν η διαστολή μας βοήθησε στο να εξηγήσουμε γιατί τμήματα του σύμπαντος πολύ μακρινά, που ποτέ δεν θα μπορούσαν να επικοινωνήσουν το ένα με το άλλο μοιάζουν μεταξύ τους.

Ο αιώνιος πληθωρισμός είναι ουσιαστικά μια επέκταση της ιδέας του Guth, και λέει ότι το σύμπαν θα μεγαλώνει με αυτό τον ιλιγγιώδη ρυθμό για πάντα, δίνοντας συνεχώς ζωή σε μικρότερα σύμπαντα «φυσαλίδες» μέσα σε ένα διαρκώς διευρυνόμενο πολυσύμπαν, καθένα από τα οποία περνά μέσα από τον δικό του αρχικό πληθωρισμό.

Είναι σημαντικό ότι ορισμένες εκδόσεις του αιώνιου πληθωρισμού εφαρμόζονται για τον χρόνο όπως και για τον χώρο, με τις φυσαλίδες να σχηματίζονται προς τα πίσω και προς τα εμπρός στο χρόνο (βλ. διάγραμμα).



Πριν το δικό μας Big Bang: σε αρκετά κοσμολογικά μοντέλα (πολυσύμπαντος και bang crunch ή αιώνιο σύμπαν) η Μεγάλη Έκρηξη που ξέρουμε ότι έγινε πριν 14 δισεκατομμύρια χρόνια δεν είναι το ξεκίνημα των πάντων!

Αλλά το 2003, μια ομάδα που περιλάμβανε τον Vilenkin και τον Guth, κατάλαβε τι θα μπορούσε να σημαίνει ο αιώνιος πληθωρισμός για την σταθερά του Hubble, που περιγράφει μαθηματικά την διαστολή του σύμπαντος. Διαπίστωσαν λοιπόν ότι οι εξισώσεις δεν λειτουργούσαν. «Δεν μπορείς να κατασκευάσεις έναν χωροχρόνο με αυτή την ιδιότητα», λέει ο Vilenkin.

Αποδεικνύεται ότι η σταθερά του Hubble έχει ένα κατώτατο όριο που αποτρέπει
τον πληθωρισμό και στις δύο κατευθύνσεις του χρόνου. «Δεν είναι δυνατόν να είναι αιώνιος στο παρελθόν», συνεχίζει ο Vilenkin. «Πρέπει να υπάρχει κάποιου είδους όριο».

Πάντως, πολλοί δεν συμφωνούν με τον αιώνιο πληθωρισμό,
κι έτσι η ιδέα ενός αιώνιου σύμπαντος είχε ακόμα ένα στήριγμα. 

Μια άλλη επιλογή είναι η ιδέα του κυκλικού σύμπαντος, στο οποίο το big bang δεν είναι πραγματικά η αρχή, αλλά περισσότερο μια επανάληψη από την αρχή μετά από μία προηγούμενη κατάρρευση του σύμπαντος. Το σύμπαν εδώ περνάει μέσα από άπειρους κύκλους Μεγάλων Εκρήξεων με καμία συγκεκριμένη αρχή.

Τα κυκλικά σύμπαντα έχουν μια «ακαταμάχητη ποιητική γοητεία και φέρνουν στο μυαλό μας τον Φοίνικα», πιστεύει ο Vilenkin. Ωστόσο, όταν ο τελευταίος κοίταξε τι θα σήμαινε αυτό το μοντέλο για την αταξία του σύμπαντος είδε και πάλι πως οι αριθμοί δεν βγαίνουν.

Η αταξία αυξάνει με το χρόνο. Έτσι, μετά από κάθε κύκλο, το σύμπαν πρέπει να αποκτά όλο και περισσότερη αταξία. Αλλά αν υπάρχει ήδη ένας άπειρος αριθμός κύκλων, το σύμπαν που μας φιλοξενεί τώρα θα πρέπει να είναι σε κατάσταση μέγιστης αταξίας.

Ένας τέτοιος Κόσμος θα ήταν χωρίς διαφορετικότητα και ομοιόμορφο, χωρίς ιδιαίτερα χαρακτηριστικά μέσα του, και σίγουρα δεν βλέπουμε να υπάρχουν τέτοια αντικείμενα, όπως πλανήτες και αστέρια – και… φυσικούς – σαν αυτά που βλέπουμε γύρω μας.

