«Ἕλληνες ἀεί παῖδες ἐστε, γέρων δέ Ἕλλην οὐκ ἔστιν» (Πλάτων, Τίμαιος, 22b).


"Ὁμολογεῖται μὲν γὰρ τὴν πόλιν ἡμῶν ἀρχαιοτάτην εἶναι καὶ μεγίστην καὶ παρὰ πᾶσιν ἀνθρώποις ὀνομαστοτάτην· οὕτω δὲ καλῆς τῆς ὑποθέσεως οὔσης,
ἐπὶ τοῖς ἐχομένοις τούτων ἔτι μᾶλλον ἡμᾶς προσήκει τιμᾶσθαι. 24. Ταύτην γὰρ οἰκοῦμεν οὐχ ἑτέρους ἐκβαλόντες οὐδ' ἐρήμην καταλαβόντες
οὐδ' ἐκ πολλῶν ἐθνῶν μιγάδες συλλεγέντες, ἀλλ' οὕτω καλῶς καὶ γνησίως γεγόναμεν ὥστ' ἐξ ἧσπερ ἔφυμεν, ταύτην ἔχοντες ἅπαντα τὸν χρόνον διατελοῦμεν,
αὐτόχθονες ὄντες καὶ τῶν ὀνομάτων τοῖς αὐτοῖς οἷσπερ τοὺς οἰκειοτάτους τὴν πόλιν ἔχοντες προσειπεῖν".
(Ἰσοκράτης, Πανηγυρικός, στίχοι 23-24).

Τα άρθρα που φιλοξενούνται στον παρόντα ιστότοπο και προέρχονται απο άλλες πηγές, εκφράζουν αποκλειστικά και μόνον τις απόψεις των συγγραφέων τους.

Καθίσταται σαφές ότι η δημοσίευση ανάρτησης, δεν συνεπάγεται υποχρεωτικά αποδοχή των απόψεων του συγγραφέως.


ΕΑΝ ΘΕΛΕΤΕ, ΑΦΗΝΕΤΕ ΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΣΑΣ, ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΚΑΘΕ ΑΡΘΡΟ-ΑΝΑΡΤΗΣΗ (΄κλίκ΄ στο "Δεν υπάρχουν σχόλια"). ΣΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΟΥΜΕ.

Ακολουθήστε μας στο Facebook

Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ-ΓΛΥΠΤΙΚΗ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ-ΓΛΥΠΤΙΚΗ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Σάββατο 18 Απριλίου 2015

Τα σπουδαιότερα Αγάλματα αρχαϊκών Κορών




Η κόρη, το θηλυκό αντίστοιχο του Κούρου, είναι ο τύπος αγάλματος της Αρχαϊκής περιόδου, ο οποίος απεικονίζει ντυμένη γυναικεία μορφή, που είχε αντίστοιχη με τον κούρο αναθηματική ή ταφική χρήση.

Σε αντίθεση με τους κούρους, ο τύπος της κόρης δεν είναι καθορισμένος με μεγάλη αυστηρότητα. Πέραν της τυπικής όρθιας και μετωπικής στάσεώς τους και την προβολή του ενός χεριού, με το οποίο κρατούν μία προσφορά, οι κόρες παρουσιάζουν μεγάλη ποικιλία, κυρίως, ως προς τη μορφή του ενδύματος και τον τρόπο, που το φορούν, καθώς και ως προς τα κοσμήματα και τις κινήσεις των χεριών (άλλοτε μπροστά στο στήθος, άλλοτε προτεταμένα με την προσφορά και άλλοτε ανασύροντας το ένδυμα).

Στις κόρες, λοιπόν, η εξέλιξη της τεχνοτροπίας επικεντρώνεται, κυρίως, στην απόδοση των ενδυμάτων. Τα γυναικεία ενδύματα απαρτίζονται από τρία κομμάτια: χονδρό μάλλινο πέπλο, ιμάτιο από λεπτό λινό και ιμάτιο ως πανωφόρι.

Ορθογώνια και τα τρία, χρησιμοποιούντο με ποικίλους τρόπους και στερεώνονταν με κουμπιά και πόρπες, διαμορφώνοντας ενδιαφέρουσες πτυχώσεις. Η προσπάθεια του τεχνίτη να επιτύχει την αρμονική και ισότιμη συζυγία των δύο μελών, του σώματος και του ενδύματος, ήταν μακρόχρονη και επίπονη».

Τα εντυπωσιακότερα αγάλματα Κορών που έχουν βρεθεί, στα οποία κυριαρχούν οι αναθηματικές κόρες της Ακρόπολης, εκθέτουμε παρακάτω:

Η Κόρη του Βερολίνου


Η Κόρη του Βερολίνου, η «θεά του Βερολίνου», βρέθηκε στην Κερατέα της Αττικής και πρέπει να ήταν επιτύμβιο άγαλμα στημένο επάνω στον τάφο γυναίκας από αριστοκρατική γενιά.

Φοράει ολόσωμο φόρεμα που πέφτει ως τα πόδια, σχηματίζοντας ίσιες πτυχές.

Τα πλούσια μαλλιά της, χτενισμένα πίσω σε μια μεγάλη πλεξίδα, στο δεξιό της χέρι κρατάει ρόδι, ενώ διατηρούνται ίχνη από το κόκκινο χρώμα με το οποίο είχε βάφει το άγαλμα.

Το άγαλμα έχει ύψος 1,93 μ. και χρονολογείται γύρω στο 570 π.Χ.
Μουσείο Αρχαίας Τέχνης Βερολίνου



Η Κόρη Φρασίκλεια


Το άγαλμα της Κόρης Φρασίκλειας βρέθηκε στην Μερεντα Αττικής, στο αρχαίο Νεκροταφείο Μυρρινούντος.

