Ο ρόλος και η επίδραση των κοινωνικών δικτύων, στη ζωή μας

Η Αγγλία δεν είχε ξαναδεί τέτοια κρίση απο το 1866. Το καλοκαίρι του 2007, η παγκόσμια φούσκα της αγοράς ακινήτων έσκαγε, η αγορά υποθηκευμένων τίτλων πάγωνε και οι βρετανικές τράπεζες αντιμετώπιζαν όλο και περισσότερες δυσκολίες στην άντληση κεφαλαίων από τις χρηματαγορές.

Ο τομέας των υποθηκών επλήγη ιδιαίτερα και πολλοί δανειστές βρίσκονταν σε αδιέξοδο. Την Τετάρτη 12 Σεπτεμβρίου, η τράπεζα Northern Rock έκλεισε τις πόρτες της και ζήτησε χρήματα από την κεντρική Τράπεζα της Αγγλίας για να καλύψει τους καταθέτες της.  

Τα νέα διαδόθηκαν γρήγορα στα μέσα μαζικής επικοινωνίας. Η κυβέρνηση εξέδωσε μια ανακοίνωση στην οποία έλεγε ότι οι πελάτες της τράπεζας δεν θα έπρεπε να ανησυχούν για τους τρεχούμενους λογαριασμούς ή τις υποθήκες τους, αλλά μάταια.  

Μέχρι την Παρασκευή 14 Σεπτεμβρίου, όταν η τράπεζα ξανάνοιξε τις πόρτες της, ο τραπεζικός πανικός που είχε επικρατήσει... δεν είχε προηγούμενο τα τελευταία 140 χρόνια.

Οι καταθέτες είχαν αρχίσει να δημιουργούν ουρές έξω από τα υποκαταστήματα της Northern Rock ήδη από τις 6 το πρωί. Πολλοί από αυτούς είχαν όλες τις οικονομίες τους στην τράπεζα που φαινόταν να καταρρέει. «Έχω εδώ τις οικονομίες μιας ζωής και δεν θέλω να τις χάσω», είπε η Ζακελίν Πορτ, η οποία είχε προχωρήσει λιγότερο από δέκα μέτρα στην ουρά μέσα σε τρεις ώρες όταν απάντησε στις ερωτήσεις των δημοσιογράφων.

Άλλοι είχαν λιγότερη πληροφόρηση για την κατάσταση της τράπεζας, αλλά πήγαν επειδή είδαν τις μεγάλες ουρές στην τηλεόραση ή περνώντας μπροστά από τα υποκαταστήματα. Μια πελάτισσα, η Μέριλιν, δήλωσε ότι την είχαν καθησυχάσει οι διαβεβαιώσεις της κυβέρνησης, αλλά δεν μπόρεσε να αντισταθεί στον πειρασμό να σηκώσει τα χρήματά της όταν είδε τους άλλους να κάνουν το ίδιο: «Σκέφτηκα ότι, αν δεν ερχόμουν, ίσως το μετάνιωνα». 

Ένας μεσήλικος άνδρας προτίμησε να μείνει ανώνυμος: «Είμαι λογιστής και ξέρω ότι δεν θα έπρεπε να είμαι εδώ... Το μυαλό μου λέει ότι δεν υπάρχει πρόβλημα, αλλά η καρδιά μου λέει άλλα». Η πενηντάχρονη Ανν Μπαρκ περίμενε μαζί με τον ενενηντάχρονο πατέρα της στην ουρά πίσω από 130 άτομα, έξω από το υποκατάστημα του Μπράιτον. «Δεν είναι ότι δεν εμπιστεύομαι τη Northern Rock... Αλλά όλοι ανησυχούν, και δεν θέλω να είμαι η τελευταία στο καράβι. Αφού το κάνουν όλοι, τότε είναι το σωστό».

Η κατάσταση αυτή προσέλκυσε ακόμη και άτομα που δεν είχαν καταθέσεις στη συγκεκριμένη τράπεζα. Ο Τιμ Πράις, διαχειριστής χαρτοφυλακίων, έκανε ένα ολόκληρο ταξίδι ειδικά για να δει τις ουρές των ανθρώπων που περίμεναν για να πάρουν τα χρήματά τους. «Ήταν ένας πολύ βρετανικός πανικός• ουρές με μεγάλη τάξη, αλλά αυτό το συναισθηματικό σοκ θα το θυμούνται οι άνθρωποι για γενιές ολόκληρες». Κάποιοι άλλοι συμφώνησαν μαζί του. 

Ένας κινητός πίνακας που διαφήμιζε μια συμβουλευτική υπηρεσία για την πρόληψη αυτοκτονιών είχε τοποθετηθεί μπροστά από το υποκατάστημα του Εδιμβούργου. Και το πιο εκπληκτικό ήταν ότι υπάλληλοι άλλων τραπεζών έσπευσαν έξω από πολλά υποκαταστήματα σαν γύπες, μοιράζοντας διαφημιστικά και παροτρύνοντας τους πελάτες της Northern Rock να μεταφέρουν τα χρήματά τους στις δικές τους τράπεζες.


Εν τω μεταξύ, η διοίκηση της Northern Rock χρειάστηκε επιπλέον προσωπικό και υπερωρίες για να αντιμετωπίσει τις μεγάλες ουρές και τους αγανακτισμένους πελάτες. Σε ένα υποκατάστημα του Νιούκαστλ, οι πελάτες ξέσπασαν σε γέλια όταν ένας υπάλληλος ρώτησε: «Υπάρχει κανείς που θέλει να κάνει κατάθεση;». Σε άλλα υποκαταστήματα, όμως, υπήρχε μεγαλύτερη ένταση. 

Η αστυνομία του Στρατκλάιντ αναγκάστηκε να κλείσει το υποκατάστημα για να απομακρύνει τους εξοργισμένους πελάτες, ενώ στο Τσέλτενχαμ κλήθηκε η αστυνομία για να συλλάβει ένα ζευγάρι το οποίο είχε κλειδώσει στο γραφείο της τη διευθύντρια του εκεί υποκαταστήματος και απαιτούσε να τους δώσει το ένα εκατομμύριο λίρες που είχαν στον λογαριασμό τους.

Αυτές οι παρεμβάσεις δεν ανέκοψαν τον πανικό. Οι ουρές συνεχίστηκαν για τις επόμενες τρεις ημέρες και ήταν προφανές ότι τα κοινωνικά δίκτυα έπαιζαν σημαντικό ρόλο σε αυτή την κατάσταση. Για παράδειγμα, ο συνταξιούχος Τέρι Μέις πίστευε αρχικά ότι η εγγύηση της Τράπεζας της Αγγλίας ήταν αρκετή, αλλά τη Δευτέρα ταξίδεψε μέχρι το υποκατάστημα του Λονδίνου, όπου δήλωσε: «Πήρα κάποιες οικονομικές συμβουλές το σαββατοκύριακο και αποφάσισα να αποσύρω τα χρήματά μου για να έχω το κεφάλι μου ήσυχο. Τα έχουμε ανάγκη (χυτά τα χρήματα για τα γεράματά μας».

Αυτό το είδος της επαφής από άτομο σε άτομο οδήγησε πολλούς ανθρώπους, που διαφορετικά δεν θα το έκαναν, να συμμετάσχουν σε εκείνο τον παραλογισμό. Και το άγχος που εξαπλώθηκε ήταν παρόμοιο με αυτό της μαζικής ψυχογενούς ασθένειας, την οποία αναφέραμε στο Κεφάλαιο 2. Όπως και σε εκείνη την περίπτωση, ο τραπεζικός πανικός αποκτά τη δική του ζωή. Αυτό που ξεκινά ως μια ασυνήθιστη συμπεριφορά από λίγα μόνο άτομα μπορεί υπό τις κατάλληλες συνθήκες να εξαπλωθεί σαν πυρκαγιά στα κοινωνικά δίκτυα.

 

Αυτή η ψυχολογία της αγοράς μπορεί να μεταδίδεται όχι μόνο μεταξύ καταθετών, αλλά και μεταξύ επενδυτών, δημιουργώντας ένα είδος «τραπεζικής επιδημίας». 

Καθώς τα νέα για την κατάρρευση της Northern Rock πλημμύρισαν τον οικονομικό Τύπο, πολλοί άρχισαν να αναρωτιούνται ποιο θα ήταν το επόμενο θύμα της κρίσης, και έτσι ο πανικός σύντομα άρχισε να εξαπλώνεται και σε άλλες επιχειρήσεις. 

Η τράπεζα Alliance & Leicester, έχασε το ένα τρίτο της αγοραίας αξίας της (1,2 δισεκατομμύρια λίρες), μέσα σε λίγες ημέρες, ενώ έπεσε η αξία των μετοχών και άλλων τραπεζών. Γρήγορα επικράτησε ένας γενικευμένος φόβος ότι αυτές οι άλλες τράπεζες ήταν σε παρόμοια κατάσταση και ίσως να αναγκάζονταν να βγάλουν ίδια ανακοίνωση, η οποία θα γεννούσε ένα νέο κύμα τραπεζικού πανικού. 

Ευτυχώς, πριν η κατάσταση γίνει ανεξέλεγκτη, ο Άλιστερ Ντάρλινγκ, ο υπουργός Οικονομικών του Ηνωμένου Βασιλείου, έκανε μια επίσημη δήλωση λέγοντας ότι η βρετανική κυβέρνηση και η Τράπεζα της Αγγλίας θα εγγυούνταν τις καταθέσεις της Northern Rock. Ο πανικός τελικά σταμάτησε και οι χρηματοπιστωτικές αγορές σταθεροποιήθηκαν.


Βεβαίως, η ιστορία δεν τελείωσε εκεί. Η οικονομική κρίση συνεχίστηκε, ενώ λίγο αργότερα, μέσα στο 2008, μια οικονομική επιδημία σάρωσε τις διεθνείς αγορές. Αρχικά χτύπησε τράπεζες όπως η Bear Stearns, οι οποίες είχαν άμεση σχέση με την αγορά υποθηκευμένων τίτλων (στο χείλος της χρεοκοπίας, η Bear Stearns εξαγοράστηκε από την JP Morgan Chase για το εξευτελιστικό ποσό των 2 δολαρίων ανά μετοχή). 

Έπειτα κατέρρευσε η IndyMac (η τέταρτη μεγαλύτερη χρεοκοπία τράπεζας στην ιστορία των ΗΠΑ) και σύντομα η ομοσπονδιακή κυβέρνηση αναγκάστηκε να εξαγοράσει δύο κολοσσούς ενυπόθηκων δανείων, τη Fannie Mae και τη Freddie Mac, οι οποίες ήταν εγγυήτριες περίπου των μισών από τα 12 τρισεκατομμύρια δολάρια των ενυπόθηκων χρεών στις ΗΠΑ. 

Μία εβδομάδα αργότερα, η κρίση εξαπλώθηκε σε τράπεζες επενδύσεων, καθώς η στερούμενη ρευστότητας Merrill Lynch συναίνεσε στην εξαγορά της από την Bank of America, ενώ η Lehman Brothers κατέρρευσε.  

Δύο ημέρες μετά, η κρίση έφθασε στον ασφαλιστικό γίγαντα AIG, εξαναγκάζοντας την κυβέρνηση να επέμβει δανείζοντας στην εταιρεία 85 δισεκατομμύρια δολάρια. Καθώς χρεοκόπησαν άλλες δύο τράπεζες (η Washington Mutual κ&ι η Wachovia), οι αγορές πάγωσαν και οι τράπεζες σταμάτησαν να δανείζουν χρήμα. 

Ένας επενδυτής είπε αστειευόμενος ότι οτμόνες ασφαλείς τοποθετήσεις των χρημάτων του ήταν στο εμφιαλωμένο νερό, στα αντιαεροπορικά καταφύγια και σε μια τρυπά στο στρώμα του. Μέχρι τον Οκτώβριο του 2θθ8, η αμερικανική κυβέρνηση είχε αποφασίσει να εφαρμόσει ένα πρόγραμμα διάσωσης προβληματικών τραπεζών και να το χρηματοδοτήσει με 700 δισεκατομμύρια δολάρια, όμως αυτό δεν ήταν αρκετό. Οι χρηματιστηριακοί δείκτες S&P 500 και Dow Jones είχαν πέσει 40% από τις ανώτερες τιμές τους την προηγούμενη χρονιά, αντιπροσωπεύοντας μια τρομακτική ζημία 8,4 τρισεκατομμυρίων δολαρίων.


Η κατάρρευση του 2008 δείχνει πόσο εύκολο είναι να εξαπλωθεί ο πανικός στα χρηματοοικονομικά δίκτυα. Όταν χρεοκοπεί μια μεγάλη εταιρεία, κινδυνεύουν και όλες όσες συνδέονται με αυτήν.