Ένας τρόπος για να το αντιμετωπίσουμε αυτό είναι να προτείνουμε ότι το σύμπαν γίνεται μεγαλύτερο σε κάθε κύκλο. Οπότε, το ποσό της αταξίας ανά όγκο δεν αυξάνει, οπότε δεν χρειάζεται να φτάσει στο μέγιστο. Όμως ο Vilenkin διαπίστωσε ότι αυτό το σενάριο πέφτει θύμα του ίδιου μαθηματικό επιχειρήματος όπως και ο αιώνιος πληθωρισμός: αν το σύμπαν συνεχίζει να μεγαλώνει, θα πρέπει να έχει ξεκινήσει από κάπου.

Το τελικό κτύπημα του Vilenkin είναι μια επίθεση σε μία τρίτη, λιγότερο γνωστή πρόταση ότι το σύμπαν υπήρχε αιώνια σε μια στατική κατάσταση, που ονομάζεται το Κοσμικό Αυγό. Αυτό, τέλος, «ράγισε» για να δημιουργήσει τη Μεγάλη Έκρηξη, που οδηγεί στο διαστελλόμενο σύμπαν που βλέπουμε σήμερα.

Στα τέλη του περασμένου έτους ο Vilenkin και ο μεταπτυχιακός φοιτητής Audrey Mithani έδειξαν ότι το Κοσμικό Αυγό δεν θα έπρεπε να υπήρχε, καθώς οι κβαντικές αστάθειες θα το είχαν αναγκάσει να καταρρεύσει μετά από ένα πεπερασμένο χρονικό διάστημα. Αν όμως ραγίσει, οδηγώντας το στην Μεγάλη Έκρηξη, τότε αυτό πρέπει να έχει συμβεί πριν καταρρεύσει – επίσης, μετά από ένα πεπερασμένο χρονικό διάστημα.

«Ούτε αυτό δεν είναι καλό υποψήφιο μοντέλο για ένα άναρχο σύμπαν»
και καταλήγει ο Vilenkin:
«Όλα λοιπόν τα στοιχεία που έχουμε, λένε ότι το σύμπαν είχε μια αρχή.»



Διαβάστε περισσότερα... »

Δευτέρα 6 Ιανουαρίου 2014

Γεωλογικές προσεγγίσεις, στην «ΕΞΑΗΜΕΡΟ» του Μεγάλου Βασιλείου


του ΜΙΧΑΗΛ Μ. ΔΕΡΜΙΤΖΑΚΗ
ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΛΑΙΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ
τ. ΑΝΤΙΠΡΥΤΑΝΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ


Είναι προφανές ότι όποιος επιχειρεί να μιλήσει για κάποια από τις πολλές πτυχές της ζωής
και του έργου των Τριών Ιεραρχών, βρίσκεται μπροστά σε ανυπέρβλητες δυσχέρειες, όχι τόσο για το τι πρέπει να πει, αλλά για το τι επιτρέπεται να παραλείψει από τη ζωή τους, που υπήρξε τόσο πλούσια σε προσφορά και δημιουργία. 


Γεγονός που καθίσταται πιο έντονο, όταν ο ομιλών δεν θεραπεύει τη θεολογία, ούτε καν τις ανθρωπιστικές επιστήμες, αλλά τις θετικές.

Ας μη λησμονούμε όμως ότι ένα από τα χαρακτηριστικά του έργου των Τριών αυτών Τιτάνων του πνεύματος υπήρξε ακριβώς η πολυμέρεια των ενδιαφερόντων τους και η ενασχόλησή τους με θέματα που άπτονται της ανθρώπινης ζωής στην ολότητά της.




Ειδικότερα, το έργο του Μεγάλου Βασιλείου, σε μια πτυχή του οποίου επικεντρώνεται η παρούσα ομιλία, είναι πολυσχιδές και πλούσιο, στηριγμένο όχι μόνο στη θεία έμπνευση και τη βαθιά γνώση, αλλά και στην έμπρακτη αγάπη του για τους συνανθρώπους του, και ειδικότερα τους νέους.