Ήταν επιτύμβιο άγαλμα και βρέθηκε θαμμένο μαζί με έναν Κούρο και εκτίθενται μαζί στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθηνάς.

Είναι κατασκευασμένο από Παριανό μάρμαρο και χρονολογείται γύρω στο 550 π.Χ.

Στην βάση του αγάλματος είναι χαραγμένο ένα επίγραμμα που μας πληροφορεί για το όνομα και την ιδιότητα της νεκρής: «Μνήμα της Φρασίκλειας θα λέγομαι για πάντα κόρη [δηλαδή ανύπαντρο κορίτσι], γιατί από τους θεούς μου έλαχε να πάρω αντί για γάμο αυτό το όνομα.»

Xαραγμένο και το όνομα του γλύπτη που είναι ο Αριστίων ο Πάριος.

Το ύψος του αγάλματος είναι υπερφυσικό, 2.11 μ. και διατηρεί ακόμα μέρος της αρχαίας βαφής.

Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθηνάς



Η Κόρη της Λυών


Η κόρη της Lyon , χρονολογείται γύρω στο 540 π.Χ. και είναι η παλαιότερη κόρη από την Ακρόπολη με τη χαρακτηριστική «ιωνική» ενδυμασία των κορών της ύστερης αρχαϊκής εποχής.

Πρόκειται για αναθηματικό άγαλμα. Στο δεξί χέρι κρατάει ένα πουλί, πιθανόν περιστέρι. Στο κεφάλι φοράει στεφάνι ζωγραφισμένο με λωτούς και ανθέμια.

Το άγαλμα είναι κομμένο σε δυο κομμάτια. Το άνω μέρος καταγράφηκε για πρώτη φορά στην Γαλλία το 1719, και σήμερα βρίσκεται στο μουσείο της Λυών. Ενώ το κάτω βρέθηκε το 1880 στην Ακρόπολη των Αθηνών και σήμερα βρίσκεται στο Μουσείο της Ακρόπολης.



Η Πεπλοφόρος κόρη (αρ. 679)


Η Πεπλοφόρος κόρη, η Κόρη 679, βρέθηκε το 1886 στο Ερέχθειο της Ακρόπολης.

Πρόκειται για αναθηματικό άγαλμα που έχει μέγεθος λίγο μικρότερο του φυσικού με ύψος 1,17 μ.

Η κόρη είναι κατασκευασμένη από μάρμαρο της Πάρου και είναι έργο του 530 π.Χ. περίπου.

Φέρει ακόμα ίχνη της αρχικής διακόσμησης της, κυρίως στα μαλλιά της, που ήταν έγχρωμη.

Μουσείο Ακρόπολης



Η κόρη του Αντήνορος (αρ. 681)


Η κόρη (αρ. 681) είναι έργο του γλύπτη Αντήνορος.

Βρέθηκε θαμμένη στην λεγόμενη περσική τάφρο μαζί με άλλα γλυπτά που είχαν καταστραφεί από τους Πέρσες το 480 π.Χ

Είναι από νησιώτικο μάρμαρο και χρονολογείται μεταξύ 530-520 π.Χ.

Πρόκειται για υπερφυσικό αναθηματικό άγαλμα με ύψος που φτάνει στα 2,01 μ.

Οι οφθαλμοί ήταν ένθετοι και έχουν χαθεί όπως και μέρος απο τα άνω άκρα.

Στην βάση της βρέθηκε χαραγμένη επιγραφή που μνημονεύει τον καλλιτέχνη Αντήνορα, τον πατέρα του καλλιτέχνη Εύμοιρου, και τον κεραμέα Νέαρχο που ανάθεσε το άγαλμα.

Μουσείο Ακρόπολης



Κόρη της Ακρόπολης (αρ. 682)


Η Κόρη 682 είναι αναθηματικό άγαλμα που βρέθηκε το 1886 στο Ερέχθειο της Ακρόπολης.

Από τις μεγαλύτερες σε μέγεθος, με ύψος 1,82 μ. ,και καλύτερα διατηρημένες Κόρες μιας και βρέθηκε ,πλην μέρος των χεριών ,ολόκληρη .

Έχει εντυπωσιακό χτένισμα με βοστρύχους στο μέτωπο, ενώ στα ρούχα της φέρει ακόμα τα ίχνη της αρχικής διακόσμησης ,κυρίως με μαιάνδρους.

Το σώμα διαγράφεται αισθησιακό στα σημεία που το ρούχο κολλά επάνω του.

Είναι έργο του 530-520 π.Χ. και είναι κατασκευασμένη από νησιώτικο μάρμαρο

Μουσείο Ακρόπολης



Η Κόρη με το φρούτο (αρ. 680)


Η Κόρη με το φρούτο, η Κόρη 680, βρέθηκε το 1886 βορειοδυτικά του Ερεχθείου στην Ακρόπολη των Αθηνών

Είναι αναθηματικό άγαλμα, έργο του 530 – 520 π.Χ.

Το ύψος της είναι 1,15 μ. Είναι κατασκευασμένη από νησιώτικο μάρμαρο

Φοράει κοινό χιτώνα ιωνικού ρυθμού και ιμάτιο με πτυχώσεις που φέρει επάνω του σταυρούς και μαιάνδρους. Στο χέρι της κρατά φρούτο προσφορά στην Θεά

Τα μαυρισμένα μέρη πρέπει να προέρχονται από την πυρκαγιά με την οποία κατέστρεψαν οι Πέρσες την Αθήνα το 480 π.Χ. Λείπουν τα κάτω άκρα της.