Ο ζάπλουτος γκουρού των επενδύσεων Ουόρεν Μπάφετ, στην ετήσια αναφορά του προς τους μετόχους για το 2009, χαρακτήρισε την κλιμακούμενη φύση των χρεοκοπιών ως εξής: «Οι επενδυτές που επιδιώκουν να αποφύγουν τις σκοτούρες αντιμετωπίζουν το ίδιο πρόβλημα με κάποιον που προσπαθεί να αποφύγει τα αφροδίσια νοσήματα... Δεν έχει μόνο σημασία με ποιους κοιμάται ο ίδιος, αλλά και με ποιους κοιμούνται εκείνοι». Πράγματι, πρόκειται για υπερδυαδική εξάπλωση.

Καθώς οι απώλειες συνεχίζονταν, οδήγησαν σε μια δραματική παγκόσμια οικονομική κρίση, η οποία ήταν η χειρότερη από την εποχή της οικονομικής ύφεσης του 1929. Χιλιάδες κόσμου έχασαν τα σπίτια τους και εκατομμύρια έχασαν τις δουλειές τους. Μέσα σε μια τέτοια κατάρρευση της τραπεζικής πίστης, η μόνη λύση ήταν η κρατική παρέμβαση.  

Μόλις η κυβέρνηση ξεκαθάρισε ότι θα παρενέβαινε για να αποτρέψει περαιτέρω απώλειες, οι τράπεζες άρχισαν και πάλι να δανείζουν χρήματα και οι αγορές να σταθεροποιούνται. Αυτό έκανε ορισμένους ειδικούς να αναρωτηθούν αν η κρίση θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί με μια πιο έγκαιρη παρέμβαση.

Μολονότι πολλοί δεσμοί στα χρηματοοικονομικά δίκτυα είναι επίσημοι (για παράδειγμα, πολλές από τις πληγείσες εταιρείες είχάν νομικές συμβάσεις με άλλες εταιρείες που χρεοκόπησαν), δεν θα πρέπει να υποτιμούμε τη δύναμη των ανεπίσημων και προσωπικών δεσμών. Η Wall Street έχει αναπτύξει μια τεράστια παράδοση που προωθεί τις κοινωνικές σχέσεις μεταξύ τραπεζιτών και διευθυντικών στελεχών, πωλητών και πελατών, ακόμη και μεταξύ ανταγωνιζόμενων χρηματιστών. 

Αυτοί οι γίγαντες της βιομηχανίας και κυβερνήτες του σύμπαντος είχαν συχνές επαφές μέσω τηλεφώνου, σε επαγγελματικές συναντήσεις και σε κοινωνικές εκδηλώσεις εκτός δουλειάς. Και όταν παραιτούνταν από μια εταιρεία για να εργαστούν σε κάποια άλλη, γίνονταν αγωγοί που συνέδεαν τους πάντες στα παλαιά τους γραφεία με όλους όσοι εργάζονταν στα καινούργια. 

Ως αποτέλεσμα, οι αγορές που κινούν τεράστια χρηματικά ποσά μέσω του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος διευθύνονται από συνεκτικά δίκτυα συναλλασσομένων, όπου οι βασικοί παίκτες γνωρίζονται τόσο καλά μεταξύ τους, ώστε μπορούν να ξέρουν με ποιον συναλλάσσονται απλώς και μόνο παρακολουθώντας τα μοτίβα των τιμών αγοράς και πώλησης στις οθόνες των υπολογιστών τους. Οι συναλλασσόμενοι θα μπορούσαν να αγνοήσουν αυτές τις πληροφορίες, αλλά πιθανότατα δεν το κάνουν. 

Όταν οι άνθρωποι τους οποίους εμπιστεύονται αρχίζουν να πουλούν, τότε ενδεχομένως πουλούν και οι ίδιοι. Μολονότι θα πρέπει να αναμένουμε κάποιες χρεοκοπίες κατά τη διάρκεια μιας οικονομικής ύφεσης, τα κοινωνικά δίκτυα μπορούν να επιδεινώσουν το πρόβλημα, διασπείροντας τον φόβο μεταξύ των ίδιων των ατόμων και των επιχειρήσεων που πρέπει να αναλάβουν κάποιο ρίσκο για να αλλάξει η κατάσταση.


Ενδεχομένως να φαίνεται ότι η σύγχρονη εποχή της τεχνολογίας μάς έχει κάνει πολύ πιο αλληλοεξαρτημένους και, επομένως, πιο ευάλωτους σε τέτοιου είδους κρίσεις πανικού. Ωστόσο, ο ρόλος των κοινωνικών δικτύων στις οικονομικές επιδημίας δεν είναι κάτι καινούργιο.  

Οι οικονομολόγοι Morgan Kelly και CorraSfe O'Grada μελέτησαν Ιρλανδούς καταθέτες σε μια τράπεζα της Νέας Υόρκης (την Emigrant Industrial Savings Bank) κατά τη διάρκεια δύο κρίσεων πανικού στη δεκαετία του 185ο. Διέθεταν έναν εντυπωσιακό όγκο πληροφοριών γι' αυτούς τους καταθέτες, συμπεριλαμβανομένης της ενορίας στην οποία ανήκαν στην Ιρλανδία. 

Θεωρώντας ότι εκείνη την εποχή όσοι ανήκαν στην ίδια ενορία ήταν πολύ πιθανόν να γνωρίζονταν μεταξύ τους, χρησιμοποίησαν αυτές τις πληροφορίες για να κατασκευάσουν κοινωνικά δίκτυα και να δουν αν όσοι ανήκαν στα ίδια δίκτυα λάμβαναν παρόμοιες αποφάσεις ως προς το αν θα άφηναν τα χρήματά τους στην τράπεζα κατά τη διάρκεια του πανικού. 

Οι Kelly και O'Grada, βρήκαν ότι τα κοινωνικά δίκτυα ήταν ο πιο σημαντικός παράγοντας για την εξήγηση του κλεισίματος των λογαριασμών κατά τη διάρκεια και των δύο πανικών, σημαντικότερος ακόμη και από το ποσό των λογαριασμών ή το διάστημα για το οποίο είχαν παραμείνει ανοικτοί. Ο οικονομικός πανικός, λοιπόν, μπορεί να προκληθεί από την εξάπλωση συναισθημάτων ή πληροφοριών από άτομο σε άτομο.

Είναι ενδιαφέρον ότι τέτοια οικονομικά φαινόμενα συνήθως αντιμετωπίζονται ως εκτροπές. Οι παραδοσιακοί οικονομολόγοι θα έλεγαν ότι αυτή η συμπεριφορά δεν είναι λογική. Σε τελική ανάλυση, πολλοί από εκείνους που στήθηκαν στις ουρές έξω από τα υποκαταστήματα της Northern Rock για να αποσύρουν τα χρήματά τους δεν πίστευαν πραγματικά ότι η τράπεζα θα κατέρρεε. 

Ορισμένοι από αυτούς, άλλωστε, το δήλωσαν κατηγορηματικά. Πανικόβλητοι όμως από την κίνηση του κοπαδιού, το ακολούθησαν τυφλά. Με τον τρόπο αυτό, τα κοινωνικά δίκτυα γεννούν συμπεριφορές oι οποίες δεν είναι σύμφωνες με την υπεραπλουστευμένη και εξιδανικευμένη εικόνα του λογικού καταναλωτή και πωλητή που επιλέγουν την τιμή για να διεκπεραιώσουν τη συναλλαγή τους. Και για πολλά χρόνια, οι οικονομολόγοι αντιδρούσαν σε αυτή την ασυνέπεια αγνοώντας απλώς το πρόβλημα.

Ο τραπεζικός πανικός είναι ένα κλασικό παράδειγμα για το πώς η ατομικά ορθολογική συμπεριφορά μπορεί να οδηγήσει σε μια συλλογικά παράλογη συμπεριφορά. Όλοι μας είμαστε ικανοί να σκεφτόμαστε με το μυαλό μας, αλλά η καρδιά μας συνδεδεμενοι ακολουθεί το πλήθος, κάτι που ορισμένες φορές μας οδηγεί στην καταστροφή. 

Τα κοινωνικά δίκτυα μπορούν να επιδεινώσουν ένα πρόβλημα, καθώς διευκολύνουν τους πρώτους ανθρώπους που πανικοβάλλονται να επηρεάσουν πολλούς άλλους (σαν το ζευγάρι που αποφάσισε να αποσύρει τα χρήματά του, μόλις έμαθε ότι το έπραξαν οι φίλοι του).  

Η σοφία του πλήθους μπορεί γρήγορα να μετατραπεί σε μωρία.

Πηγή: http://www.2shared.com
ΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΟΙ: Η εκπληκτική δύναμη των κοινωνικών δικτύων και πως αυτά διαμορφώνουν τη ζωή μας, Nicholas A.Christakis, MD, PHD και James H. Fowler, Phd, Εκδόσεις ΚΑΤΟΠΤΡΟ

 

πηγή-gerasimos-politis 

Διαβάστε περισσότερα... »

Δικτύωση: ο Υπερ-οργανισμός!

Το μεγαλείο του όλου – Ο ανθρώπινος υπεροργανισμός: Σύμφωνα με όσα αναφέρονται στο βιβλίο της γενεσης, στη Βαβυλώνα (ή Βαβέλ), την αρχαία πόλη της Μεσοποταμίας που χτίστηκε μετά τον μεγάλο μυθικό κατακλυσμό, η ανθρωπότητα ήταν ενωμένη: «Και είπεν τότε ο Κύριος: “Ιδού έως τώρα ένας λαός είναι αυτοί και μίαν γλώσσαν ομιλούν όλοι, [...] και νομίζουν ότι τώρα δεν θα τους λείψει τίποτε από όσα σκέπτονται να κάμουν”». 


Και το πρώτο πράγμα που σκέφτηκαν να κάνουν οι κάτοικοι της Βαβυλώνας, ήταν να χτίσουν έναν πύργο τόσο ψηλό, που θα έφτανε έως τους ουρανούς.

Σύμφωνα με τη Γένεση, ο Θεός τιμώρησε τους ανθρώπους καταστρέφοντας το οικοδόμημα, συνέχυσε τις γλώσσες τους και τους διέσπειρε σε όλο τον τότε γνωστό κόσμο. Η ιστορία αυτή αντικατοπτρίζει την απερισκεψία της ύβρεως, αλλά εμείς συνήθως εστιάζουμε στις συνέπειες της πολυγλωσσίας. Συχνά παραβλέπουμε το γεγονός ότι η τιμωρία των Βαβυλωνίων δεν είναι τόσο οι διαφορετικές γλώσσες όσο η μεταξύ τους αποσύνδεση.

Ενεργώντας συλλογικά, οι κάτοικοι της Βαβέλ κατάφεραν να κάνουν κάτι —να χτίσουν έναν πύργο— που αδυνατούσαν να είχαν κάνει ως άτομα. Και άλλες ιστορίες από τη Βίβλο αναφέρονται στη δύναμη των συνδέσεων, μιλούν μάλιστα με πιο θετικό τρόπο για το τι μπορούν να επιτύχουν οι συνδεδεμένοι άνθρωποι. 

Όταν ο Ιησούς του Ναυή και οι Ισραηλίτες έφθασαν στις πύλες της Ιεριχούς, διαπίστωσαν ότι τα τείχη της πόλης ήταν τόσο ισχυρά και απόκρημνα, ώστε κανείς δεν μπορούσε να αναρριχηθεί σε αυτά ή να τα γκρεμίσει. 

Και τότε, σύμφωνα με την αφήγηση, ο Θεός είπε στους Ισραηλίτες να συγκεντρωθούν και να βαδίσουν γύρω από την πόλη. Όταν ήχησε η κεράτινη σάλπιγγα, τότε όλος «ο λαός αλάλαξε μέγαν αλαλαγμόν» σε ένα είδος συγχρονισμού και τα τείχη της Ιεριχούς κατέρρευσαν.

Οι παρατηρήσεις για τη διασύνδεση και τις προεκτάσεις της είναι πολύ παλιές, εν μέρει επειδή οι θεολόγοι και οι φιλόσοφοι, σαν σύγχρονοί βιολόγοι και κοινωνικοί επιστήμονες, ξέρουν από παλιά ότι οι κοινωνικές συνδέσεις είναι θεμελιώδεις στην ανθρώπινη φύση μας —γεμάτες υποσχέσεις, αλλά και κινδύνους.  

Συχνά οι συνδέσεις θεωρούνται αυτό που μας διαχωρίζει από τα άλλα ζώα ή από τη βαρβαρότητα.

Το 1651, ο Άγγλος φιλόσοφος Τόμας Χομπς διατύπωσε ένα νοητικό πείραμα στο οποίο περιέγραφε την αρχέτυπη κατάσταση της ανθρώπινης ύπαρξης. Στο σπουδαιότερο βιβλίο του, το Λεβιάθαν, υποστήριξε ότι η φυσική κατάσταση των ανθρώπων είναι το bellum omnium contra omnes (πόλεμος πάντων κατά πάντων). Επικρατεί αναρχία. Ο Χομπς επεσήμανε ότι

«η ζωή του ανθρώπου είναι μοναχική, φτωχή, άσχημη, σκληρή και σύντομη»

Η χρήση του όρου μοναχικός —που για ανεξήγητο λόγο συχνά αφαιρείται από τα παραθέματα— υποδηλώνει ότι μια αποσυνδεδεμένη ζωή είναι γεμάτη βάσανα.