Επιδιώκει να ερμηνεύσει, μεταξύ άλλων, τα ιερά ευαγγελικά κείμενα, ώστε να γίνουν πιο προσιτά στους Χριστιανούς, σε μια εποχή που οι ποικίλες αιρέσεις απειλούσαν να προκαλέσουν σύγχυση και αποπροσανατολισμό στους πιστούς.

Σε αυτό ακριβώς το πλαίσιο εντάσσονται και οι εννέα ομιλίες του Μεγάλου Βασιλείου, που φέρουν τον τίτλο Ομιλίαι εις την Εξαήμερον και στις οποίες ερμηνεύει τα της Δημιουργίας του Κόσμου, έτσι όπως περιγράφονται στα πρώτα κεφάλαια του βιβλίου της Γενέσεως, του πρώτου από τα ιστορικά βιβλία της Παλαιάς Διαθήκης. Μέσα από την ερμηνευτική προσέγγιση του βιβλικού κειμένου εκθέτει τις περί φύσεως, ανθρώπου και κόσμου αντιλήψεις του και θέτει τα θεμέλια της στάσεως των Χριστιανών απέναντι σ’ αυτά τα προβλήματα.

Είναι γεγονός ότι στο σύγχρονο ερευνητή γεννώνται δύο βασικά ερωτήματα:

α) ποια είναι η συνέπεια μεταξύ Βιβλικού κειμένου και πορισμάτων της σύγχρονης επιστήμης και 

β) ο Μ. Βασίλειος συντάσσει τις Ομιλίες με κριτήρια θεολογικά –εκκλησιαστικά ή θετικά –επιστημονικά; 

Στο πρώτο έχουν ήδη διατυπωθεί τόσες πολλές απόψεις, που η οικονομία της παρούσας ομιλίας δεν επαρκεί να καλύψει.

Όσον αφορά στο δεύτερο ερώτημα, είναι προφανές ότι ο Μ. Βασίλειος ομιλεί κατεξοχήν ως εκκλησιαστικός άνδρας.

Εντούτοις, διαπιστώνεται ότι ο Μ. Βασίλειος
επιστρατεύει και την πολυσχιδή θύραθεν παιδεία του για να ερμηνεύσει το Βιβλικό κείμενο, ενώ ταυτόχρονα αναδεικνύεται η αντίληψη για τον κόσμο (δημιουργία, σύσταση, φυσικοί νόμοι, γεωλογικά φαινόμενα, κ.λ.π.) μέσα από τα μάτια ενός Βυζαντινού του 4ου αι. 

Ο Μ. Βασίλειος οδηγεί τον ακροατή σε αναγνώριση του Δημιουργού του Σύμπαντος και ερμηνεύει το Βιβλικό κείμενο, ώστε να γίνει κατανοητό από όλους. Νεώτερες έρευνες έδειξαν ότι ο Μ. Βασίλειος εκινείτο έχοντας, επίσης, ως βάση τον Αριστοτέλη, τον Πλάτωνα, τον Ποσειδώνιο, ακόμη και τον Πλωτίνο.



Ειδικότερα, αναφορικά με τα γεωλογικά στοιχεία, που αποτελούν και το θέμα της παρούσας ομιλίας, διαπιστώνεται ότι στις ομιλίες που προαναφέρθηκαν, ο Μ. Βασίλειος καταθέτει πλούτο πληροφοριών. 

Εκείνο που πρέπει κυρίως να διευκρινιστεί είναι ότι αποστασιοποιείται πλήρως από τον αρχαιο –ελληνικό μύθο της Κοσμογονίας, αλλά και από την ορθολογικότερη προσέγγιση της δημιουργίας από την πλευρά των αρχαίων φιλοσόφων . Έτσι, στις διάφορες ερμηνείες των αρχαίων φιλοσόφων, που με την ποικιλία και τις αντιθέσεις τους ουσιαστικά αναιρούν η μία την άλλη, ο Μ. Βασίλειος προϋποθέτει την εκ Θεού δημιουργία του κόσμου. Ουσιαστικά είναι διαφορετική η αφετηρία του, καθώς δεν τον ενδιαφέρει το πώς της δημιουργίας, αλλά το ποιος.