Μουσείο Ακρόπολης



Κόρη της Ακρόπολης (αρ. 671)


Η Κόρη (αρ 671) βρέθηκε στην Ακρόπολη της Αθήνας, χωρίς τα άκρα της.

Εχει ύψος 1.77 μ και είναι κατασκευασμένη από νησιωτικό μάρμαρο.

Φοράει βαρύ ιμάτιο, με παχιές πτυχώσεις, πάνω στους ώμους της.

Είναι αναθηματικό άγαλμα ,έργο του 520 π.Χ. περίπου

Μουσείο Ακρόπολης



Η Κόρη της Χίου (αρ. 675)


Η Κόρη της Χίου, η Κόρη 675, είναι αναθηματικό άγαλμα που βρέθηκε στην Ακρόπολη. Το κεφάλι βρέθηκε το 1886 ανατολικά του Παρθενώνα, και το σώμα , χωρίς τα άκρα , το 1888 νότια του Παρθενώνα.

Είναι έργο μεταξύ 520 – 510 π.Χ. και είναι κατασκευασμένη από νησιωτικό μάρμαρο.

Το ύψος της είναι 0,55 μ. χωρίς μεγάλο μέρος από τα άκρα που δεν βρέθηκε.

Εξαιτίας της ομοιότητας με άλλα γλυπτά προερχόμενα από την Χίο ίσως να πρόκειται για ανάθημα των κάτοικων του νησιού στην θεά Αθηνά

Μουσείο Ακρόπολης


Κόρη της Ακρόπολης (αρ. 673)


Η Κόρη 673, είναι αναθηματικό άγαλμα που βρέθηκε το 1886, στα δυτικά του Ερεχθείου χωρίς τα άκρα του.

Είναι έργο μεταξύ του 520-510 π.Χ. και το ύψος της είναι 0,93.μ.

Φορά δισκοειδή σκουλαρίκια και στεφάνη με ζωγραφιστό μαίανδρο.Το ιμάτιο που φοράει κρέμεται συμμετρικά από τους δύο ώμους πάνω από το χιτώνα, ενώ οι πτυχές είναι τραβηγμένες στο πλάι.

Μουσείο Ακρόπολης


Κόρη της Ακρόπολης (αρ. 670)


Το Άγαλμα της Κόρης (αρ 670) είναι αναθηματικό άγαλμα και είναι έργο του 520 – 510 π.Χ .

Με το αριστερό της χέρι ανασύρει το φόρεμα στη μέση, που σχηματίζει έτσι κατακόρυφες πτυχές, με εντελώς πρωτότυπο στην Αττική τρόπο.

Λόγω της μεγάλης ομοιότητας στο πρόσωπο με την Κόρη 673 θεωρείται έργο του ιδίου γλύπτη.

Βρέθηκε το 1886 ΒΔ του Ερεχθείου σε θραύσματα.

Είναι κατασκευασμένο από μάρμαρο Πάρου και έχει ύψος 1,15 μ.

Μουσείο Ακρόπολης



Η Κόρη με τα αμυγδαλωτά μάτια (αρ. 674)


Η Κόρη με τα αμυγδαλωτά μάτια, η «Κόρη 674″, βρέθηκε το 1888 στην Ακρόπολη χωρίς μεγάλο μέρος από τα άκρα της.

Λεπτοκαμωμένη και εκφραστική είναι από τις ωραιότερες Κόρες της Ακρόπολης.

Είναι κατασκευασμένη από Παριανό μάρμαρο και είναι έργο του 500 π.Χ περίπου.

Πρόκειται για αναθηματικό άγαλμα και έχει ύψος 0,94 μ.

Μουσείο Ακρόπολης


Κόρη της Ακρόπολης (αρ. 685) 


Η Κόρη με αριθμό 685 βρέθηκε στην Ακρόπολη της Αθήνας.

Είναι έργο του 500 π.Χ. περίπου και είναι κατασκευασμένη από Παριανό μάρμαρο.

Φοράει ιμάτιο με πτυχώσεις ενώ στο σηκωμένο χέρι πιθανόν κρατούσε πρόσφορα για την Θέα. Στα μαλλιά της διατηρεί τον αρχαίο χρωματισμό.

Πρόκειται για αναθηματικό άγαλμα με ύψος 1,22 μ. Λείπουν μέρος από τα χέρια και τα πόδια από τον αστράγαλο και κάτω.

Μουσείο Ακρόπολης


Κόρη της Ακρόπολης(αρ. 684)

Η Κόρη 684 βρέθηκε στην Ακρόπολη της Αθήνας και είναι αναθηματικό άγαλμα.

Φοράει δισκοειδή σκουλαρίκια και έχει εντυπωσιακό χτένισμα.

Το απλανές της βλέμμα και το ανέκφραστο πρόσωπο της έχουν αποδοθεί τέλεια από τον δημιουργό της.

Έχει ύψος 1,19 μ , χωρίς τα άκρα που δεν βρέθηκαν, και είναι έργο του 490-480 π.Χ.

Μουσείο Ακρόπολης


Η Κόρη του Ευθυδίκου


Η Κόρη του Ευθυδίκου βρέθηκε στην Ακρόπολη το 1882 και αποτελείται απο δύο τμήματα που δεν ενώνονται μεταξύ τους.(Το μεσαίο δεν ευρέθη ).Σύμφωνα με την επιγραφή στην βαση της, η κόρη αφιερώθηκε στην Αθηνά από τον Ευθύδικο, γιο του Θαλιάρχου. Είναι δηλαδή αναθηματικό άγαλμα.

Αντίθετα από τις προηγούμενες Κόρες με το αρχαϊκό μειδίαμα η Κόρη αυτή είναι δύσθυμη. Ο ένας της μαστός είναι ακάλυπτος ενώ στα χείλη και στα μάτια διατηρεί ίχνη από τον αρχικό χρωματισμό.