Μπροστά σε αυτή τη θλιβερή κατάσταση, λέει ο Χομπς, οι άνθρωποι θα επέλεγαν να συνάψουν ένα «κοινωνικό συμβόλαιο» θυσιάζοντας ένα μέρος της ελευθερίας τους σε αντάλλαγμα για την ασφάλειά τους. Σε μια πολιτισμένη κοινωνία, υποστήριξε, οι άνθρωποι θα δημιουργούσαν συνδέσεις μεταξύ τους. Οι συνδέσεις αυτές θα βοηθούσαν στον περιορισμό της βίας και θα αποτελούσαν πηγή παρηγορίας, ειρήνης και ευταξίας. Έτσι, οι άνθρωποι θα έπαυαν να είναι μοναχικοί και θα γίνονταν συνεργάσιμοι.

Έναν αιώνα αργότερα, ο Γάλλος φιλόσοφος Ζαν Ζακ Ρουσό διατύπωσε παρόμοιες ιδέες. Στο έργο του, Το κοινωνικό συμβόλαιο, υποστήριξε ότι η φυσική κατάσταση της ανθρωπότητας ήταν πράγματι βάρβαρη, δίχως ηθικούς κανόνες ή νόμους και γεμάτη ανταγωνισμούς και αντιπαλότητες. Η επιθυμία για ασφάλεια από τις απειλές των άλλων ήταν αυτό που έσπρωξε τους ανθρώπους να ενωθούν και να ζήσουν συλλογικά.

Αυτή η πρόοδος της ανθρωπότητας από την αρχική αναρχία προς όλο και μεγαλύτερα και πιο οργανωμένα κοινωνικά σύνολα —ομίλους, χωριά, πόλεις και κράτη— μπορεί να γίνει κατανοητή ως μια σταδιακή αύξηση του εύρους και της πολυπλοκότητας των κοινωνικών δικτύων. Και σήμερα, καθώς γινόμαστε υπερσυνδεδεμένοι, η πρόοδος αυτή συνεχίζεται.

Ο ανθρώπινος υπεροργανισμός

Τα δίκτυα που δημιουργούμε έχουν τη δική τους ζωή. Μεγαλώνουν, αλλάζουν, αναπαράγονται, επιβιώνουν και πεθαίνουν. Διάφορα πράγματα ρέουν και κινούνται μέσα τους. Ένα κοινωνικό δίκτυο είναι ένα είδος υπεροργανισμού, με δική του ανατομία και φυσιολογία δομή και λειτουργία. Από τις ομάδες πυρόσβεσης μέχρι την ιστολογιόσφαιρα, ο ανθρώπινος υπεροργανισμός κάνει αυτό που δεν θα μπορούσε να κάνει κανένα άτομο μόνο του. 

Οι τοπικές συνεισφορές μας στο ανθρώπινο κοινωνικό δίκτυο έχουν παγκόσμιες συνέπειες, που επηρεάζουν τη ζωή χιλιάδων ανθρώπων καθημερινά και μας βοηθούν να επιτύχουμε πολύ περισσότερα από το χτίσιμο ενός πύργου ή το γκρέμισμα κάποιων τειχών.

Μια αποικία μυρμηγκιών αποτελεί το πρότυπο του υπεροργανισμού, με ιδιότητες που δεν διαθέτουν τα ίδια τα μυρμήγκια, αλλά προκύπτουν από τις αλληλεπιδράσεις και τη συνεργασία μεταξύ τους. Μέσα από τη συνεργασία αυτή, τα μυρμήγκια δημιουργούν κάτι το οποίο υπερβαίνει το άτομο: πολύπλοκες λοφώδεις φωλιές, που υψώνονται σαν μικροσκοπικοί πύργοι της Βαβέλ.

Το ένα μυρμήγκι που βρίσκει τον δρόμο προς ένα δοχείο με ζάχαρη μακριά από τη φωλιά του είναι σαν ένας αστροναύτης που πατάει στο φεγγάρι: και τα δύο επιτεύγματα καθίστανται δυνατά μέσω των συντονισμένων προσπαθειών και επικοινωνιών πολλών ατόμων. Ωστόσο, κατά κάποιον τρόπο, αυτά τα μοναχικά άτομα —το μυρμήγκι και ο αστροναύτης, μέρη ενός υπεροργανισμού αμφότερα— δεν διαφέρουν από το πλοκάμι ενός χταποδιού που εκτείνεται για να εξερευνήσει μια σκοτεινή κοιλότητα.

Στην πραγματικότητα, τα κύτταρα ενός πολυκύτταρου οργανισμού μπορούν να θεωρηθούν εν πολλοίς με τον ίδιο τρόπο. Λειτουργώντας μαζί, τα κύτταρα δημιουργούν μια ανώτερη μορφή ζωής, εντελώς διαφορετική από τις εσωτερικές διεργασίες ενός μεμονωμένου κυττάρου. 

Για παράδειγμα, η πέψη δεν αποτελεί λειτουργία κανενός συγκεκριμένου κυττάρου, ούτε καν κάποιου συγκεκριμένου είδους κυττάρων. Ομοίως, οι σκέψεις μας δεν μπορούν να εντοπιστούν σε κάποιον συγκεκριμένο νευρώνα, αλλά προκύπτουν από το μόρφωμα των συνδέσεων μεταξύ πολλών νευρώνων.

Είτε πρόκειται για κύτταρα και μυρμήγκια είτε για ανθρώπους, νέες ιδιότητες μιας ομάδας μπορούν να αναδυθούν από τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ των ατόμων. Και οι συνεργατικές αλληλεπιδράσεις αποτελούν χαρακτηριστικό των περισσότερων μειζόνων εξελικτικών αλμάτων που έχουν σημειωθεί από την εμφάνιση της ζωής —όπως η ενσωμάτωση των μιτοχονδρίων στα έυκαριωτικά κύτταρα, η μετάβαση από τους μονοκύτταρους στους πολυκύτταρους οργανισμούς και η συγκρότηση ύπεροργανισμών από ένα σύνολο ατόμων.

Τα κοινωνικά δίκτυα μπορούν να παρουσιάσουν ένα είδος νοημοσύνης που μεγεθύνει ή συμπληρώνει την ατομική νοημοσύνη, όπως μια αποικία μυρμηγκιών είναι «ευφυής» ακόμη και αν τα μυρμήγκια δεν είναι, ή όπως τα σμήνη των πουλιών καθορίζουν προς τα πού θα πετάξουν συνδυάζοντας τις επιθυμίες κάθε πουλιού. 

Τα κοινωνικά δίκτυα μπορούν να λαμβάνουν και να περιέχουν πληροφορίες που μεταδίδονται στον κόσμο και στον χρόνο (όπως κανόνες αξιοπιστίας, παραδόσεις αμοιβαιότητας, προφορικές διηγήσεις ή διαδικτυακά wiki), καθώς και να εκτελούν υπολογισμούς που συναθροίζουν εκατομμύρια αποφάσεις (όπως καθορίζοντας την αγοραία τιμή ενός προϊόντος ή επιλέγοντας τον καλύτερο υποψήφιο σε μια εκλογική αναμέτρηση).

Και τα δίκτυα μπορούν να έχουν αυτά τα αποτελέσματα ανεξάρτητα από τη νοημοσύνη των μελών τους. Αναλογιστείτε, για παράδειγμα, ότι ο τρόπος με τον οποίο οι άνθρωποι έχτιζαν ένα σιδηροδρομικό δίκτυο στην Αγγλία του 20ου αιώνα θυμίζει τον τρόπο με τον οποίο οι μύκητες (άλλο ένα είδος που σχηματίζει υπεροργανισμούς) εξερευνούν συλλογικά ένα τμήμα δασικού εδάφους, προκειμένου να εκμεταλλευθούν και να μεταφέρουν πόρους, δημιουργώντας ένα δίκτυο από σωληνώσεις. Οι μύκητες μπορούν ακόμη και να «συνεργάζονται», ώστε να βρουν το καλύτερο μονοπάτι μέσα σε λαβυρίνθους στους οποίους τοποθετούνται από επιστήμονες.

Τα κοινωνικά δίκτυα επίσης διαθέτουν μνήμη της δομής τους (μένουν ανέπαφα, ακόμη και όταν οι άνθρωποι έρχονται και παρέρχονται) και της λειτουργίας τους (διατηρούν έναν πολιτισμό, ακόμη και όταν oι άνθρωποι έρχονται και παρέρχονται). 

Για παράδειγμα, συμμετέχοντας σε ένα δίκτυο ανθρώπων στο οποίο επικρατεί η εμπιστοσύνη, αυτή η εμπιστοσύνη σάς ωφελεί και σας επηρεάζει. Σε πολλές περιπτώσεις, αυτό δεν σημαίνει απλώς ότι oι άνθρωποι που βρίσκονται στο δίκτυό σας δείχνουν μεγαλύτερη εμπιστοσύνη ή, ακόμη, ότι η δική τους εμπιστοσύνη εμπνέει εμπιστοσύνη και σε εσάς αντίθετα, το ίδιο το δίκτυο προωθεί αυτή την εμπιστοσύνη και αλλάζει τον τρόπο που συμπεριφέρονται τα άτομα. 
 
Σαν έμβια όντα, τα δίκτυα μπορούν να αυτοανηγράφονται στον χώρο και στον χρόνο. Σε αντίθεση με τους ενσώματους οργανισμούς, όμως, τα δίκτυα μπορούν, αν αποσυναρμολογηθούν, να επανασυναρμολογηθούν εξ αποστάσεως. Αν κάθε άτομο θυμάται με ποιον είναι συνδεδεμένο, μπορούμε να κόψουμε τις συνδέσεις, να τους μεταφέρουμε όλους από ένα μέρος σε κάποιο άλλο, και το δίκτυο να αναβιώσει. Η γνώση των κοινωνικών δεσμών μας σημαίνει ότι το δίκτυο μπορεί να αναδημιουργηθεί, παρόλο που κανένα μεμονωμένο άτομο δεν ξέρει πώς συνδέονται όλα τα μέλη του δικτύου.

Τα δίκτυα είναι αυτοαντιγραφόμενα και υπό την έννοια ότι διαρκούν περισσότερο από τα μέλη τους: το δίκτυο μπορεί να παραμένει, ακόμη και όταν τα μέλη του αλλάζουν —όπως τα κύτταρα της επιδερμίδας μας αναπληρώνονται, οι υπολογιστές εναλλάσσονται σε μια φάρμα διακομιστών και νέοι καταναλωτές και πωλητές περνούν από μια αγορά που παραμένει στον ίδιο χώρο επί αιώνες. 

Σε μια μελέτη ενός δικτύου 4 εκατομμυρίων ατόμων συνδεδεμένων μέσω των τηλεφωνικών τους κλίσεων, οι ερευνητές έδειξαν ότι, παραδόξως, οι ομάδες άνω των δεκαπέντε διασυνδεδεμένων ατόμων που παρουσίαζαν τη μεγαλύτερη κίνηση διαρκούσαν περισσότερο. Τα μεγάλα κοινωνικά δίκτυα ενδεχομένως πράγματι να χρειάζονται τέτοια αυξημένη κίνηση για να επιβιώσουν, όπως ακριβώς η αναπλήρωση των κυττάρων είναι απαραίτητη για την επιβίωση του οργανισμού.

Αυτές oι παρατηρήσεις τονίζουν μια άλλη ιδιότητα που θυμίζει οργανισμό: τα κοινωνικά δίκτυα μπορούν συχνά να αυτοαναδιατάσσονταί. Έχουν την ικανότητα να πληρώνουν τα κενά τους με τον ίδιο τρόπο που επουλώνεται μια πληγή. Αν ένα άτομο αποσυρθεί από μια ομάδα πυρόσβεσης, τότε τα δύο άτομα που συνέδεε θα μετακινηθούν πιο κοντά μεταξύ τους, σχηματίζοντας έναν δεσμό για να κλείσουν το κενό. Ως αποτέλεσμα, η ροή του νερού θα συνεχιστεί. 

Σε περισσότερο σύνθετα δίκτυα, στην πραγματική ζωή, φαίνεται πιθανόν ότι ο σκοπός των πλεοναζόντων δικτυακών δεσμών, καθώς και της μεταβατικότητας, είναι ακριβώς να προσδίδουν ανθεκτικότατα σε τέτοιου είδους απώλειες, σαν τα ανθρώπινα κοινωνικά δίκτυα να σχεδιάστηκαν για να διαρκούν. 