Κατά την ερμηνεία της Γενέσεως από τον Μ. Βασίλειο, τα πρεσβεία της υπάρξεως ανήκουν στον ουρανό.

Ως προς τη σύσταση του κόσμου ο Ιεράρχης παρατηρεί: Όσον αφορά λοιπόν,
στην ουσία του ουρανού, αρκούμαι σε όσα είπε ο Ησαΐας, ο οποίος με απλά λόγια μας έδωσε να καταλάβουμε επαρκώς τη φύση του λέγοντας: «Ο στερεώσας τον ουρανόν ωσεί καπνόν» (Ησ. 51,6)∙ δηλαδή αυτός που για να κατασκευάσει τον ουρανό, έπλασε τη φύση του λεπτή και όχι στερεά ούτε παχιά (Α’8, SC 26, 120∙ PG 29, 21 A).

Αναφερόμενος στο σχήμα του Ουρανού γράφει ότι είναι «ωσεί καμάρα»
(Ησ. 40, 22) , παρά το γεγονός ότι οι γνώμες των σοφών διίστανται.

Κατόπιν, ο Μ. Βασίλειος, αναφερόμενος στη Γη και επιδιώκοντας τον περιγραφικό ορισμό της,
σημειώνει ότι δεν πρέπει να πολυπραγμονούμε περί της ουσίας της, διότι η φύση της είναι σύνθετη από τις ποιότητες. Τονίζει χαρακτηριστικά: «να γνωρίζουμε καλά ότι, όσα βλέπουμε ως συστατικά αυτής [=της Γης], κατατάσσονται στο είναι και είναι συμπληρωματικά της ουσίας της». 

Αν, λοιπόν, κάποιος δώσει έμφαση ή αντίθετα, υποτιμήσει μια από τις ποιότητες της Γης, όπως είναι π.χ. το ψυχρό ή το βαρύ ή το πυκνό, δεν πρόκειται να επιτύχει τίποτα. Στη Γη ενυπάρχουν αρμονικά τα τέσσερα βασικά στοιχεία –χώμα, αέρας, νερό και φωτιά.



Ο Ιεράρχης παρατηρεί ότι όλα τα υλικά είναι αποτέλεσμα της συνθέσεως των τεσσάρων αντιθετικών ανά ζεύγη πρώτων στοιχείων (γη –αέρας, φωτιά –νερό). Η σύνθεση των τεσσάρων στοιχείων καθίσταται δυνατή λόγω των ποιοτήτων τους. 

Βλέπουμε, λοιπόν, ότι ο Μ. Βασίλειος δέχεται τη συζυγή ποιότητα και δεν περιορίζεται απλώς στη μνεία των τεσσάρων στοιχείων ή των «ριζωμάτων», όπως τα ονόμασε ο Εμπεδοκλής, αλλά αναφέρεται στη συμπεριφορά και στον ρόλο αυτών των στοιχείων. 

Στο σημείο αυτό φαίνεται να υιοθετεί την κοσμολογία του Ηρακλείτου και συγκεκριμένα την άποψη ότι οι αντιθέσεις των στοιχείων πραγματώνουν την αρμονία και την ισορροπία μέσα στη φύση.

Σήμερα γνωρίζουμε ότι η Γη είναι μια όχι τέλεια σφαίρα, αλλά ένα πεπλατυσμένο σφαιροειδές, με την πολική του ακτίνα ελαφρώς μικρότερη από την ισημερινή του ακτίνα.

Μετά την υφή και το σχήμα της Γης, τίθεται το ερώτημα της στηρίξεώς της. Ο Μ. Βασίλειος επισημαίνει σχετικά: η σκέψη μας θα αναζητήσει πάλι το αντιστήριγμα του στηρίγματος εκείνου, και έτσι θα βυθιστούμε στο άπειρο, και κάθε φορά που θα βρίσκουμε μία βάση θα αναζητούμε τη βάση της βάσεως (A’9, SC 26, 124. PG 29, 21C).

Κατά τη γνώμη του, δεν θα πρέπει να θεωρηθεί ότι η Γη στηρίζεται σε βάθρα, «εγώ εστερέωσα τους στύλους αυτής» (Ψαλμ. 74,4) ή επιπλέει πάνω σε θάλασσα, «επί θαλασσών εθεμελίωσαν αυτήν» (Ψαλμ. 23,2). 