Είναι έργο του 480 π.Χ περιπου και αποτελεί τον τελευταίο σταθμό της αρχαϊκής τέχνης.

Μουσείο Ακρόπολης


Διαβάστε περισσότερα... »

Τρίτη 18 Νοεμβρίου 2014

Tα ανατριχιαστικά αληθοφανή γλυπτά του Marc Sijan



Υπερρεαλισμός και εξωφρενική λεπτομέρεια σε σώματα που μοιάζουν να πάγωσαν στο χρόνο 


Magnify Image


Ο Marc Sijan δημιουργεί απίστευτα υπερρεαλιστικά γλυπτά που απεικονίζουν καθημερινούς ανθρώπους. Η ιστοσελίδα του αναφέρει: «Η δουλειά του Sijan πολλές φορές εξαπατά τον κόσμο. Τα γλυπτά φρουρών που έχει φτιάξει βρίσκονται στο lobby των προπονητικών εγκαταστάσεων των Milwaukee Bucks, όπου και μπέρδεψαν κάποια στιγμή τον Michael Jordan, ο οποίος παραπονέθηκε στη διεύθυνση για την έλλειψη εξυπηρετικότητάς τους!». 


Magnify Image


Magnify Image


Magnify Image


Ο Marc επεξεργάζεται κάθε λεπτομέρια αποτυπώνοντας προσεκτικά όλα τα μικρά πράγματα, όπως είναι οι πόροι και οι λεπτομέρειες του δέρματος, τα λεπτά μαλλιά, οι φλέβες, τα στίγματα. 

Τα γλυπτά του δίνουν την εντύπωση ότι πρόκειται για κανονικούς ανθρώπους που έχουν απλά παγώσει για ένα δευτερόλεπτο αλλά σε λίγο θα αρχίσουν πάλι να κινούνται και θα χαθούν στο πλήθος. - Θ.Χ.


Magnify Image


Magnify Image



Magnify Image


Magnify Image


Magnify Image



Magnify Image


Διαβάστε περισσότερα... »

Πέμπτη 7 Νοεμβρίου 2013

Ιστορία Τέχνης για αρχάριους! Ή πως να ξεχωρίζεται τους μεγάλους ζωγράφους!



Ένα ξεκαρδιστικό οδηγό για αρχάριους της τέχνης δημοσίευσε ένας χρήστης του Reddit κάνοντας την ιστορία της τέχνης να μοιάζει παιχνιδάκι.


Ο Dont Taco Bout It, βοηθά ακόμα και τους πιο αδαείς να αναγνωρίζουν τους διάσημους πίνακες της ιστορίας, υπερτονίζοντας τα χαρακτηριστικά κάθε καλλιτέχνη με τον δικό του χιουμοριστικό τρόπο.

Οι οδηγίες πέρα από χιούμορ παρέχουν και πραγματική βοήθεια...


Αν όλα τα άτομα στους πίνακες έχουν τεράστια περιφέρεια, τότε είναι Ρούμπενς.


Αν όλοι οι άντρες έχουν μάτια αγελάδας και γυναικεία σγουρά μαλλιά, είναι Καραβάτζιο.


Αν όλα τα πρόσωπα έχουν κάποιο είδος δυσλειτουργίας στο σώμα τους, τότε είναι Πικάσο


Αν όλοι οι πίνακες έχουν σκούρο φόντο και οι πρωταγωνιστές βασανισμένες εκφράσεις στα πρόσωπά τους, είναι Τιτσιάνο.


Εάν οι πίνακες έχουν πολλούς μικροσκοπικούς ανθρώπους αλλά κατά τα άλλα η υπόλοιπη εικόνα είναι εντελώς φυσιολογική, είναι Μπρίγκελ.


Αν όλα τα πρόσωπα – συμπεριλαμβανομένων των γυναικών – μοιάζουν με τον Πούτιν, τότε είναι Γιαν βαν Άικ.



Εάν οι πίνακες έχουν πολλούς μικροσκοπικούς ανθρώπους αλλά ταυτόχρονα έχουν επίσης και ένα σωρό τρελά σκηνικά, είναι 
Μπος.


Αν όλα τα πρόσωπα στους πίνακες μοιάζουν με ζητιάνους που φωτίζονται αμυδρά με μια λάμπα του δρόμου, είναι Ρέμπραντ.


Αν ένας πίνακας θα μπορούσε πολύ άνετα να έχει κάπου στην εικόνα και μερικά παχουλά πρόβατα ή όντως έχει, είναι Μπουσέ.


Αν όλοι είναι όμορφοι, γυμνοί, και ο ένας πάνω στον άλλον, είναι Μικελάντζελο.


Αν δείτε μπαλαρίνες, είναι Ντεγκά


Αν ένας πίνακας έχει έντονη αντίθεση στο φωτισμό, είναι γαλαζωπός και όλα τα πρόσωπα έχουν γενειάδα, είναι Ελ Γκρέκο.



Αν ένας πίνακας έχει το πρόσωπο μιας γυναίκας που μοιάζει με πετεινό, είναι Φρίντα



Πίνακας με πιτσιλωτά χρώματα και χωρίς πρόσωπα, είναι Μονέ.


Πίνακας με πιτσιλωτά χρώματα που απεικονίζει ένα χαρούμενο πάρτι, είναι Ρενουάρ


Πίνακας με πιτσιλωτά χρώματα και δυστυχισμένους ανθρώπους, τότε είναι Μανέ.


Τοπία από τον «Άρχοντα των δαχτυλιδιών» , μια περίεργη μπλε ομίχλη, πρόσωπα με κυματιστά μαλλιά και με την αριστοκρατική μύτη της Madonna, είναι Ντα Βίντσι.