Σαν ένα παγκόσμιο νευρικό σύστημα, τα δίκτυά μας επιτρέπουν στον καθένα μας να ανταλλάσσει μηνύματα με σχεδόν οποιοδήποτε άτομο στον πλανήτη. Καθώς γινόμαστε όλο και πιο υπερσυνδεδεμένοι, η πληροφορία κυκλοφορεί αποτλεσματικότερα, αλληλεπιδρούμε ευκολότερα και εμπλεκόμαστε σε περισσότερα και διαφορετικά είδη κοινωνικών συνδέσεων καθημερινά. 

Όλες αυτές οι αλλαγές κάνουν τον Homo dictyous να μοιάζει ακόμη περισσότερο με έναν υπεροργανισμό που λειτουργεί με έναν κοινό σκοπό. Η ικανότητα των δικτύων να δημιουργούν και να διατηρούν τους συλλογικούς μας στόχους εξακολουθεί να ενισχύεται. Και οτιδήποτε εξαπλώνεται τώρα από άτομο σε άτομο θα εξακολουθήσει να εξαπλώνεται ευρύτερα και ταχύτερα, οδηγώντας στην ανάδυση νέων ιδιοτήτων καθώς η κλίμακα των αλληλεπιδράσεων θα διευρύνεται.

πηγή-businesslife.gr

Διαβάστε περισσότερα... »

Η εκπληκτική δύναμη των κοινωνικών δικτύων

Ο αναπάντεχος ρόλος της διασύνδεσης στη συνεργασία: Η φυσική επιλογή είναι μια αδυσώπητη διαδικασία. Μόνο τα «αρμοστικότερα» άτομα επιβιώνουν και καταφέρνουν να αναπαραχθούν και να μεταβιβάσουν τα γονίδιά τους στην επόμενη γενιά. Αυτό δημιουργεί έναν γρίφο όσον αφορά τις κοινωνικές αλληλεπιδράσεις. Ας υποθέσουμε ότι έχετε την τάση να μοιράζεστε την τροφή σας με φίλους με τους οποίους δεν έχετε συγγένεια εξ αίματος.

Αν η τροφή σπανίζει, τότε η γενναιοδωρία σας θα βοηθήσει τους φίλους σας να γίνουν ισχυρότεροι. Συνεπώς, θα κάνει εσάς λιγότερο ισχυρούς (λιγότερο ικανούς να επιβιώσετε). Έτσι, τα γονίδια που συμβάλλουν στην επιθυμία σας να μοιράζεστε την τροφή σας έχουν λιγότερες πιθανότητες να μεταβιβαστούν στις επόμενες γενιές συγκριτικά με τα γονίδια που θα σας έκαναν να κρατήσετε όλη την τροφή για τον εαυτό σας. Από πού λοιπόν προέρχεται το μοίρασμα της τροφής;

Αυτό είναι το αίνιγμα της συνεργασίας και του αλτρουισμού, φαίνεται ότι όσοι άνθρωποι είναι πρόθυμοι να βοηθήσουν τους άλλους θα έπρεπε να έχουν λιγότερες πιθανότητες επιβίωσης από εκείνους που ενδιαφέρονται μόνο για τον εαυτό τους. Σύμφωνα με την ορολογία της θεωρίας παιγνίων, οι συνεργάσιμοι, που είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν ένα προσωπικό τίμημα για να βοηθήσουν μια ομάδα ατόμων, έχουν λιγότερες πιθανότητες να επιβιώσουν απ’ ό,τι οι τσαμπατζήδες, που δεν πληρώνουν κανένα προσωπικό τίμημα, αλλά επωφελούνται από τις προσπάθειες της ομάδας.

Για παράδειγμα, όταν οι άνθρωποι έμαθαν να κυνηγούν μεγάλα θηράματα, εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια πριν, αυτό προσέδωσε ένα πλεονέκτημα αρμοστικότητας στις ομάδες που ήξεραν να το κάνουν. Αν όμως είναι επικίνδυνο να κυνηγήσεις ένα μαστόδοντο, τότε γιατί να μην αφήσεις κάποιον άλλο να το κάνει; Αν είσαι το πιο εγωιστικό άτομο στην ομάδα σου, τότε θα έπρεπε να έχεις τις περισσότερες πιθανότητες επιβίωσης.

Σε μία από τις πιο δοξαστικές εισόδους στον ναό του σύγχρονου μυθιστορήματος, ο Άγγλος συγγραφέας Ίαν Μακ Γιού­ αν, στο έργο του Enduring Love (Έμμονη αγάπη), περιγράφει γλαφυρά το πρόβλημα της συνεργασίας. Ένα αερόστατο αιωρείται κοντά στο έδαφος σε ένα πράσινο αγγλικό λιβάδι, απειλούμενο από τον δυνατό άνεμο. Κουρνιασμένο μέσα στο καλάθι κάθεται ένα τρομαγμένο αγόρι, ενώ έξω, κρεμασμένος από το σκοινί, βρίσκεται ο παππούς του, που προσπαθεί απεγνωσμένα να συγκρατήσει το αερόστατο πριν το παρασύρει ο αέρας. Καλεί βοήθεια και καταφθάνουν πέντε άνδρες.

Ο καθένας από τους έξι άνδρες τώρα κρατά ένα σκοινί δεμένο στο αερόστατο, αλλά κανείς δεν συντονίζει τις κινήσεις τους. Φθάνει ένα νέο κύμα αέρα, που σηκώνει το αερόστατο τρία μέτρα από το έδαφος, παρασέρνοντας τους άνδρες και σηκώνοντάς τους στον αέρα. Αν κρατηθούν όλοι, θα επιστρέψουν γρήγορα ασφαλείς στο έδαφος. Ένας όμως από αυτούς αφή­νει το σκοινί, και το αερόστατο σηκώνεται ακόμη ψηλότερα. Αμέσως οι υπόλοιποι αντιμετωπίζουν ένα δίλημμα.

Άλλος ένας αφήνει το σκοινί, και μετά ακόμη ένας, αυξάνοντας την πίεση στους υπόλοιπους να ακολουθήσουν, και έτσι απομένει μόνο ένας. Αυτός ο άνδρας, ένας πραγματικά καλός άνθρωπος, που μέσα του «η φλόγα του αλτρουισμού [...] έκαιγε λίγο πιο δυνατή», συνεχίζει να κρατά το σκοινί. Παρασύρεται από το αερόστατο, που υψώνεται σαν χαρταετός, ώσπου, προς φρίκη και όνειδος των ανδρών που τον κοιτάζουν, δεν έχει άλλη επιλογή παρά να αφήσει το σκοινί, εκατό μέτρα από το έδαφος, και να πέσει βρίσκοντας τραγικό θάνατο. Όπως γράφει ο Μακ Γιούαν, αυτοί οι έξι άνδρες, καθώς κρέμονταν λίγα μέτρα από το έδαφος, «αναπαράστησαν το αρχαίο, ανεπίλυτο ηθικό δίλημμα: εμείς ή εγώ;»

Τα καλά νέα είναι ότι οι άνθρωποι πολύ συχνά αγνοούν τις εγωιστικές τάσεις τους όταν αλληλεπιδρούν με ανθρώπους με τους οποίους συνδέονται Στο Survivor, η Τίνα θα μπορούσε να αναγκάσει τον Κιθ να συνεχίσει να στέκεται στη δοκό, αλλά συνεργάστηκε και πήδηξε στο νερό όταν της το ζήτησε. Και σε πάρα πολλά εργαστηριακά πειράματα που μελετούν διλήμματα συνεργασίας και αλτρουισμού, οι άνθρωποι επιλέγουν να βοηθήσουν τους άλλους περίπου στις μισές περιπτώσεις ακόμη και άτομα τα οποία δεν θα συναντήσουν ποτέ ξανά.

Φαίνεται λοιπόν ότι θα ήταν λάθος να εφαρμόσουμε απλοϊκά την εξελικτική θεωρία για να καταλάβουμε αν είναι λογικό ή όχι να βοηθάμε τους άλλους. Ο εγωισμός δεν είναι πάντοτε αποδοτικός. Αν ήταν, όλοι θα ήμαστε εγωιστές.

Στον πραγματικό κόσμο όμως, έξω από το εργαστήριο, υπάρχουν και πολλοί άλλοι παράγοντες -διότι ζούμε σε ένα δίκτυο αλληλεπιδράσεων και οι αλληλεπιδράσεις αυτές είναι συχνά επαναλαμβανόμενες ή διαρκείς. Ίσως η Τίνα να παραιτήθηκε επειδή ήξερε ότι θα βρισκόταν αντιμέτωπη με τον Κιθ σε μελλοντικές δοκιμασίες και θα χρειαζόταν τη βοήθειά του. Οι εξελικτικοί επιστήμονες το ονομάζουν αυτό άμεση αμοιβαιότητα. 

 

Αν έχετε πολλές ευκαιρίες να συνεργαστείτε με το ίδιο άτομο, ένας τρόπος να διασφαλίσετε τη βοήθειά του είναι να υποσχεθείτε μια μελλοντική συνεργασία .

Σε μια έξυπνη και πασίγνωστη μελέτη που σχεδιάστηκε για να εξετάσει την αμοιβαιότητα, ο πολιτικός επιστήμονας Robert Axelrod έδειξε ότι η στρατηγική συνεργασίας που ονομάζεται «μία σου και μία μου» είναι συχνά πιο αποτελεσματική από τη διαρκή συνεργασία ή τον διαρκή εγωισμό.4 Στη στρατηγική «μία σου και μία μου» συνεργάζεστε την πρώτη φορά που γνωρίζετε κάποιον, και έκτοτε απλώς αντιγράφετε και επαναλαμβάνετε τη συμπεριφορά του κατά την τελευταία σας αλληλεπίδραση. 

 

Αυτή η στρατηγική είναι στην ουσία το αντίστροφο του Χρυσού Κανόνα της ηθικής: να φέρεσαι στους άλλους όπως σου φέρθηκαν και εκείνοι. Αν κάποιος συνεργαστεί, τότε ανταποδίδουμε τη συνεργασία στον επόμενο γύρο. Αν δεν συνεργαστεί, τον τιμωρούμε την επόμενη φορά, αρνούμενοι τη συνεργασία. Απλό, αλλά αποτελεσματικό. 

Σε έναν κόσμο γεμάτο ανθρώπους που χρησιμοποιούν τη στρατηγική «μία σου και μία μου», η συνεργασία συμβαίνει παντού και πάντα• αλλά σε έναν κόσμο αποτελούμενο μόνο από εγωιστικά άτομα, εκείνοι που χρησιμοποιούν τηv εν λόγω στρατηγική δεν βγαίνουν κερδισμένοι.

Αν χρησιμοποιείτε τον κανόνα «μία σου και μία μου», την πρώτη φορά που θα συναντήσετε ένα εγωιστικό άτομο, θα συνεργαστείτε μαζί του, αλλά εκείνος δεν θα συνεργαστεί μαζί σας. Θα πάρετε το μάθημά σας, και στο μέλλον δεν θα τον εμπιστευθείτε ωστόσο, χάρη σε εκείνη την πρώτη συνάντησή σας, εκείνος θα είναι ελαφρώς πιο ενισχυμένος, αφού θα έχει κερδίσει κάτι από εσάς, ενώ εσείς όχι. Αν δεν γνωρίσετε άλλους ανθρώπους που θα είναι πρόθυμοι να συνεργαστούν μαζί σας, τότε εσείς και τα γονίδιά σας θα έχετε χάσει το παιχνίδι.

Αυτή η κατάσταση οδήγησε τον μαθηματικό Chris Hauert και τους συνεργάτες του να εξετάσουν άλλη μία πιθανότητα σε , ένα σημαντικό εξελικτικό μοντέλο που δημοσιεύθηκε το 2002 στο Science.s Στη μελέτη του Axelrod και στα περισσότερα προηγούμενα θεωρητικά μοντέλα, τα άτομα ήταν αναγκασμένα να αλληλεπιδρούν μεταξύ τους. Αν όμως επέλεγαν να μην αλληλεπιδράσουν; 

 

Αντί να επιχειρήσει κανείς να συνεργαστεί, αναλαμβάνοντας το ρίσκο της εξαπάτησης, θα μπορούσε να κοιτάξει τον εαυτό του. Με άλλα λόγια, θα μπορούσε να δια­ κόψει τις σχέσεις του με τους άλλους στο δίκτυο. Ο Hauert ονόμασε τα άτομα που υιοθετούν αυτή τη στρατηγική «μονόχνοτους».