Αυτές οι απόψεις διατυπώνονται βέβαια στην Αγία Γραφή, δεν πρέπει όμως να ερμηνευτούν κατά γράμμα. Κάνει λόγο για την «συνερειστικήν δύναμιν», που συγκρατεί τη Γη, παρά το τεράστιο βάρος της. Και πάλι αυτή η δύναμη δεν είναι άλλη από εκείνη του Κτίσαντος: «αλλά να ομολογούμε ότι τα πάντα συγκρατούνται από τη δύναμη του δημιουργού» λέει χαρακτηριστικά, «εν τη χειρί του Θεού τα πέρατα της γης» (Ψαλμ. 94,4) .

Ο Μ. Βασίλειος δεν προσπαθεί να χρονολογήσει την ηλικία της Γης, γιατί γνωρίζει ότι ξεφεύγει
από τους σκοπούς των ομιλιών του «Περί Γενέσεως». Απλώς αναφέρει ότι «καν ημέραν είπης καν αιώνα την αυτήν ερείς έννοια» .

Με βάση τα περικλειόμενα απολιθώματα, τους λιθολογικούς χαρακτήρες των στρωμάτων και τα γεωλογικά συμβάντα, αναγνωρίσθηκαν τοπικές σχέσεις των γεωλογικών στρωμάτων σε παγκόσμιο επίπεδο. Έτσι εγκαθιδρύθηκε μια παγκόσμια αλληλουχία των διαφόρων στρωμάτων. 


Η ταξιθέτηση και η όλη χρονολόγηση της Γης διακρίνεται σε δύο Μεγααιώνες, τον Κρυπτοζωϊκό και τον Φανεροζωϊκό. Οι δύο αυτοί μεγααιώνες διακρίνονται σε έξι αιώνες, που σχεδόν ανταποκρίνονται στις έξι ημέρες της Γενέσεως. 

Έτσι, οι έξι αιώνες, στους οποίους διαρθρώνεται η ηλικία της Γης, είναι ο Καταρχαιοζωϊκός (με τα αναερόβια βακτήρια), ο Αρχαιοζωϊκός ( με την αερόβια πρωτοσύνθεση), ο Προτεροζωϊκός (με τα πρώτα μικροσκοπικά φύκη και τη δημιουργία της ζώνης του όζοντος), ο Παλαιοζωϊκός αιώνας με τους πρώτους ιχθύς και τα αμφίβια, ο Μεσοζωϊκός με τα ερπετά και ο Καινοζωϊκός αιώνας με τα θηλαστικά και τα πρωτεύοντα. 

Έτσι, μπορούμε σήμερα να πούμε ότι οι έξι αιώνες της ηλικίας της Γης αντιπροσωπεύουν εν πολλοίς τις ημέρες της δημιουργίας και συμπίπτουν κατά θεϊκή επιταγή και έμπνευση με τις έξι ημέρες της Γενέσεως.

Σύμφωνα με τον Μ. Βασίλειο, ο Θεός ορίζει τον φυσικό νόμο της κινήσεως του νερού. Πριν από την εντολή του, τα ύδατα έμεναν ακίνητα. Αμέσως μετά, όμως, έρρευσαν, για να καταλάβουν «την οικείαν χώραν». 

Έκτοτε τα ύδατα διακρίνονται σ’ εκείνα που ρέουν αυτόματα, όπως είναι οι πηγές και τα ποτάμια, και σ’ εκείνα που είναι «συλλογιμαία και απόρρευτα» , δηλ. οι λίμνες και η θάλασσα.



Χαρακτηριστική απόδειξη της σοφίας του Θεού στη συναγωγή των υδάτων, σύμφωνα με τον Ιεράρχη, είναι π.χ. το γεγονός ότι η Αίγυπτος, αν και βρίσκεται χαμηλότερα, εντούτοις δεν κατακλύζεται από την Ερυθρά Θάλασσα λόγω των θινών που την προστατεύουν κατά μήκος της ακτής. 