Πίνακας που μοιάζει με φύλλο του Excel με χρωματιστά τετράγωνα, είναι Μοντριάν.

Διαβάστε περισσότερα... »

Δευτέρα 22 Ιουλίου 2013

Ιπτάμενο όχημα, την εποχή του Μεγάλου Αλεξάνδρου;



Αν νομίζατε ότι οι αναφορές του Erich Von Daniken στο βιβλίο "Η Οδύσσεια των Θεών: Η ιστορία της Εξωγήινης Επικοινωνίας στην Αρχαία Ελλάδα" για την συνάντηση του Μεγάλου Αλεξάνδρου με ΑΤΙΑ - UFO, είναι προϊόν σύγχρονης μυθοπλασίας, κάνατε λάθος!


Η ιστορία επαληθεύεται στον παρακάτω γαλλικό πίνακα του Jean Wauquelin το 1438, που δείχνει τους στρατιώτες του Μεγάλου Αλεξάνδρου να παρατηρούν ένα ιπτάμενο όχημα να κινείται στον ουρανό με την καθοδήγηση του επιβάτη του και να ίπταται με την βοήθεια δύο γρυπών.

Για τους άπιστους Θωμάδες, ο πίνακας εκτίθεται στην Εθνική βιβλιοθήκη της Γαλλίας.

πηγή
Διαβάστε περισσότερα... »

Παρασκευή 31 Μαΐου 2013

Ο χορός της Σαλώμης στη Μεσαιωνική εικονογραφία

Ο χορός της Σαλώμης στη Μεσαιωνική εικονογραφία.

Η Σαλώμη (14 π.Χ. – μεταξύ 62 με 71 μ.Χ.), εβρ. שלומית Shlomiẗ, ήταν κόρη του Φίλιππου Ηρώδη και της Ηρωδιάδας. Η ρίζα του ονόματός της είναι εβραϊκή και σημαίνει ειρήνη.
Με την προτροπή της μητέρας της χόρεψε μπροστά στον Ηρώδη και γοητεύοντάς τον με τη χάρη της, του ζήτησε τον αποκεφαλισμό του Ιωάννη του Πρόδρομου (ίσως στα 32 μ.Χ).

Τμήματα από τα οστά του προσώπου του Ιωάννη του Προδρόμου σε "ομιλούσα" μεσαιωνική λειψανοθήκη υπό μορφή πιάτου. Αποθησαυρίζονται στον Καθεδρικό ναό της Αμιέν (Amiens), στη Γαλλία.

Παντρεύτηκε αρχικά τον Φίλιππο, Τετράρχη της Ιτουραίας και της Τριχωνίδας, και κατόπιν το βασιλιά της Μικράς Αρμενίας Αριστόβουλο στα 54 μ.Χ.
Αναφέρεται στην Καινή Διαθήκη από τους ευαγγελιστές Μάρκο και Ματθαίο χωρίς όμως να γίνεται αναφορά στο όνομά της. Ωστόσο ο Ιουδαίος ιστορικός Φλάβιος Ιώσηπος αναφέρει το όνομά της και κάποιες λεπτομέρειες για την οικογενειακή της κατάσταση, χωρίς όμως να την συνδέει με τον Ιωάννη τον Πρόδρομο.

Κατά Ματθαίον 14:3-12:

"Ὁ γὰρ Ἡρῴδης κρατήσας τὸν Ἰωάννην ἔδησεν αὐτὸν καὶ ἐν φυλακῇ ἀπέθετο διὰ Ἡρῳδιάδα τὴν γυναῖκα Φιλίππου τοῦἀδελφοῦ αὐτοῦ, ἔλεγεν γὰρ αὐτῷ ὁ Ἰωάννης· Οὐκ ἔξεστίν σοι ἔχειν αὐτήν· καὶ θέλων αὐτὸν ἀποκτεῖναι ἐφοβήθη τὸνὄχλον, ὅτι ὡς προφήτην αὐτὸν εἶχον. γενεσίοις δὲ γενομένοις τοῦ Ἡρῴδου ὠρχήσατο ἡ θυγάτηρ τῆς Ἡρῳδιάδος ἐν τῷμέσῳ καὶ ἤρεσεν τῷ Ἡρῴδῃ, ὅθεν μετὰ ὅρκου ὡμολόγησεν αὐτῇ δοῦναι ὃ ἐὰν αἰτήσηται. ἡ δὲ προβιβασθεῖσα ὑπὸ τῆς μητρὸς αὐτῆς· Δός μοι, φησίν, ὧδε ἐπὶ πίνακι τὴν κεφαλὴν Ἰωάννου τοῦ βαπτιστοῦ. καὶ λυπηθεὶς ὁ βασιλεὺς διὰ τοὺςὅρκους καὶ τοὺς συνανακειμένους ἐκέλευσεν δοθῆναι, καὶ πέμψας ἀπεκεφάλισεν τὸν Ἰωάννην ἐν τῇ φυλακῇ· καὶ ἠνέχθη ἡκεφαλὴ αὐτοῦ ἐπὶ πίνακι καὶ ἐδόθη τῷ κορασίῳ, καὶ ἤνεγκεν τῇ μητρὶ αὐτῆς. καὶ προσελθόντες οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ἦραν τὸπτῶμα καὶ ἔθαψαν αὐτόν, καὶ ἐλθόντες ἀπήγγειλαν τῷ Ἰησοῦ.".