Χρησιμοποιώντας όμορφα μαθηματικά, ο Hauert και οι συνεργάτες του έδειξαν ότι σε έναν κόσμο γεμάτο μονόχνοτους είναι εύκολο να αναπτυχθεί η συνεργασία, διότι δεν υπάρχουν άτομα που θα εκμεταλλεύονταν όσους συνεργάσιμους πιθανόν παρουσιαζόνταν. Οι μονόχνοτοι φροντίζουν για τον εαυτό τους, ενώ οι συνεργάσιμοι σχηματίζουν, ενώ οι συνεργάσιμοι σχηματίζουν δίκτυα μεταξύ τους. Οι συνεργάσιμοι σύντομα επικρατούν στον πληθυσμό, αφού πάντοτε τα καταφέρνουν καλύτερα από τους μονόχνοτους.

Μόλις όμως ο κόσμος γεμίσει από συνεργάσιμους, είναι πολύ εύκολο να παρασιτήσουν οι τσαμπατζήδες, απολαμβάνοντας τους καρπούς της συνεργασίας χωρίς να συνεισφέρουν. Καθώς οι τσαμπατζήδες γίνονται ο κυρίαρχος τύπος στον πληθυσμό, δεν υπάρχουν πλέον άτομα τα οποία να μπορούν να εκμεταλλευθούν τότε, κυριαρχούν και πάλι οι μονόχνοτοι καθότι δεν θέλουν να έχουν καμία σχέση, φέρ’ ειπείν, με εκείνους τους απατεώνες. Εν ολίγοις, η συνεργασία αναδύεται επειδή μπορούμε να κάνουμε περισσότερα μαζί παρά χώρια. Ωστόσο, εξαιτίας του προβλήματος του παρασιτισμού των τσαμπατζήδων, η επιτυχία της συνεργασίας δεν είναι εγγυημένη.

Για να αντιμετωπιστούν οι τσαμπατζήδες, απαιτείται ένα άλλο είδος ατόμων, οι τιμωροί. Όλοι νιώθουμε την επιθυμία να προστατεύσουμε τους κοινωνικούς κανόνες όταν παραβιάζονται . Κάποιοι κορνάρουν όταν ένας οδηγός παραβιάζει την προτεραιότητά τους, μολονότι το κορνάρισμα δεν αλλάζει τίποτε. 

 

Άλλοι διακινδυνεύουν έναν καβγά ζητώντας από τους καπνιστές να μην καπνίζουν στους χώρους των μη καπνιζόντων. Και πολλές φορές οι αυτόπτες μάρτυρες είναι διατεθειμένοι να καταθέσουν στο δικαστήριο, παρότι αυτό θα μπορούσε να τους εκθέσει στον κίνδυνο της εκδικητικής συμπεριφοράς. Αυτοί οι άνθρωποι πληρώνουν ένα μικρό κόστος οι ίδιοι για να επιβάλουν ένα κόστος σε κάποιον που αρνείται να συνεργαστεί.

Και αυτή είναι μια διαφορετικού είδους σύνδεση. Οι συνεργάσιμοι συνδέονται με τους άλλους για να αυξήσουν τα συνολικά οφέλη• οι τσαμπατζήδες συνδέονται για να απομυζήσουν εκείνους που παράγουν και οι τιμωροί συνδέονται για να διώξουν τους τσαμπατζήδες.

Θεωρίες της τιμωρίας έχουν προταθεί προ πολλού, αλλά πάντα αδυνατούσαν να εξηγήσουν πως θα μπορούσε να έχει προκύψει αρχικά μια τέτοια συμπεριφορά. Σε έναν κόσμο τσαμπατζήδων, ένας τιμωρός θα πρέπει να αναλώνει διαρκώς ενέργεια για να διορθώνει κάθε παράβαση (κάτι προφανώς εξαντλητικό), οπότε σύντομα θα βρεθεί σε μειονεκτική θέση.

Σε έναν κόσμο αποσυνδεδεμένων μονόχνοτων, όμως, οι τιμωροί δεν θα χρειάζονταν να τιμωρήσουν κανέναν. Με βάση αυτή τη λογική, δημιουργήσαμε το δικό μας μοντέλο και δείξαμε ότι οι μικρές ομάδες διασυνδεδεμένων, αλληλεπιδρώντων συνεργάσιμων και τιμωρών θα μπορούσαν να συνεξελίσσονται μέσα σε έναν κόσμο που, κατά τα άλλα, φροντίζει για τον εαυτό του, και αυτό θα ωθούσε ολόκληρο τον πληθυσμό σε ανώτερα επίπεδα συνεργασίας και σύνδεσης.

Ο Hauert και οι συνεργάτες του αργότερα επεξέτειναν το μοντέλο μας, δείχνοντας ότι υπό γενικές συνθήκες θα οδηγούσε σ’ έναν μεικτό πληθυσμό ατόμων που συνεργάζονται και παρασιτούν και ατόμων που συνδέονται και αποσυνδέονται. Έδειξαν, επίσης, ότι ο πληθυσμός βρισκόταν συχνά σε μεταβατικό στάδιο, το οποίο σημαίνει ότι σε κάθε δεδομένη στιγμή θα μπορούσαμε να βρούμε διαφορετικές αναλογίες ατόμων από κάθε κατηγορία. 

 

Σε αντίθεση με τα μοντέλα που προβλέπουν πολύ μεγάλη ή πολύ μικρή συνεργασία, το επεκταμένο μοντέλο έδειξε ότι η συνεργασία θα λαμβάνει χώρα συχνά σε έναν κόσμο στον οποίο θα ήταν εφικτό να εντοπιστούν και να τιμωρηθούν τα «παράσιτα» και στον οποίο θα υπήρχε ποικιλομορφία ως προς την τάση των ανθρώπων να εντάσσονται σε ομάδες.

Με λίγα λόγια, το μοντέλο προέβλεπε δύο πράγματα, ορισμένοι άνθρωποι θα συνεργάζονται, ενώ άλλοι όχι και ορισμένοι άνθρωποι θα είναι καλά συνδεδεμένοι στο κοινωνικό δίκτυο, ενώ άλλοι -οι μονόχνοτοι- όχι. 

«Η εκπληκτική δύναμη των κοινωνικών δικτύων και πως αυτά διαμορφώνουν τη ζωή μας»
Nicholas A.Christakis, MD, PHG και James H. Fowler, Phd

Eos Aurora

πηγή-terrapapers.com

Διαβάστε περισσότερα... »

Είστε συνδεδεμένοι;

Η δουλειά, η παρέα, η βόλτα, οι διακοπές, τα ταξίδια, μια βραδιά έξαλλου κεφιού με φίλους σε κάποιο κλαμπ, δεν είναι παρά το υλικό για το επόμενο status υρdates μας. 

Στην πραγματικότητα, εδώ και καιρό ζούμε δύο ζωές: μία πραγματική και μία ψηφιακή.

 

Ακολουθεί πραγματική ιστορία: 

H Ε.και η A. είναι μητέρα και κόρη. H E. εργάζεται στο Τμήμα Πληροφορικής μεγάλης εταιρείας των media, η A. φοιτά στη B’ Γυμνασίου. H E. λέει πως τα τελευταία δύο χρόνια ο καθημερινός όγκος της δουλειάς της έχει αυξηθεί – πλέον, εκτός από τις εφημερίδες, είναι επιφορτισμένη με το διαρκές updating του «λογαριασμού» της εταιρείας στο Linkedln, το Facebook και το Twitter. 

Πρέπει να απευθύνει προσκλήσεις, να προσθέτει links, να ενημερώνει για εταιρικές πρωτοβουλίες και νέες δράσεις, να διαβάζει τα σχόλια χρηστών και followers, να απαντάει σε tweets.  

Και η A. παραπονιέται πως ο χρόνος δεν της φτάνει για να κάνει add τους νέους της FB friends (ή τους φίλους των φίλων τους), να απαντάει σε περίεργα κουίζ, tests και προσκλήσεις για συμμετοχές σε groups ή για ένα απλό chat στη σελίδα της – πάντα, υπό την εποπτεία της «μαμάς», που της γκρινιάζει πως παραμελεί το διάβασμα για να χαζέψει βιντεάκια στο wall της ή να ανεβάσει καινούργιες φωτογραφίες στο ψηφιακό της album.

Αν δυσκολευτήκατε να κατανοήσετε την προηγούμενη παράγραφο, σημαίνει πως οι όροι «social networking» και «social media» σας προκαλούν αμηχανία. Κι όμως, στην ουσία του, το πράγμα είναι απλό: H κοινωνική δικτύωση δεν είναι παρά η σύγχρονη digit -εκδοχή της απλής συναναστροφής πολλών ανθρώπων με κοινά ενδιαφέροντα, σε έναν κοινό τόπο – απλώς, τώρα πια, δεν ντύνεσαι για να βγεις έξω. Το κάνεις από την καρέκλα σου.

Στην εποχή των μεγάλων εικονικών κοινοτήτων

Για την ιστορία, οι πρώτοι ιστότοποι κοινωνικής δικτύωσης εμφανίστηκαν στα μέσα της δεκαετίας του ’90, αλλά το μεγάλο «μπουμ» με τη μαζική εισροή χρηστών έγινε τα τελευταία 3-4 χρόνια. Κάποιοι από αυτούς προσφέρουν εξειδικευμένες υπηρεσίες (όπως π.χ. ο Linkedln, που αποσκοπεί στις επαγγελματικές επαφές και διασυνδέσεις), όμως οι πιο δημοφιλείς, όπως πχ το Facebook και το MySpace, είναι πολύ πιο «γενικοί» και εύκολα προσβάσιμοι.

Πρόκειται απλώς για μεγάλες εικονικές κοινότητες μες στις οποίες άνθρωποι απ’ όλο τον κόσμο ανταλλάσσουν νέα, απόψεις, φωτογραφίες, δεδομένα της προσωπικής τους ζωής, συνομιλούν με φίλους, παλιούς συμμαθητές, μακρινούς συγγενείς κ.λπ. ή επεκτείνουν το «δίκτυο» τους, δημιουργώντας συνδέσεις με νέους φίλους και φίλους των φίλων τους.

 Όλα αυτά, πιθανόν, αποτελούν κοινό τόπο για τους 6 στους 10 Έλληνες χρήστες του Διαδικτύου που χρησιμοποιούν υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης (σ.σ.: Πανευρωπαϊκές έρευνες δείχνουν πως το 63% των Ελλήνων χρηστών διατηρεί προφίλ στο Facebook ή το MySpace – τη στιγμή που ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 45%. 

Μάλιστα, το 33% το ανανεώνει καθημερινά!). Το ίδιο και οι συζητήσεις για τα social media και την κυβερνοασφάλεια, που ωστόσο παραμένουν τραγικά επίκαιρες, ιδίως όσο συζητούνται ζητήματα ιδιωτικού απορρήτου, cyber-bullying ή παραχάραξης ηλεκτρονικής ταυτότητας.

Αυτό, όμως, που προς το παρόν είναι άγνωστο και μένει να ερευνηθεί είναι ο βαθμός που τα «δίκτυα» μας μας επηρεάζουν. Το αν και πώς αλλάζουν τον τρόπο ζωής μας, τις απόψεις, τις συνήθειες μας… «Πολύ. Είμαστε όλοι συνδεδεμένοι και στο καλό και στο κακό» είναι η σύντομη απάντηση σ’ αυτή την ερώτηση, σύμφωνα με τον ικανό επιστήμονα Νίκο Χρηστάκη, καθηγητή Ιατρικής, Ιατρικής Κοινωνιολογίας και Κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ. 

Το βιβλίο του «Connected – H εκπληκτική δύναμη των κοινωνικών δικτύων και πώς αυτά διαμορφώνουν τη ζωή μας» είναι πλέον παγκόσμιο μπεστ σέλερ, ενώ και ο ίδιος πέρυσι φιγουράριζε στη λίστα των 10O ανθρώπων με τη μεγαλύτερη επιρροή στον κόσμο του περιοδικού «Time».

 

H δύναμη της δικτύωσης

H θεωρία του Νίκου Χρηστάκη, που βασίζεται στην ύπαρξη των δικτύων, μικρών ή μεγάλων, – του περίφημου «κοινωνικού ιστού» -, έχει τις ρίζες της σε μια έρευνα που ξεκίνησε πριν από δεκαπέντε χρόνια, όταν άρχισε να εργάζεται ως γιατρός σε ασθενείς με ανίατες παθήσεις. Τότε, υποστηρίζει, βίωσε για πρώτη φορά τις επιπτώσεις της μεταδοτικότητας που είχαν ο πόνος της αρρώστιας και ο φόβος του θανάτου στους ασθενείς και στους οικείους τους – ήταν περίπου σαν να παρακολουθούσε την εξάπλωση ενός ψυχολογικού ιού σε διάφορες μικροκοινωνίες.

Συμπέρασμα; 

Σύμφωνα με τον Χρηστάκη, εμείς και το σύνολο των ανθρώπων που μας περιστοιχίζουν, έστω και σε τρεις βαθμούς απόστασης (οι φίλοι, οι φίλοι των φίλων μας και οι δικοί τους φίλοι, καθώς και οι συγγενείς μας, οι γείτονες, οι συνάδελφοι, οι γνωστοί μας κ.λπ.), όλοι εν τέλει όσοι συνθέτουν το χώρο στον οποίο κινούμαστε, σκεφτόμαστε, εκφραζόμαστε, είμαστε συνδεδεμένοι σε έναν τεράστιο, πολυδαίδαλο ιστό. 