Μάλιστα, ο ίδιος μας δίνει και την ιστορική πληροφορία της ανθρώπινης, ανεπιτυχούς τότε, προσπάθειας διανοίξεως διώρυγας που θα ένωνε την Ερυθρά Θάλασσα με τη Μεσόγειο πρώτα από τον Σέσωστρι τον Αιγύπτιο και αργότερα από τον Δαρείο τον Μήδο .

Μας πληροφορεί επίσης ότι, από παρατηρήσεις που έχουν γίνει, προκύπτει
ότι η στάθμη της επιφάνειας της Μεσογείου είναι διαφορετική από εκείνη της Ερυθράς και του συνεχόμενου Ινδικού Ωκεανού .

Πράγματι, η επιφάνεια της θάλασσας είναι ασταθής. Ανυψώνεται και πέφτει με την παλίρροια
(κατά περιοδικό τρόπο), τα κύματα (κατά τυχαίο τρόπο), τη θερμοκρασία, την πίεση και την αλμυρότητα.

Προσπαθήσαμε σε συντομία και ίσως αποσπασματικά να προσεγγίσουμε τις περί την «Γένεσιν» ερμηνείες του Μ. Βασιλείου. Όλες αυτές οι εξηγήσεις αποειδωλοποιούν το σύμπαν, όπου δεν μπορεί να διεισδύσει καμιά μαγική και απόκρυφη δύναμη ή οντότητα. 

Είδαμε, ωστόσο, ότι αυτή η κατά κάποιο τρόπο ορθολογική εξέταση της δημιουργίας –με αριστοτεχνική κατά τα άλλα μέθοδο στα πλαίσια ενός κηρύγματος- δεν είναι αποτέλεσμα μόνο της επιστημονικής και φιλοσοφικής σκέψεως, την οποία χρησιμοποιεί ο Μ. Βασίλειος. Την αφορμή, μαζί με όλες τις βασικές προϋποθέσεις, τη δίνει το ίδιο το κείμενο της «Γενέσεως». 

Από τη στιγμή που ο Θεός ( το απόλυτο προσωπικό και λογικό Ον) δημιουργεί τον κόσμο, υπεισέρχεται μια λογική διάρθρωση μέσα στη δομή του σύμπαντος.



Ο Μέγας Ιεράρχης, ενώ κινείται με ιδιαίτερη άνεση στον χώρο των έως τότε γνωστών επιστημονικών παρατηρήσεων, χρησιμοποιεί εν τούτοις ένα λόγο σαφέστατο, διαυγή και πλούσιο σε νοήματα, ποτισμένο από τη βαθύτατη θεολογική του γνώση. Στη Δημιουργία του κόσμου αποκαλύπτεται το θεϊκό μεγαλείο και η ξεχωριστή θέση που ο Θεός επεφύλαξε για τον Άνθρωπο. 

Από τα πιο ταπεινά πλάσματα και τα μικρότερα χόρτα έως τους υψιπέτες αετούς και τα μεγαλόσωμα θηρία, από τη Σελήνη έως τα πιο απομακρυσμένα άστρα, όλα τα μελετάει με αγάπη, φιλοσοφεί, διδάσκεται και διδάσκει. Αλλά, το πιο σημαντικό είναι ότι με τον πιο εναργή τρόπο διατυπώνει εκείνο, για το οποίο ερίζουν σπουδαιοφανείς φιλόσοφοι και επιστήμονες αιώνες τώρα: τη συμπόρευση επιστήμης και πίστης. 

Γράφει: «και αν ακόμα μπορέσουμε να εξηγήσουμε αυτά που θεωρούμε παράδοξα και ερμηνεύουμε ως θαύμα, δεν μειώνεται στο ελάχιστο ο θαυμασμός μας για τα μέγιστα, διότι η απλή πίστη είναι ισχυρότερη από τις λογικές αποδείξεις».

Το άρθρο προέρχεται από το περιοδικό «Διάλογοι Καταλλαγής» της Ορθοδόξου Ακαδημίας Κρήτης, τεύχος 88 (Ιανουάριος –Φεβρουάριος –Μάρτιος 2008).



Διαβάστε περισσότερα... »

Πέμπτη 12 Δεκεμβρίου 2013

Υπάρχει Θεός



Είμαστε μικρά, σχεδόν μη ορατά κομμάτια σε μια συμπαντική απεραντοσύνη που δεν επιδέχεται πέριγραφής, διότι ουδείς, ουδέποτε την αντίκρυσε στην ολότητά της ,για να μας την μεταφέρει. 