Κατά Μάρκον 6:17-29:
"Αὐτὸς γὰρ ὁ Ἡρῴδης ἀποστείλας ἐκράτησεν τὸν Ἰωάννην καὶ ἔδησεν αὐτὸν ἐν φυλακῇ διὰ Ἡρῳδιάδα τὴν γυναῖκα Φιλίππου τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ, ὅτι αὐτὴν ἐγάμησεν· ἔλεγεν γὰρ ὁ Ἰωάννης τῷ Ἡρῴδῃ ὅτι Οὐκ ἔξεστίν σοι ἔχειν τὴν γυναῖκα τοῦ ἀδελφοῦ σου. ἡ δὲ Ἡρῳδιὰς ἐνεῖχεν αὐτῷ καὶ ἤθελεν αὐτὸν ἀποκτεῖναι, καὶ οὐκ ἠδύνατο· ὁ γὰρ Ἡρῴδηςἐφοβεῖτο τὸν Ἰωάννην, εἰδὼς αὐτὸν ἄνδρα δίκαιον καὶ ἅγιον, καὶ συνετήρει αὐτόν, καὶ ἀκούσας αὐτοῦ πολλὰ ἠπόρει, καὶἡδέως αὐτοῦ ἤκουεν. Καὶ γενομένης ἡμέρας εὐκαίρου ὅτε Ἡρῴδης τοῖς γενεσίοις αὐτοῦ δεῖπνον ἐποίησεν τοῖς μεγιστᾶσιν αὐτοῦ καὶ τοῖς χιλιάρχοις καὶ τοῖς πρώτοις τῆς Γαλιλαίας, καὶ εἰσελθούσης τῆς θυγατρὸς αὐτῆς τῆς Ἡρῳδιάδος καὶὀρχησαμένης καὶ ἀρεσάσης τῷ Ἡρῴδῃ καὶ τοῖς συνανακειμένοις, εἶπεν ὁ βασιλεὺς τῷ κορασίῳ· Αἴτησόν με ὃ ἐὰν θέλῃς, καὶ δώσω σοι· καὶ ὤμοσεν αὐτῇ· Ὅ τι ἐάν με αἰτήσῃς δώσω σοι ἕως ἡμίσους τῆς βασιλείας μου. καὶ ἐξελθοῦσα εἶπεν τῇμητρὶ αὐτῆς· Τί αἰτήσωμαι; ἡ δὲ εἶπεν· Τὴν κεφαλὴν Ἰωάννου τοῦ βαπτίζοντος. καὶ εἰσελθοῦσα εὐθὺς μετὰ σπουδῆς πρὸς τὸν βασιλέα ᾐτήσατο λέγουσα· Θέλω ἵνα ἐξαυτῆς δῷς μοι ἐπὶ πίνακι τὴν κεφαλὴν Ἰωάννου τοῦ βαπτιστοῦ. καὶ περίλυπος γενόμενος ὁ βασιλεὺς διὰ τοὺς ὅρκους καὶ τοὺς ἀνακειμένους οὐκ ἠθέλησεν ἀθετῆσαι αὐτήν· καὶ εὐθὺς ἀποστείλας ὁβασιλεὺς σπεκουλάτορα ἐπέταξεν ἐνέγκαι τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ. καὶ ἀπελθὼν ἀπεκεφάλισεν αὐτὸν ἐν τῇ φυλακῇ καὶἤνεγκεν τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ ἐπὶ πίνακι καὶ ἔδωκεν αὐτὴν τῷ κορασίῳ, καὶ τὸ κοράσιον ἔδωκεν αὐτὴν τῇ μητρὶ αὐτῆς. καὶἀκούσαντες οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ἦλθον καὶ ἦραν τὸ πτῶμα αὐτοῦ καὶ ἔθηκαν αὐτὸ ἐν μνημείῳ."