Όλες οι εκδηλώσεις κοινωνικότητας μέσα σε αυτό τον ιστό (π.χ., οι απόψεις μας για ζητήματα, όπως η παχυσαρκία, το κάπνισμα, η κατανάλωση αλκοόλ, το διαζύγιο, η χρήση ναρκωτικών, ιδέες, ακόμα και συναισθήματα, όπως η ευτυχία, η μοναξιά, η κατάθλιψη κ.λπ.) μεταδίδονται μέσα από το «δίκτυο», τροφοδοτούνται και αναπαράγονται από τους χρήστες του, με συσχετισμούς πολύπλοκους που δεν αντιλαμβανόμαστε συνειδητά.

Αν, π.χ., υποστηρίζει ο Χρηστάκης, ο φίλος σου σε μια αμφίδρομη σχέση φιλίας είναι παχύσαρκος, έχεις σχεδόν 100% πιθανότητες να πάρεις κι εσύ βάρος. Αν η σχέση είναι μονομερής -αν δηλαδή εσύ θεωρείς ότι ο άλλος είναι φίλος σου, όχι όμως κι εκείνος-, τότε το ποσοστό περιορίζεται στο 50%. Αν ο φίλος του φίλου σου είναι παχύσαρκος, τότε οι πιθανότητες επιρροής μειώνονται αλλά υπάρχουν, καθώς αυτός θα επηρεάσει το φίλο σου και εκείνος εσένα.

Το ίδιο μπορεί να συμβεί με τους συναδέλφους, τους συγγενείς, τους γείτονες κ.λπ. Στην περίπτωση των συναισθημάτων, η μεταδοτικότητα είναι πιο άμεσπ και γρήγορη, κυρίως όταν έχει να κάνει με τη σχέση δύο ατόμων στον πρώτο βαθμό απόστασης.

Για παράδειγμα, ένα θορυβώδες διαζύγιο σε ένα μεγάλο δίκτυο στενών φίλων ενδέχεται να δημιουργήσει ντόμινο διάλυσης γάμων. Ευτυχώς ή δυστυχώς, ιδίως σε ό,τι αφορά το social networking, ο Χρηστάκης εξηγεί πως, παρότι η συναισθηματική επιρροή του καθενός από μας στο δίκτυο των φίλων μας είναι δεδομένη, αυτή δεν μπορεί ποτέ να αγγίξει τπ μεταδοτικότητα των διαπροσωπικών σχέσεων στην κανονική ζωή μας. 

To αντίθετο συμβαίνει με τις ιδέες μας, οι οποίες, καθώς σχετίζονται με εκείνες ενός μεγαλύτερου κύκλου ανθρώπων, αποκτούν συλλογικό χαρακτήρα και δύναμη ικανή να επηρεάσει και άλλα «δίκτυα». Εκεί, π ταχεία ανάπτυξη της κοινωνικής δικτύωσης επιτρέπει στους χρήστες των social media να πληροφορούνται, να ασπάζονται, να προωθούν κάθε είδους καινοτομίες, ασκώντας ολοένα μεγαλύτερη επιρροή τόσο στην αγορά όσο και στην πολιτική.

Εκτεθειμένοι στο «καταφύγιο»;

Παρά ταύτα -και αυτό αποτελεί γενικότερη ανησυχία όσων ασχολούνται με τα social media – το να είναι κανείς στο κέντρο ενός τέτοιου social network δεν είναι μόνο ευχάριστο ή ωφέλιμο.

Μπορεί να γίνει και προβληματικό, καθώς ο χρήστης είναι περισσότερο εκτεθειμένος σε «προσβολές», παρενόχληση ή παραβατικές συμπεριφορές.  

Με δεδομένο πως η κοινωνική δικτύωση λειτουργεί πάνω στη βάση ενός κύκλου εμπιστοσύνης (π.χ., κάνω add ένα φίλο, γνωρίζοντας πως έχουμε άλλους 23 κοινούς φίλους), ο χρήστης εμφανίζεται συχνά εξαιρετικά πρόθυμος να δημοσιοποιήσει πολλές, πραγματικές και εμπιστευτικές πληροφορίες για τον εαυτό του.

Ακόμα χειρότερο, ο ίδιος ενδέχεται να βρεθεί εκτεθειμένος από στοιχεία, μηνύματα και φωτογραφίες που «ανεβάζουν» οι φίλοι του γι’ αυτόν. Στην καλύτερη περίπτωση, όλα αυτά, συνιστούν ένα ιδιότυπο ψηφιακό «φακέλωμα» προσωπικών δεδομένων, σε βάσεις data και σκληρούς δίσκους μεγάλων εταιρειών, των οποίων οι αγνές προθέσεις είναι δύσκολο να ανιχνευθούν.

Τέλος – με δεδομένο πως οι πολύωροι χρήστες, π.χ. του Facebook, αφιερώνουν μεγάλο μέρος της ημέρας τους συνομιλώντας και αλληλεπιδρώντας με άλλους ανθρώπους σε εικονικό περιβάλλον – υπάρχει πάντα η αγωνία μήπως το social networking είναι το καταφύγιο μας για να αποφύγουμε το ρίσκο και τπν αμεσότητα της πραγματικής επαφής σε ένα non virtual κόσμο.

Μήπως, τελικά, η ζωή είναι αυτό που συμβαίνει εκεί έξω, όσο εμείς καλλιεργούμε ραπανάκια στη Farmville; Σ’ αυτό δεν υπάρχει απάντηση – όπως στις διαδικτυακές μας φάρμες έτσι κι έξω απ’ αυτές η ζωή δεν έχει την ίδια γεύση για όλους…

της Καλλίας Καστάνη
πηγή-sciencearchives

Διαβάστε περισσότερα... »

"Πανάρχαια υπόθεση" η Κοινωνική Δικτύωση και η Συνεργασία

  

Νομίζουμε ότι το Facebook, το Τwitter και τα λοιπά κοινωνικά δίκτυα, είναι αποδείξεις κοινωνικής δικτύωσης του σύγχρονου ανθρώπου και τρόπου ζωής; 

Iσως τελικά τα πράγματα δεν είναι ακριβώς όπως τα φανταζόμαστε, αφού βάσει πρόσφατης επιστημονικής μελέτης της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ, κατά τα αρχαία χρόνια, μπορεί να μην υπήρχε η πολυτέλεια της τεχνολογίας, που επέτρεπε την άμεση διαδραστικότητα και επικοινωνία που απολαμβάνουμε σήμερα, όμως για πρώτη φορά αποδεικνύεται, πως υπήρχαν συγκεκριμένες μορφές κοινωνικών δικτύων που διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο στη ζωή των ανθρώπων. 

Ο Δρ. Νικόλας Χρηστάκης, Ελληνοαμερικανός στην καταγωγή, καθηγητής στα Τμήματα Ιατρικής, Κοινωνιολογίας, Τεχνών και Επιστημών του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ, είναι ο επιστημονικός επόπτης της συγκεκριμένης έρευνας, η οποία διενεργήθηκε από τη μεταπτυχιακή ερευνήτρια και συνεργάτη του καθηγητή, πάνω στη θεωρία των κοινωνικών δικτύων, Coren Apicella. 

Η Coren Apicella κατάφερε να καταγράψει και να παρουσιάσει τους κοινωνικούς συσχετισμούς ανάμεσα σε μια ομάδα 205 κυνηγών-τροφοσυλλεκτών της Τανζανίας, που εξακολουθούν να επιβιώνουν σήμερα με τον ίδιο τρόπο που ακολουθούσαν οι άνθρωποι 10.000 χρόνια πριν.  

Τα συμπεράσματα έδειξαν, ότι παρά το γεγονός, ότι σε αυτή τη φυλή που ακολουθεί ένα πανάρχαιο μοντέλο επιβίωσης, χωρίς σύγχρονους τρόπους επικοινωνίας και τεχνολογικής δικτύωσης, υπάρχει ακριβώς η ίδια ανάγκη να ανήκει ο άνθρωπος σε κάποιο κοινωνικό δίκτυο με όμοιούς του, βάση των χαρακτηριστικών του, συμπεριλαμβανομένης και της τάσης για συνεργασία και αλτρουισμό.

Tο συμπέρασμα αυτό έρχεται να προσθέσει νέα στοιχεία στη σημερινή έρευνα και γνώση για τα κοινωνικά δίκτυα και τη συνεργασία μεταξύ των ανθρώπων γιατί επαληθεύει τόσο τη σημασία όσο και την εξελικτική δύναμη της σύνδεσης. 

Με λόγια απλά, ο άνθρωπος είναι μέρος ενός ή περισσοτέρων κοινωνικών δικτύων, αλλά αποτελεί και τον εν δυνάμει παράγοντα εξέλιξης των ίδιων των κοινωνικών δικτύων στα οποία ανήκει, τα διαμορφώνει και διαμορφώνεται από αυτά. 

Συμπέρασμα εντυπωσιακό, αν σκεφτεί κανείς τους συσχετισμούς με τη θεωρία του Δαρβίνου, αλλά και με ένα λαμπρό παράδειγμα της δικής μας ιστορίας, το μινωικό πολιτισμό και τον τρόπο συνεργασίας, αλληλεγγύης και προόδου, μέσα από πιθανόν, αντίστοιχα "κοινωνικά δίκτυα" της εποχής. 

Η συγκεκριμένη έρευνα από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ, το Πανεπιστήμιου του Σαν Ντιέγκο της Καλιφόρνιας και το Πανεπιστήμιου του Κέμπριτζ, στηρίχθηκε πάνω στη μελέτη της φυλής Hazda της Τανζανίας, μίας εκ των τελευταίων επιζώντων κυνηγών τροφοσυλλεκτών φυλών του κόσμου, όπου ο τρόπος ζωής των ανθρώπων που ανήκουν σε αυτήν, προηγείται, ακόμα και των τρόπων ζωής μετά την ανακάλυψη της γεωργίας. 

Η συγκεκριμένη φυλή τρέφεται με κονδύλους, καρύδια, φρούτα και κυνήγι ζώων, όπως τα φλαμίνγκο και η καμηλοπάρδαλη, ενώ το μέλι αποτελεί μια από τις διατροφικές προτιμήσεις της φυλής αυτής.

Ο Δρ. Νικόλας Χρηστάκης τονίζει για ότι «η συγκεκριμένη έρευνα δεν παρουσιάζει νέους τρόπους συνεργασίας και αλτρουισμού μεταξύ των ανθρώπων, αλλά μας φέρνει πιο κοντά σε παλιούς τρόπους συνεργασίας και αλτρουισμού που είναι εγγενή στοιχεία της ανθρωπότητας και που συχνά τους λησμονούμε. Το ανθρώπινο είδος εξελίχθηκε και κατέκτησε κοινωνικά τη γη, ακριβώς μέσα από την τάση να διαμορφώνει κοινωνικά δίκτυα και της ικανότητάς του για συνεργασία. Αυτό όμως δεν αλλάζει το γεγονός ότι ο άνθρωπος μπορεί να μισεί και να σκοτώνει τους άλλους ανθρώπους.

Όμως κατά κύριο λόγο μπορούμε να συνεργαζόμαστε. Επομένως η πραγματική πρόκληση της δημόσιας ζωής και των θεσμών είναι να δημιουργούν δυνατότητες και μεθόδους συνεργασίας που να ενισχύουν αυτήν την έμφυτη τάση και επισημαίνει “πως το καταπληκτικό είναι ότι τα αρχαία κοινωνικά δίκτυα μοιάζουν πολύ με αυτά που συναντούμε σήμερα”. 

Συνεργάτης του Δρ. Χρηστάκη στην ίδια έρευνα αναφορικά με τα κοινωνικά δίκτυα και τη σημασία τους, Δρ. Τζέιμς Χ. Φόουλερ, Καθηγητής Ιατρικής Γενετικής, και Πολιτικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Σαν Ντιέγκο, ο οποίος μάλιστα έχει συγγράψει μαζί με το Δρ. Νικόλα Χρηστάκη, το βιβλίο για την επιστήμη των κοινωνικών δικτύων με τον τίτλο «ΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΟΙ», και έχει συνεργαστεί μαζί του μέχρι σήμερα στην καταγραφή και μελέτη των κοινωνικών δικτύων και του τρόπου που αυτά επηρεάζουν τη ζωή μας, αναφέρει στη δημοσίευση της έρευνας στη “Harvard Gazette”, "πως ο σύγχρονος άνθρωπος, μέσω των σελίδων κοινωνικής δικτύωσης, δεν κάνει τίποτα το διαφορετικό, από ότι συνέβαινε πάντα, όχι πριν την ίδρυση του Facebook, αλλά πριν ακόμα, ο άνθρωπος να ασχοληθεί με τη γεωργία".