Βιώνουμε ένα αμελητέο κλάσμα από την όλη εικόνα και κατάσταση και παλεύουμε μέσα στην καλπάζουσα αλαζονεία και τον εωσφορικό εγωισμό μας να αποδείξουμε ότι κατέχουμε το άπαν. 

Η σταγόνα είναι ύδωρ εκ του ωκεάνειου ύδατος. Σωστό. Μπορείς να ρωτήσεις μια ασήμαντη υποψία υγρασίας στις γαλλικές ακτές για τα υπόγεια ρεύματα και τις φρικτές αβύσσους στη θάλασσα των Σαργασσών; Τι ξέρει ο Ατλαντικός από τα καθημερινά μακελειά του Ινδικού, τα άφατα μυστήρια του Αρκτικού, τα άλυτα αινίγματα του Νότιου Ωκεανού, το αίμα που ρέει στον αφρό της Μεσογείου;

Ασήμαντε άνθρωπε. Μέσα στο αφιόνι της αυταρέσκειάς σου κυλιέσαι σαν τους συς της Γραφής. Είσαι πεπεισμένος ότι όλα είναι αποτέλεσμα μιας τυφλής τυχαιότητας που σκληρίζει την θρηνωδία της ματαιότητας στο απόλυτο κενό. Στο ψύχος, την έλλειψη, την απώλεια. 

Τυχαιότητα την είπες. Και βολεύτηκες.
Αρκεί μια τόσο ηλίθια και βλάσφημη σκέψη για να καθίζεις την νωθρότητα του πνεύματός σου στον θρόνο της ηλιθιότητας και του εθελούσιου διπλού θανάτου. Στην τυχαιότητα έριξες και το ζάρι της αδικίας, την οποία αδυνατείς να ερμηνεύσεις με τα γνωστικά εργαλεία της επίφασης Παιδείας που σου παρέχουν οι Επικυρίαρχοι. 

Ναι, ναι. Είναι όλα τους τυχαία. Μπορείς να φτιάξεις κι εσύ ένα αυτοκίνητο. Αρκεί να πας σε μια μάντρα με αποσυρμένα (όλα τα υλικά υπάρχουν εκεί). Να της βάλεις δυναμίτιδα, να τα τινάξεις όλα στον αέρα. Με τα πολλά πειράματα, τους καπνούς τις χλαπαταγές και τις φλόγες που θα ξεράσουν τα εκρηκτικά σου, δεν γίνεται... 

Κάποια εξαρτήματα θα προσγειωθούν στην σωστή θέση και θα φτιάξουν –έτσι στον βρόντο- ένα όχημα. Χωρίς σκοπό. Δίχως εντελέχεια και σχέδιο. Και νότες δημιουργούν οι μπαμπουίνοι. Αν τους μπαστακώσεις επί χιλιετίες, εκατομμύρια, δισεκατομμύρια χρόνια μπροστά σ’ ένα πιάνο θα σου παίξουν την Lacrimosa από το Requiem του Mozart. Κι ύστερα, ω του θαύματος, το Dies Irae. 

Κατά τύχη πάλι,
τα μάτια σου θα πλημμυρίσουν με δάκρυα επειδή τούτη η ουράνια μελωδία θα έχει αλλάξει εντός σου τον ρυθμό του κόσμου. Έτσι έγιναν όλα. Στην τύχη.

ΟΚ. Έτσι είναι αφού έτσι το νομίζεις.
Και η μουσική των ουρανίων σφαιρών με τους πλανήτες, τα ηλιακά συστήματα, τους γαλαξίες, τα σμήνη γαλαξιών, συντονίστηκαν στην συμπαντική ορχήστρα purely by luck. 

Ποιος στην ευχή παίζει ζάρια με το άπαν και φέρνει πάντοτε εξάρες; Πες το και σε μας φίλε μηδενιστή να παίξουμε κάνα τυχερό παίγνιο. Αφού στην Τύχη ειδικεύεσαι, μοιράσου το ταλέντο σου.

Διαβάστε περισσότερα... »