Φλάβιου Ιώσηπου, Ιουδαϊκή Αρχιολογία, ΙΗ' 5, 4:
"Ἡρώδῃ τῷ μεγάλῳ θυγατέρες ἐκ Μαριάμμης τῆς Ὑρκανοῦ θυγατρὸς γίνονται δύο, Σαλαμψιὼ μὲν ἡ ἑτέρα, ἣ γαμεῖται Φασαήλῳ τῷ αὐτῆς ἀνεψιῷ Φασαήλου παιδὶ ὄντι τοῦ Ἡρώδου ἀδελφοῦ δεδωκότος τοῦ πατρὸς αὐτήν, Κύπρος δὲἈντιπάτρῳ καὶ αὐτὴ ἀνεψιῷ Ἡρώδου παιδὶ τῆς ἀδελφῆς Σαλώμης. καὶ Φασαήλῳ μὲν ἐκ Σαλαμψιοῦς γίνονται πέντε παῖδεςἈντίπατρος Ἀλέξανδρος Ἡρώδης θυγατέρες τε Ἀλεξάνδρα καὶ Κύπρος, ἣν Ἀγρίππας γαμεῖ ὁ Ἀριστοβούλου. Ἀλεξάνδραν δὲγαμεῖ μὲν Τίμιος Κύπριος ἀνὴρ τῶν ἀξιολόγων, παρ' ᾧ δὴ ἄτεκνος τελευτᾷ. Κύπρῳ δ' ἐξ Ἀγρίππου μὲν ἄρρενες γίνονται δύο, θυγατέρες δὲ τρεῖς Βερενίκη Μαριάμμη Δρούσιλλα, Ἀγρίππας δὲ καὶ Δροῦσος τοῖς ἄρσεσιν ὀνόματα, ὧν ὁ Δροῦσος πρὶν ἡβῆσαι τελευτᾷ. Τῷ δὲ πατρὶ τούτων Ἀγρίππας ἐτρέφετο μετὰ καὶ ἑτέρων ἀδελφῶν Ἡρώδης καὶ Ἀριστόβουλος: καὶΒερενίκη καὶ οἵδε παῖδες Ἡρώδου τοῦ υἱέος τοῦ μεγάλου: ἡ δὲ Βερενίκη Κοστοβάρου καὶ Σαλώμης παῖς τῆς Ἡρώδουἀδελφῆς. τούτους Ἀριστόβουλος νηπίους λείπεται θνήσκων ὑπὸ τοῦ πατρὸς σὺν Ἀλεξάνδρῷ τῷ ἀδελφῷ, καθὰπροειρήκαμεν. ἡβήσαντες δ' ἄγονται Ἡρώδης μὲν οὗτος ὁ τοῦ Ἀγρίππου ἀδελφὸς Μαριάμμην θυγατέρα Ὀλυμπιάδος τῆςἩρώδου βασιλέως θυγατρὸς καὶ Ἰωσήπου τοῦ Ἰωσήπου, ἀδελφὸς δὲ οὗτος Ἡρώδου τοῦ βασιλέως: ἴσχει τε ἐξ αὐτῆς υἱὸνἈριστόβουλον. ὁ δὲ τρίτος τοῦ Ἀγρίππου ἀδελφὸς Ἀριστόβουλος γαμεῖ Ἰωτάπην Σαμψιγεράμου θυγατέρα τοῦ Ἐμεσῶν βασιλέως, θυγάτηρ τε αὐτοῖς γίνεται κωφή: ὄνομα καὶ τῇδε Ἰωτάπη. καὶ τάδε μὲν τῶν ἀρσένων τέκνα. Ἡρωδιὰς δὲ αὐτῶνἡ ἀδελφὴ γίνεται Ἡρώδῃ Ἡρώδου τοῦ μεγάλου παιδὶ γεγονότι ἐκ Μαριάμμης τῆς τοῦ Σίμωνος τοῦ ἀρχιερέως, καὶ αὐτοῖςΣαλώμη γίνεται, μεθ' ἧς τὰς γονὰς Ἡρωδιὰς ἐπὶ συγχύσει φρονήσασα τῶν πατρίων Ἡρώδῃ γαμεῖται τοῦ ἀνδρὸς τῷὁμοπατρίῳ ἀδελφῷ διαστᾶσα ζῶντος. τὴν δὲ Γαλιλαίων τετραρχίαν οὗτος εἶχεν. ἡ δὲ θυγάτηρ αὐτῆς Σαλώμη Φιλίππῳγαμεῖται Ἡρώδου παιδὶ τῷ τετράρχῃ τῆς Τραχωνίτιδος, καὶ ἄπαιδος τελευτήσαντος Ἀριστόβουλος αὐτὴν ἄγεται Ἡρώδου παῖς τοῦ Ἀγρίππου ἀδελφοῦ. παῖδες δὲ ἐγένοντο αὐτοῖς τρεῖς Ἡρώδης Ἀγρίππας Ἀριστόβουλος. τοῦτο μὲν δὴ τὸ Φασαήλου καὶ Σαλαμψιοῦς ἐστι γένος. Κύπρῳ δ' ἐξ Ἀντιπάτρου θυγάτηρ γίνεται Κύπρος, καὶ αὐτὴν Ἀλεξᾶς ὁ Ἐλκίας γαμεῖ τοῦ Ἀλεξᾶ, καὶ αὐτῆς θυγάτηρ ἦν Κύπρος. Ἡρώδης δὲ καὶ Ἀλέξανδρος, οὓς ἀδελφοὺς ἔφην Ἀντιπάτρου, ἄτεκνοι τελευτῶσιν.Ἀλεξάνδρῳ δὲ τῷ Ἡρώδου παιδὶ τοῦ βασιλέως τῷ ὑπὸ τοῦ πατρὸς ἀνῃρημένῳ Ἀλέξανδρος καὶ Τιγράνης ἐγεγόνεισαν υἱεῖςἐκ τῆς Ἀρχελάου τοῦ Καππαδόκων βασιλέως θυγατρός. καὶ Τιγράνης μὲν βασιλεύων Ἀρμενίας κατηγοριῶν αὐτοῦ ἐπὶῬώμης γενομένων ἄπαις τελευτᾷ. Ἀλεξάνδρῳ δὲ Τιγράνης ὁμώνυμος τῷ ἀδελφῷ γίνεται παῖς καὶ βασιλεὺς Ἀρμενίας ὑπὸΝέρωνος ἐκπέμπεται υἱός τε Ἀλέξανδρος αὐτῷ γίνεται. γαμεῖ δ' οὗτος Ἀντιόχου τοῦ Κομμαγηνῶν βασιλέως θυγατέραἸωτάπην, ἡσίοδός τε τῆς ἐν Κιλικίᾳ Οὐεσπασιανὸς αὐτὸν ἵσταται βασιλέα. καὶ τὸ μὲν Ἀλεξάνδρου γένος εὐθὺς ἅμα τῷφυῆναι τὴν θεραπείαν ἐξέλιπεν τῶν Ἰουδαίοις ἐπιχωρίων μεταταξάμενοι πρὸς τὰ Ἕλλησι πάτρια: ταῖς δὲ λοιπαῖς θυγατράσιν Ἡρώδου τοῦ βασιλέως ἀτέκνοις τελευτᾶν συνέπεσεν. τῶν δὲ γενομένων Ἡρώδου ἀπογόνων οὓς κατέλεξαἔμενον ἐν ᾧ χρόνῳ Ἀγρίππας ὁ μέγας τὴν βασιλείαν παρέλαβεν. τούτων δέ μοι τοῦ γένους προδεδηλωμένων διέξειμι λοιπόν, ὁπόσαι Ἀγρίππᾳ τύχαι συνέλθοιεν, ὥς τε αὐτῶν διάδρασιν ποιησάμενος ἐπὶ μέγιστον ἀξιώματός τε ἅμα προκόψειεν καὶ δυνάμεως."