Οι ρίζες του Αλτρουισμού και η φυλή Hazda

 

H έρευνα λοιπόν των δύο καθηγητών του Χάρβαρντ και των συνεργατών τους, η οποία παρουσιάζει ότι η κοινωνική δικτύωση μεταξύ των ανθρώπων είναι πανάρχαια υπόθεση και επισημαίνει την εξελικτική δύναμη μέσα από εγγενή χαρακτηριστικά του ανθρώπινου είδους για συνεργασία και αλτρουισμό. Μια πολύ ενδιαφέρουσα παρατήρηση της μελέτης αυτής ήταν πως μια αλτρουιστική πράξη, όπως το μοίρασμα του φαγητού, θα πρέπει να εμπεριέχει ένα καθαρό όφελος για όσους εμπλέκονται. 

Αν δεν υπάρχει όφελος για όλους, τότε αυτό που συμβαίνει είναι ότι επικρατεί η ιδιοτέλεια, με αποτέλεσμα, σταδιακά, να αντικαθίσταται το καλό όλων, από το όφελος του ενός ή των λίγων. Ωστόσο ο Δρ. Νικόλας Χρηστάκης τονίζει πως «τα δίκτυα δρουν με αγνωστικισμό, δεν προκαλούν το κακό ή το καλό, αλλά το διαδίδουν, και αυτός είναι ένα σημαντικός διαχωρισμός». 

Ο Δρ. Νίκολας Χρηστάκης, υποστήριξε παράλληλα με βάση την έρευνα που παρουσιάζεται στο βιβλίο του "ΣΥΝΔΕΔΕΜΈΝΟΙ",’ ότι "η εμπειρία μας για τον κόσμο εξαρτάται από τη θέση μας μέσα στα κοινωνικά δίκτυα, και αυτό δεν αφορά μόνο τις φιλίες μας, αλλά και τις μια σειρά από επιλογές της καθημερινότητάς μας, όπως ο τρόπος διατροφής μας, η συνήθεια του καπνίσματος ακόμα και το αίσθημα της ευτυχίας που αισθανόμαστε".

Αλτρουιστικός ο Μινωικός Πολιτισμός;

Σε μια εποχή που αναζητούμε τη ρίζα και τα αίτια της κακοδαιμονίας των ατομιστικών καπιταλιστικών κοινωνιών και του σύγχρονου τρόπου ζωής, το συμπέρασμα ότι η συνεργασία και η κοινωνική δικτύωση των ανθρώπων είναι πανάρχαια υπόθεση και βασίζεται σε εγγενή χαρακτηριστικά του είδους μας, δε μπορεί παρά να είναι ένα χρήσιμο συμπέρασμα αφού το άτομο επηρεάζεται και εξελίσσεται μέσα από τα κοινωνικά δίκτυα στα οποία ανήκει, ενώ την ίδια στιγμή παίζει σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση, εξέλιξη και δυναμική των δικτύων. 

Και αν η έρευνα του Δρ. Χρηστάκη αναφέρεται στην αρχαία φυλή των Hasda, δε μπορούμε να λησμονήσουμε ότι σε ένα πολιτισμό, τον πρώτο πολιτισμό της Ευρώπης, το Μινωικό, σύμφωνα με τις μέχρι τώρα επιστημονικές μελέτες, παρατηρούνται δείγματα ειρηνικής συνεργασίας και κοινωνικής δικτύωσης των ανθρώπων, στο πνεύμα του αλτρουισμού και της ομαλής κοινωνικής συμβίωσης. 

Οι Μινωίτες δεν έκαναν πολεμικά έργα, ούτε τα κατάλοιπα της ζωής τους και τα θέματα της τέχνης τους, μαρτυρούν οποιαδήποτε μορφής βίας ή εξουσιασμού την εποχή εκείνη, ούτε καν με τη μορφή σκλάβων, τουλάχιστον μέχρι την κάθοδο των Δωριέων. 

Τα δείγματα του παρελθόντος, είτε στην πρωτόγονη φυλή των Hasda, είτε στον αρχαιότερο πολιτισμό της Ευρώπης, μαρτυρούν την τάση του ανθρώπου προς τη δημοκρατία, ως αποτέλεσμα συνεργασίας και αλτρουισμού και εγείρουν νέα ερωτήματα για σύγχρονους φόβους, ελλείψεις, εξαναγκασμούς και συναινέσεις στο όνομα εξουσιών που δεν προέρχονται από τα κοινωνικά δίκτυα των πολιτών. 

 πηγή-leregardcretois

Διαβάστε περισσότερα... »

Διδακτικό παραμύθι

Ζούσε κάποτε στη Βαγδάτη ένας ευγενικός και γενναιόδωρος έμπορος, που είχε πολλούς σκλάβους και υπηρέτες στη δούλεψή του, καθώς και έναν όμορφο παπαγάλο με λαμπερά πολύχρωμα φτερά, φημισμένο για την ευγλωττία και τα τραγούδια του. Ο έμπορος ήταν καλός άνθρωπος και φερόταν σε όλους με τον καλύτερο τρόπο. 

Μια μέρα, πριν φύγει για ένα ταξίδι για δουλειές στην Ινδία, ρώτησε τους υποτακτικούς του τι δώρα θα ήθελαν να τους φέρει. «Ζητήστε μου ότι θέλετε», τους είπε. «Μολονότι έχω όλα όσα θα επιθυμούσε κανείς από τη ζωή, νιώθω στεναχώρια για το πώς λειτουργεί ο κόσμος αλλά κι εγώ ο ίδιος… Θα ήθελα λοιπόν να βρω έναν τρόπο να είμαι πιο ευτυχισμένος».


Όλοι ζήτησαν κοσμήματα, μετάξια, αρώματα και μπαχαρικά. Στο τέλος, ο έμπορος ρώτησε και τον παπαγάλο: «Και συ ψυχή μου, τι θέλεις να φέρω σε σένα από την Ινδία γλυκό μου πουλί; Έχεις ήδη ένα κλουβί από ταρταρούγα και ελεφαντόδοντο, έναν υπέροχο καθρέπτη διακοσμημένο με διαμάντια, δυο χρυσά δαχτυλίδια με πολύτιμους λίθους στα πόδια σου και απολαμβάνεις τα πιο διαλεχτά φρούτα και λαχανικά όλου του κόσμου στα γεύματά σου. Αλλά ότι κι αν είναι αυτό που θέλεις, θα σου το φέρω». 

«Δεν επιθυμώ τίποτα», απάντησε ο παπαγάλος. «Το μόνο που θέλω, σε παρακαλώ, είναι να μεταφέρεις ένα μήνυμα στους παπαγάλους της Ινδίας. Όταν τους συναντήσεις, πες τους ότι “ο παπαγάλος μου, που ήταν θέλημα Θεού να βρεθεί κλεισμένος στο κλουβί μου, σας έχει επιθυμήσει πολύ. Έχει πια κουραστεί με όσα του έδιναν ως τώρα ευχαρίστηση… Όλα αυτά είναι κενά και χωρίς νόημα. Ω, σοφοί παπαγάλοι που ελεύθεροι πετάτε στα δάση και στους κήπους, σκεφτείτε το δικό μου παπαγάλο… Ακούστε την κραυγή της καρδιάς του και στείλτε του ένα μήνυμα που θα δώσει φτερά στην ψυχή του και θα τον κάνει να πετάξει ξανά ψηλά, στους γαλάζιους ουρανούς της χαράς!».

Ο παπαγάλος είπε αυτά τα λόγια με τόσο καημό, που δάκρυα πλημμύρισαν τα μάτια του εμπόρου. Αφού υποσχέθηκε να παραδώσει το μήνυμα του πουλιού στα αδέλφια του στην Ινδία, έφυγε για το ταξίδι του.  

Ύστερα από μήνες ο έμπορος τελείωσε τις δουλειές του στην Ινδία. Αγόρασε τα δώρα για τους υπηρέτες του και λίγο πριν πάρει τον δρόμο της επιστροφής για τη Βαγδάτη, αποφάσισε να μείνει για λίγες μέρες στην εξοχή για να ηρεμήσει. 

Ένα πρωί, εκεί που ξαπόσταινε στον όμορφο κήπο, άκουσε κάποιους παπαγάλους να φλυαρούν χαρούμενα τσιμπολογώντας φρούτα στα δέντρα. Τότε θυμήθηκε την υπόσχεση που είχε δώσει στον παπαγάλο του. Κάλεσε λοιπόν κοντά του τα πουλιά και τους μετέφερε το μήνυμά του. 

Με το που άκουσε το μήνυμα ένας από τους παπαγάλους που καθόταν σε ένα κλαδί, άρχισε να τρέμει, ανοιγόκλεισε τα φτερά του και μετά έπεσε από το κλαδί και ξεψύχησε. Ο ευγενικός έμπορος ένοιωσε πολύ άσχημα που χωρίς να το θέλει είχε προκαλέσει το θάνατο ενός τόσο όμορφου πουλιού. Με θλίψη αναρωτήθηκε τι θα έλεγε στον παπαγάλο του, όταν θα επέστρεφε στην Βαγδάτη. 

Μετά από λίγες μέρες γύρισε σπίτι του. Μοίρασε τα δώρα στους υπηρέτες του, αλλά δεν είπε λέξη στον παπαγάλο του. Ο παπαγάλος όμως, που περίμενε με λόγια και τα μαγευτικά σου τραγούδια, που το μόνο που έκαναν ήταν να σε οδηγήσουν στη σκλαβιά. Γιατί χίλια κακά βρίσκουν όποιον την ομορφιά του, τα λόγια και τα τραγούδια του τα βγάζει σε δημοπρασία. 

Στο εξής ζήσε σαν να έχεις πεθάνει… Μόνο έτσι θα κερδίσεις την ελευθερία». Και με τα λόγια αυτά, ο παπαγάλος πέταξε ψηλά στον ουρανό. 

Με ανυπομονησία, τον ρώτησε: «Που είναι το δικό μου δώρο; Τι μήνυμα μου φέρνεις;». «Κανένα», απάντησε ο έμπορος με θλίψη. «Τους μετέφερα το μήνυμά σου, αλλά δεν είπαν λέξη». «Πες μου σε παρακαλώ τι είδες, τι άκουσες», ρώτησε όλο αγωνία ο παπαγάλος. 

Μετά από πολλά παρακάλια, ο έμπορος εντέλει υποχώρησε και είπε: «Έδωσα το μήνυμά σου… Ένας από τους παπαγάλους όμως στενοχωρήθηκε τόσο πολύ που άρχισε να τρέμει, ανοιγόκλεισε τα φτερά του και μετά έπεσε από το κλαδί και ξεψύχησε». Όταν ο παπαγάλος άκουσε τι είχε κάνει ο αδελφός τους στην Ινδία, άρχισε κι αυτός να τρέμει και μετά από λίγο ξεψύχησε μέσα στο όμορφο κλουβί του.

Ο έμπορος τα έχασε! Μόλις συνήλθε από το σοκ, τρελαμένος από τη θλίψη άρχισε να σκίζει τα ρούχα του και να φωνάζει: «Αγαπημένε μου παπαγάλε, σε σκότωσα, ο άμυαλος! Θεέ μου, βοήθα να αντέξω τούτη τη θλίψη! Τα λεφτά μου, η δουλειά μου δεν έχουν καμία αξία… Χωρίς εσένα, φτερωτέ μου φίλε, ο κόσμος είναι για μένα μια φυλακή… Πως θα αντέξω;». 

Και με τα λόγια αυτά άνοιξε το κλουβί , έβγαλε με απαλές κινήσεις έξω το άψυχο σώμα του αγαπημένου του παπαγάλου και το απόθεσε στο περβάζι του παραθύρου. 

Όμως ω του θαύματος! Ξαφνικά ο παπαγάλος ζωντάνεψε και με ένα γρήγορο χτύπημα των φτερών του πέταξε στο κλαδί του απέναντι δέντρου. Ο έμπορος έμεινε έκπληκτος! Τόσο από το «θαύμα» όσο και από το μεγαλείο των χρωμάτων και την ομορφιά των φτερών του παπαγάλου που έβλεπε για πρώτη φορά, καθώς δεν τον είχε δει ποτέ του να πετά.

Γεμάτος απορία είπε: «Αγαπημένε μου παπαγάλε, πες μου σε παρακαλώ τι σημαίνουν όλα αυτά; Τι ήταν αυτό που έμαθες από τους παπαγάλους τις Ινδίας και σε βοήθησε να επινοήσεις τούτο το κόλπο, που μου προξένησε τόση θλίψη;».

 «Με την πράξη του ο αδελφός μου από την Ινδία μου έδωσε μια συμβουλή. Μου είπε: Εγκατέλειψε την περηφάνια και την ματαιοδοξία σου, τα έξυπνα λόγια και τα μαγευτικά σου τραγούδια, που το μόνο που έκαναν ήταν να σε οδηγήσουν στη σκλαβιά. Γιατί χίλια κακά βρίσκουν όποιον την ομορφιά του, τα λόγια και τα τραγούδια του, τα βγάζει σε δημοπρασία. Στο εξής ζήσε σαν να έχεις πεθάνει... Μόνο έτσι θα κερδίσεις την ελευθερία". 

Και με τα λόγια αυτά, ο παπαγάλος πέταξε ψηλά στον ουρανό.
«Αντίο σοφέ μου φίλε», είπε ο έμπορος. «Ο Θεός να σε έχει καλά. Μόλις μου έδειξες ένα νέο μονοπάτι. Θα το ακολουθήσω γιατί είναι το μόνο που λάμπει με φως…».
 

Αν πεθάνεις πριν πεθάνεις, δεν θα πεθάνεις όταν πεθάνεις,

λέει μια πνευματική παροιμία της ορθοδοξίας. Το νόημά της μπορεί να δώσει διέξοδο στο αδιέξοδο του σύγχρονου μπερδεμένου ανθρώπου, ο οποίος φυλακισμένος στο χρυσό του κλουβί, κουρασμένος από το βάρος των υλικών αγαθών και των γνώσεων “του κόσμου τούτου” του σύγχρονου πολιτισμού και της ολοένα και περισσότερο αυξανόμενης καταπίεσης την οποία δέχεται από μια κοινωνία εσωστρεφή, εγωιστική, απρόσωπη και απάνθρωπη, παλεύει απεγνωσμένα να δώσει απαντήσεις και να γεμίσει το κενό της κουρασμένης του ψυχής, ακολουθώντας λανθασμένα μονοπάτια και δρόμους οι οποίοι οδηγούν στους ίδιους κοινούς παρονομαστές: στην μοναξιά, στην απόγνωση, στην λύπη, στην αβεβαιότητα, στο απόλυτο ψυχικό μηδέν. 

Ο θάνατος της επιθυμίας για απόκτηση υλικών αγαθών, της ματαιοδοξίας και του εγωισμού, και η αφύπνιση από την ψευδαίσθηση της χωριστικότητας, καθώς και η συνειδητοποίηση ότι είμαστε ο Εαυτός και όχι το διαχωρισμένο άτομο θα μας απεγκλωβίσουν από το κλουβί που άθελα μας χτίσαμε και θα μας απογειώσουν στην πτήση προς την απόλυτη ελευθερία.

Συνοδοιπόροι είμαστε με τον ίδιο προορισμό...

 πηγή-nekthl.blogspot.gr

Διαβάστε περισσότερα... »

Το διαδίκτυο, «επανακαθορίζει» την ανθρώπινη προσωπικότητα

Κοινωνικά δίκτυα και διαδικτυακά παιχνίδια αλλάζουν την άποψη του χρήστη αναφορικά με το ποιος είναι ο ρόλος του στη ζωή, σύμφωνα με νέα μελέτη Βρετανών επιστημόνων.
 

Την έρευνα, με τίτλο «Ταυτότητες του μέλλοντος» πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό της βρετανικής κυβέρνησης. Όπως υπογραμμίζεται στα συμπεράσματα της μελέτης, «οι ανθρώπινες κοινωνίες γίνονται, συνεχώς, λιγότερο συνεκτικές».

Παράλληλα, στην έρευνα τονίζεται ότι αυτή η τάση που διαμορφώνεται παγκοσμίως με τη χρήση του διαδικτύου, θα μπορούσε, εάν αξιοποιηθεί, να φέρει και θετικές αλλαγές. Ωστόσο, οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι, εάν αυτή η τάση αγνοηθεί, θα μπορούσε να τροφοδοτήσει τον κοινωνικό αποκλεισμό.

Με δεδομένη την αυξανόμενη διάδοση των «έξυπνων» κινητών τηλεφώνων, τα κοινωνικά δίκτυα φέρνουν σε επαφή διαφορετικά άτομα και κοινωνικές ομάδες, εντοπίζοντας κάθε πιθανό κοινό τους ενδιαφέρον. Ως εκ τούτου, όπως παρατηρούν οι ερευνητές, την επόμενη δεκαετία, οι αλλαγές στις κοινωνίες ολόκληρου του πλανήτη θα είναι βαθιές.

Η πιο σημαντική παράμετρος, σύμφωνα πάντα με τη μελέτη, είναι η ανάπτυξη της «υπερσυνδεσιμότητας». Ο όρος χρησιμοποιείται από τους επιστήμονες για να περιγράψει την κατάσταση κατά την οποία το άτομο «μοιράζεται» στο διαδίκτυο την πλειονότητα των προσωπικών του δεδομένων και περνά το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας του «συνδεδεμένο» στο Ίντερνετ.

Η έρευνα επισημαίνει ότι οι κίνδυνοι για την προσωπική ελευθερία και την ιδιωτικότητα μεγαλώνουν, ενώ τα φαινόμενα κοινωνικού αποκλεισμού είναι όλο και πιο συχνά. Τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, που καθόριζαν παραδοσιακά σε μεγάλο βαθμό τον κάθε άνθρωπο, όπως η καταγωγή, η θρησκεία και η εργασία, θα παίζουν στο μέλλον σαφώς μικρότερο ρόλο στην ταυτότητά του.

Ιδιαίτερα σε άτομα νεαρής ηλικίας, τα επόμενα χρόνια, ο χαρακτήρας και η προσωπικότητα θα επηρεάζονται όλο και περισσότερο από τις «διαδικτυακές» επιρροές που θα λαμβάνουν σε καθημερινή βάση.

«Σε γενικές γραμμές, το διαδίκτυο βοηθάει τους ανθρώπους να ενημερωθούν και να ανακαλύψουν τον εαυτό τους. Ωστόσο, οι πιο ντροπαλοί, μοναχικοί και λιγότεροι ελκυστικοί άνθρωποι τείνουν να καταργούν τις διαπροσωπικές επαφές και να αρκούνται στην ηλεκτρονική κοινωνική δικτύωση», καταλήγει η έρευνα.

sciencearchives.wordpress.com
enallaktikidrasi.com

πηγή-awakengr.com

Διαβάστε περισσότερα... »

Η γάτα του Schrödinger, σε κβαντικό «ενσταντανέ»

Το διασημότερο αιλουροειδές της Φυσικής απαθανατίστηκε σε μοναδικό «ενσταντανέ» με τη βοήθεια ενός από τα πιο παράξενα φαινόμενα της Κβαντομηχανικής,, του κβαντικού συσχετισμού ή διεμπλοκής.

Επιστήμονες από την Αυστρία πέτυχαν να πάρουν φωτογραφίες της «Γάτας του Σρέντινγκερ» χωρίς ουσιαστικά να τη φωτογραφίσουν πραγματικά: συνέλαβαν με την κάμερά τους όχι τα ίδια τα φωτόνια που είχαν ανακλαστεί από τη σιλουέτα της γάτας, όπως γίνεται στις κοινές φωτογραφίες, αλλά τα φωτόνια που ήταν συσχετισμένα μαζί τους και δεν είχαν αλληλεπιδράσει με το συγκεκριμένο αντικείμενο.

 Ο κβαντικός συσχετισμός

 
Ο κβαντικός συσχετισμός ή διεμπλοκή παρατηρείται όταν δυο σωμάτια που έχουν δημιουργηθεί μαζί παραμένουν συνδεδεμένα σε «κατάσταση διεμπλοκής» ανεξάρτητα από την απόσταση που υπάρχει μεταξύ τους: ακόμη και αν βρεθούν χιλιόμετρα μακριά (ή και στην άλλη άκρη του Σύμπαντος) το ένα από το άλλο, όταν το ένα δέχεται μια επίδραση το άλλο αντιδρά επίσης ακαριαία. Αυτό σημαίνει ότι οι μετρήσεις τους είναι συσχετισμένες και ότι μοιράζονται την ίδια κβαντική κατάσταση.

Η Γκαμπριέλα Μπαρέτο Λέμος από την Αυστριακή Ακαδημία Επιστημών στη Βιέννη και οι συνεργάτες της σκέφτηκαν να χρησιμοποιήσουν τον κβαντικό συσχετισμό μεταξύ φωτονίων για να δημιουργήσουν εικόνες όχι με τα φωτόνια που είχαν αλληλεπιδράσει με το αντικείμενο που θα φωτογράφιζαν αλλά με τα μακρινά τους «δίδυμα» που βρίσκονταν σε κατάσταση διεμπλοκής μαζί τους.

Ζεύγη κίτρινων και κόκκινων φωτονίων

 
Όπως περιγράφουν στη μελέτη τους που δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση «Nature» οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν ως «μοντέλο» ένα στένσιλ που απεικόνιζε τη «Γάτα του Σρέντινγκερ» και δημιούργησαν διεμπλεκόμενα ζεύγη από κίτρινα και κόκκινα φωτόνια. 

Στη συνέχεια έστειλαν τα κίτρινα φωτόνια να ανακλαστούν στο στένσιλ, το οποίο ήταν φτιαγμένο από σιλικόνη διαπερατή από το ερυθρό φως, και τα κόκκινα στην κάμερα, η οποία μπορούσε να ανιχνεύσει μόνο το ερυθρό φως. Εξαιτίας του συσχετισμού τους τα κόκκινα φωτόνια που έφθασαν στην κάμερα και ποτέ δεν είχαν «αγγίξει» το στένσιλ σχημάτισα την εικόνα της γάτας.

Το επίτευγμα αποδεικνύει ότι είναι δυνατόν να απεικονίσουμε αντικείμενα τα οποία είναι αόρατα στο φως που μπορούμε να ανιχνεύσουμε – με άλλα λόγια ότι μπορούμε να απεικονίσουμε ένα αντικείμενο χρησιμοποιώντας φως διαφορετικού μήκους κύματος (χρώματος) από το φως το οποίο αλληλεπιδρά με το αντικείμενο.

Πηγή: Το Βήμα
http://www.nature.com/nature/journal/v512/n7515/full/nature13586.html

πηγή-tinanantsou 

Διαβάστε περισσότερα... »

Το μυστήριο της άσβεστης φλόγας

Σε πολλές γραπτές μαρτυρίες αλλά και ευρήματα που βρέθηκαν σε ανασκαφές , δείχνουν ότι οι αρχαίοι είχαν λυχνάρια και λάμπες που έκαιγαν για αιώνες χωρίς κανένας να προσθέτει καύσιμο!

Το 1401 ανακαλύφθηκε ο τάφος του Πάλλα, γιου του βασιλιά της Τρωικής περιόδου Evander. Μέσα στον τάφο βρέθηκε λάμπα να καίει. Αυτό από μόνο του είναι εκπληκτικό καθώς ο Πάλλας πέθανε τον 12ο αιώνα προ Χριστού.

Εκπληκτικότερο το γεγονός ότι δεν μπορούσαν αυτοί που βρήκαν τον τάφο να σβήσουν τη λάμπα. Ούτε το νερό την επηρέαζε και μόνο όταν την αδειάσανε από το υγρό που περιείχε έσβησε. Έκαιγε επί 2.600 χρόνια !!!

Τέτοιο λυχνάρι βρέθηκε στον τάφο της κόρης του Κικέρωνα κοντά στην Αππία οδό της Ρώμης. Το άνοιγμα του τάφου της Tullia, κόρης του Μάρκου Κικέρωνα το περιέγραψε ο Guido Pancirolli, στις αρχές του 16ου αιώνα. Παρά την παρέλευση 1550 χρόνων η λάμπα που βρέθηκε στον τάφο, συνέχιζε να καίει.

Στον καιρό των φιλοσόφων της Ελλάδας και της Ρώμης η αιώνια φλόγα ήταν κάτι το συνηθισμένο. Ο Πλίνιος έλεγε ότι μια λάμπα γεμισμένη με το αγνότερο λάδι και με φυτίλι από αμίαντο και άλλα υλικά θα μπορούσε να καίει για πάντα.

Παρόμοιες ιδέες είχε και ο Ήρων ο Αλεξανδρεύς. Κανείς από τους δύο δεν θεώρησε σκόπιμο να καταφύγει στην μαγεία ή την αλχημεία. Πίστευαν μόνο πως χρειάζονταν η καθαρότητα των συστατικών και ο κατάλληλος τεχνίτης, χωρίς δυστυχώς να αναφέρουν περισσότερες λεπτομέρειες.

Έγιναν πολλά πειράματα σύμφωνα με τα λεγόμενα του Πλίνιου και του Ήρωνα αλλά δεν στέφθηκαν από επιτυχία. Τεράστια ποσά γνώσης του αρχαίου κόσμου χάθηκαν στο Μεσαίωνα μεταξύ αυτών και της άσβεστης φλόγας.
πηγή-wwwaporrito

Διαβάστε περισσότερα... »