Η γενεαλογία της Σαλώμης.

Η εικόνα της εμφανίζεται σε νομίσματα του συζύγου της Αριστόβουλου, βασιλιά της Μικράς Αρμενίας (έχουν βρεθεί τρία μέχρι τώρα που πρωτοκυκλοφόρησαν το 56-57 μ.Χ).
Σε ένα από αυτά τα νομίσματα εμφανίζεται στον οπισθότυπο η προτομή της Σαλώμης φορώντας ένα διάδημα και με την επιγραφή ΒΑΣΙΛΙΣ ΣΑΛΩΜΗ. 

Η μόνη γνωστή εικόνα της Σαλώμης. 
Βρίσκεται στον οπισθότυπο νομίσματος του συζύγου της Αριστόβουλου, βασιλιά της Μικράς Αρμενίας, και φέρει την επιγραφή: ΒΑΣΙΛΙΣ ΣΑΛΩΜΗ.Το νόμισμα αυτό είναι από το 56 - 57 μ.Χ.


Δεν είναι γνωστό εάν ο χορός που χόρεψε η Σαλώμη και είχε ως αποτέλεσμα τον αποκεφαλισμό του Ιωάννη του Πρόδρομου, ήταν αυτοσχέδιος ή κάποιος δημοφιλής χορός της εποχής. Ο επονομαζόμενος ως "χορός των επτά πέπλων" είναι δημιούργημα της δυτικοευρωπαϊκής λογοτεχνίας του 19ου αιώνα, αφού πρωτοεμφανίζεται με το θεατρικό έργο "Σαλώμη" του Όσκαρ Ουάιλντ.

Κάνοντας μία έρευνα στην μεσαιωνική εικονογραφία παρατήρησα ότι ο χορός της Σαλώμης παρουσιάζεται με δύο μορφές:
Ο ανατολικός τρόπος που είναι διαδεδομένος στην Ελλάδα, Βαλκάνια, Μικρά Ασία, μέχρι και την Ιταλία, παρουσιάζει την Σαλώμη, πλούσια ντυμένη, να χορεύει έχοντας στο κεφάλι της το πινάκιο με την κεφαλή του Ιωάννη του Προδρόμου. Προφανώς οι μεσαιωνικοί καλλιτέχνες, με τον τρόπο αυτό, ήθελαν να γίνεται αμέσως κατανοητό από τους θεατές ότι παρουσιαζόταν η Σαλώμη των ευαγγελίων και όχι κάποιο άλλο πρόσωπο.
Ο δυτικός τρόπος που είναι διαδεδομένος στην Δύση συμπεριλαμβανομένης και της Ιταλίας παρουσιάζει την Σαλώμη να χορεύει κάπως ακροβατικά, αποδίδοντας ίσως χορούς από περιπλανώμενους θιάσους που παρουσιάζονταν στις μεσαιωνικές εμποροπανηγύρεις και προφανώς κατέπλητταν τους χωρικούς.

Και στους δύο τρόπους, ο χορός της Σαλώμης εικονογραφείται πάντοτε σε σύνθεση που περιλαμβάνει και την αποτομή της τιμίας κεφαλής του Προδρόμου και ποτέ ανεξάρτητος.
Ας δούμε μερικά παραδείγματα:


Ο ανατολικός τρόπος
Ο χορός της Σαλώμης σε ψηφιδωτό που βρίσκεται 
στο Βαπτιστήριο του Αγίου Μάρκου στη Βενετία.

Ο χορός της Σαλώμης σε τοιχογραφία που βρίσκεται 
στον Ιερό Ναό του Αγίου Ιωάννου στα Δελιανά της Κρήτης.

Ο χορός της Σαλώμης σε τοιχογραφία που βρίσκεται 
στη Σερβική εκκλησία του Αγίου Δημητρίου στο Pee κοντά στο Sopocani.

Ο χορός της Σαλώμης σε τοιχογραφία που βρίσκεται 
στο Βαπτιστήριο του Καθεδρικού Ναού στην Πάρμα της Ιταλίας.

Ο δυτικός τρόπος
Ο χορός της Σαλώμης σε μικρογραφία χειρογράφου που βρίσκεται στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Ολλανδίας.

Η συνέχεια της μικρογραφίας.

Ο χορός της Σαλώμης σε τοιχογραφία του 1160 που βρίσκεται 
στην εκκλησία του Αγίου Ιωάννη στο Müstair της Γερμανίας.



Ο χορός της Σαλώμης σε τοιχογραφία του 14ου αιώνα που βρίσκεται 
στο Chalfont St. Giles, Buckinghamshire (Oxford).

Ο χορός της Σαλώμης σε τοιχογραφία του 15ου αιώνα που βρίσκεται 
στο Pickering, North Yorkshire (York).

Ο χορός της Σαλώμης στη χάλκινη πόρτα της Βασιλικής του San Zeno στη Βερόνα της Ιταλίας.


Ο χορός της Σαλώμης σε ημιανάγλυφη ξύλινη εσωτερική επένδυση εκκλησίας της Δανίας.

Μικρογραφία με την Σαλώμη να χορεύει μπροστά στον Ηρώδη και ο θάνατος του Ιωάννη του Προδρόμου. 
Βρίσκεται στο χειρόγραφο Add 47682 f.21v ("Holkham Bible") που έγινε περίπου 1320-30 στην Αγγλία.

Ο χορός της Σαλώμης στο τύμπανο της πόρτας του Καθεδρικού της Ρουέν, Γαλλία (12ος αιώνας).

Διαβάστε περισσότερα... »